De gezondheidsraad adviseert om drinkwater met loodconcentraties niet te drinken (foto: Creative Commons).

De Gezondheidsraad publiceerde gisteren een rapport waaruit blijkt dat het loodgehalte in drinkwaterleidingen in waarschijnlijk zo’n 100.000 – 200.000 huizen (die zijn gebouwd voor 1960) te hoog is. Hoge blootstelling aan lood kan met name bij jonge kinderen problemen veroorzaken. Minister van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat reageert donderdag 7 november in een Kamerbrief dat zij in april 2020 met een beleidsplan komt waarmee invulling wordt gegeven aan de adviezen van de Gezondheidsraad.

De minister schrijft in haar brief dat de verantwoordelijkheid voor sanering van loden leidingen in woningen, scholen, opvangcentra en dergelijke, bij de eigenaar van het gebouw ligt. Het kabinet zal de komende maanden onderzoeken hoe zij het vervangen van de nog resterende loden leidingen beter kunnen faciliteren en stimuleren.

Gebruik van flessen drinkwater

Uit de rapportage van de Gezondheidsraad blijkt dat zuigelingen die flesvoeding krijgen, jonge kinderen en zwangere vrouwen (vanwege het ongeboren kind) risico lopen op een verminderd IQ. De Gezondheidsraad adviseert in de eerste plaats om de resterende loden leidingen in oude huizen te saneren. In afwachting daarvan beveelt de raad aan flessenwater te gebruiken voor de risicogroepen. Ook in nieuwbouwhuizen kunnen de loodgehaltes in het drinkwater de eerste maanden hoog zijn. De raad beveelt bewoners van deze huizen aan de kraan goed door te spoelen voor gebruik.

Afname

Over het algemeen is het loodgehalte in het Nederlandse kraanwater laag: rond 1 μg/l. In huizen met loden leidingen zijn deze concentraties veel hoger, tot rond de 35 μg/l. Nederlandse drinkwaterbedrijven zijn verplicht om de kraanwaterkwaliteit aan het tappunt bij de consument te monitoren. Uit deze monitoring blijkt wel dat de loodconcentraties in kraanwater de laatste decennia zijn afgenomen. In 2004 werd de concentratie van 10 μg/l in 3,8 procent van de kraanwatermonsters overschreden, in 2016 was dat percentage gedaald tot 1,1 procent. De afname schrijft de raad toe aan het beleid van drinkwaterbedrijven om de loden dienst- of aansluitleidingen (buiten de woning) te vervangen. Op enkele honderden moeilijk bereikbare locaties zijn nu nog loden buitenleidingen aanwezig.

Normverlaging

De Gezondheidsraad adviseert verder om in de Europese discussie over de Drinkwaterrichtlijn te bepleiten dat de huidige drinkwaternorm wordt verlaagd van 10 μg/l naar 5 μg/l. Volgens de raad is deze waarde in Nederland dan te hanteren als actiewaarde in meetprogramma’s om loden leidingen actief op te sporen.