Ministeries zetten gezamenlijk Water op de kaart

Dit staat in de Internationale Waterambitie ‘Convergerende Stromen’, die de ministers Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), Kamp (Economische Zaken) en Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) woensdag 3 februari naar de Tweede Kamer stuurden.

De ministers wijzen er in hun aanbiedingsbrief op dat de gevolgen van overstromingen, droogte, orkanen en tsunami’s steeds goter worden en dat Nederland als ’waterexpertland bij uitstek’ een belangrijke bijdrage kan leveren in het zoeken naar oplossingen. “Nederlandse vindingen als ‘building with nature’ en Ruimte voor de Rivier zijn voor veel landen bruikbare en aansprekende oplossingen”, aldus de ministers.

Gezamenlijke aanpak
De ministers denken met een gezamenlijke aanpak nog meer te kunnen betekenen in het bestrijden van watercrises. “Diplomatie, innovatie, partnerschappen en nieuwe financieringsmechanismen kunnen nog beter op elkaar worden afgestemd. Bundeling van expertise en internationale samenwerking zorgen voor optimale inzet en innovatie. Daarom willen wij vanuit de ministeries van Buitenlandse Zaken, Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu intensiever samen optrekken en samen deze grote vraagstukken aanpakken met de inzet van waterschappen, drinkwaterbedrijven, Rijkswaterstaat en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, het Nederlandse bedrijfsleven, NGOs en de kennisinstellingen.”

Internationale Waterambitie
De gezamenlijke ambitie is op papier gezet in het rapport  ‘Covergerende Stromen – Internationale Waterambitie’. In de Internationale Waterambitie, kortweg IWA, wordt een totaalpakket beschreven van preventie tegen overstromingen, waterschaarste en watervervuiling, vooral in stedelijke delta’s en hun stroomgebieden. Voorbeelden zijn Jakarta, de delta van Bangladesh en de Mekong Delta in Myanmar en Vietnam.

De IWA heeft een looptijd tot 2019 en bouwt voort op de jarenlange samenwerking met een aantal deltalanden en bestaande programma’s. De IWA wordt gefinancierd via het programma Partners voor Water 2016 – 2021.

Preventieve aanpak
Met de IWA wil Nederland bijdragen aan het verminderen van de overstromingsrisico’s, het verbeteren van de waterkwaliteit en waterbeschikbaarheid in stedelijke delta’s en het handelspotentieel en verdienvermogen van de Nederlandse watersector vergroten. Nederland streeft daarbij geen 'quick fix' oplossingen na. Klimaatverandering, bevolkingsgroei, verstedelijking, vervuiling en overexploitatie vragen om duurzame totaaloplossingen. Dat vraagt ook verbinding met beleid op het gebied van landbouw/voedsel, energie en klimaat. De IWA biedt het kader om diverse (financierings-) instrumenten gecoördineerd in te zetten voor de uitvoering van het gezamenlijke beleid.

Gezamenlijke activiteiten
De IWA start vanuit bestaande programma’s en instrumenten waarin departementen al samenwerken. Genoemd worden Partners voor Water III, het Dutch Risk Reduction Team, strategische detacheringen door de ministeries, het Young Expert Programme Water (YEP), Partners for International Business (PIB), economische missies en deelname aan internationaal overleg. Voor de genoemde programma’s is ongeveer 20 miljoen euro per jaar gereserveerd.

In de komende jaren zal het Interdepartementaal Watercluster op basis van de IWA deze programma’s en instrumenten verder toespitsen op het hoofddoel van IWA: De waterveiligheid en waterzekerheid van stedelijke delta’s en toeleverende systemen, en het vergroten van het Nederlandse aandeel daarin.
Ook zal gezocht worden naar nieuwe met bijvoorbeeld programma voor ontwikkelingsrelevante infrastructuurprojecten (DRIVE), Nederlandse Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO), Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) en Initiative for Sustainable Landscapes (ISLA) .

Drie pijlers
In de IWA is gekozen voor drie pijlers: Nederland als Centre of Ecxellence, het succesvol uitdragen van de integrale benadering voor waterveiligheid en waterzekerheid en het bijdragen van buitenlandse partijen en Nederland aan het vergroten van lokale realisatiekracht. De Internationale Waterambitie bevordert innovatie en kennisuitwisseling met buitenlandse partijen, aanwas van jonge waterdeskundigen, vestiging van internationale waterorganisaties in Nederland en ruimte voor ondernemerschap.

Concrete activiteiten

De drie ministeries zetten in hun visie in op een integrale aanpak, slimme coalities van lokale en internationale partijen, politiek en maatschappelijk draagvlak en publiekprivate financiering. Aan de IWA hangt een  lange lijst met concrete activiteiten die daaraan bijdragen. Het gaat hier onder meer om de al eerder aangekondigde nieuwe Deltacoalitie. Deze moet de internationale samenwerking in deltalanden en steden gaan aanjagen en de lokale aanpak stimuleren.

Pilot
De interdepartementale en interbestuurlijke samenwerking is een pilot in de vernieuwing van het functioneren van het Rijk. In maart vorig jaar werd Henk Ovink namens de drie ministeries aangesteld als Nederlands eerste Watergezant. In 2018 vindt een eerste evaluatie van de samenwerking plaats. De conclusies zullen begin 2019 aan de Kamer worden aangeboden.