Mekong Delta Plan op agenda economische missie Vietnam

Om de toekomst van de Mekong Delta in Vietnam veilig te stellen, heeft een consortium onder leiding van advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV het Mekong Delta Plan opgesteld. Hierin staat de strategische visie voor de Delta tot het jaar 2100 beschreven: agro-business industrialisering, verduurzaming van land- en watergebruik en planvorming vanuit een overkoepelend raamwerk. Het plan bevat tevens ‘no-regret’-, prioritaire en langetermijnmaatregelen voor een veilige, welvarende, duurzame en klimaatbestendige Mekong Delta. Minister Schultz van Haegen overhandigde het plan in 2013  aan vice-premier Vu Van Ninh van Vietnam. Andere consortiumpartners zijn Wageningen UR, Deltares en RebelGroup.


Economische vooruitgang
De ontwikkeling van de Mekong Delta is belangrijk voor de economie van Vietnam. Michel Tonneijck, leading professional Flood Control Structures en senior projectleider van Royal HaskoningDHV: ‘De Mekong Delta is de rijstschuur van Vietnam en een van de grootste rijstexporteurs van de wereld. In zijn industriële ontwikkeling legt de delta het echter af tegen andere regio’s in Vietnam, waardoor de economische vooruitgang van het gebied hapert.’
Slimmer gebruik van de rijke natuurlijke hulpbronnen in delta staan voorop in het plan. En in plaats van de focus op landbouwproductie, kan er ook beter gekeken worden naar het creëren van toegevoegde waarde. Tonneijck: ‘Nu brengt iedere boer met zijn eigen bootje zijn eigen oogst naar de markt. Dit kan efficiënter.’

Zeespiegelstijging en verzilting
Het gebied van de Mekong Delta is met 39.000 vierkante kilometer iets groter dan Nederland en er wonen 17 miljoen mensen. Land- en watergebruik zijn bepalend voor de sociaaleconomische ontwikkeling van de delta, en andersom. Tonneijck: ‘Het gebruik van deze natuurlijke hulpbronnen staat onder druk door de kwetsbare en lage ligging van de delta, maar ook door weinig gestuurde processen in landbouw, visteelt en industriële ontwikkeling. In het gebied wordt bijvoorbeeld grondwater onttrokken, wat zorgt voor bodemdaling.’ Tegelijk krijgt het gebied te maken met zeespiegelstijging, toename van rivierwateraanvoer, verzilting en in droge periodes een verdere afname van zoetwater.
Maatregelen
Het Mekong Delta Plan bevat 12 korte- en langetermijnmaatregelen tussen nu en 2100 op het gebied van land- en watermanagement waaronder diverse ‘no-regret’ maatregelen die de delta, mede-afhankelijk van de ontwikkelingen van het klimaat, sowieso voordelen zullen brengen. Tonneijck: ‘Bijvoorbeeld voor het noordelijk deel van de delta adviseren we meer ruimte voor de rivier en gecontroleerde overloopgebieden. De teelt van vis en groenten moet verder gediversifieerd en overstromingsbestendig zijn. Voor de bescherming van de lange kustlijn adviseren we onder meer herstel van mangroves, waarin aquacultuur ook een positieve rol zou kunnen spelen. Verder adviseren we voor de gehele delta de waterinfrastructuur en de havenfaciliteiten te verbeteren en zo bulkvervoer over water mogelijk te maken waardoor de economische positie verbetert.’
 
Coöperatieve samenwerking
Het plan van het consortium stuurt ook aan op bestuurlijke aanpassingen teneinde industrialisering op basis van agro-business daadwerkelijk van de grond te laten komen. Nederland kan haar ervaring inbrengen als het gaat om coöperatieve samenwerkingsverbanden van boeren. Tonneijck: ‘De boeren kunnen samenwerken, hun kosten verlagen en hun productiemiddelen land en water duurzamer gebruiken. Dat leidt uiteindelijk tot verdere professionalisering van de Vietnamese agrosector én daarmee ook tot aanspreekbaarheid op verduurzaming van land- en watergebruik.’ 
Integratie deelplannen
Tonneijck: ‘Een van de uitdagingen in het plan is om kleine en grote maatregelen met elkaar te combineren.’ Het Deltaplan moet in het komende jaar breder worden uitgerold zodat vooral de 13 provinciebesturen en overige stakeholders zich kunnen formeren. De Vietnamese overheid zal hierin een voortrekkersrol moeten innemen, waarbij ook een interessante rol is weggelegd voor internationale financiers, die daarvoor in het plan een belangrijk handvat zien. Een grootse uitdaging zal bijvoorbeeld zijn om met de vele stakeholders de keuze voor ruimte voor de rivier in plaats van een derde rijstoogst ook daadwerkelijk te máken.’
Nauwe samenwerking</strong>
In totaal is er bijna twee jaar gewerkt aan het Deltaplan en is er een bedrag van 1,3 miljoen euro mee gemoeid, gefinancierd vanuit het Partners voor Waterprogramma van de Nederlandse overheid. Het Mekong Delta Plan kwam tot stand in nauwe samenwerking tussen de Nederlandse en Vietnamese overheid en werd opgesteld onder coördinatie van Cees Veerman, voormalig Nederlands minister van Landbouw, voorzitter van de Deltacommissie 2008 en speciaal adviseur van de Vietnamese premier Dung.