Mangroveherstel en drijvende steden bekroond op Dag van de Ingenieur

Tijdens de bijeenkomst in Delft nam Rob Nieuwkamer van Witteveen+Bos namens de projectpartners de prijs voor het meest vernuftigste project in ontvangst. Het mangroveherstel is een project van een Nederlandse consortium, bestaande uit Wetlands International, Deltares, EcoShape, WUR, Imares en Witteveen+Bos. Op dit moment werken zij  op een pilotlocatie in Indonesië in samenwerking met de Indonesische overheid en lokale partners aan een semi-permeabele dam.

Marcel Klinge (l) en Rob Nieuwkamer (r) nemen de Vernufteling in ontvangst    >foto Witteveen+Bos

Natuurlijke golfbreker
Volgens het juryrapport combineert deze dam verschillende kwaliteiten: ‘Hij helpt ten eerste de regeneratie van geërodeerd mangrovebos langs tropische kusten, de dam is gemaakt van materiaal dat lokaal beschikbaar is en het ontwerp maakt het mogelijk dat de bouw gebeurt door de lokale gemeenschap. De natuurlijke golfbreker kan een uitkomst zijn voor een veel groter toepassingsgebied: op tal van plaatsen rond de tropen kampen kusten met een mangrovetekort. Het is een innovatieve toepassing van een oud concept, met grote economische en maatschappelijke impact.’

Kusterosie
Het herstel van de mangrovebossen voor de kust van het district Demak bij Semarang in Indonesië door de aanleg van semi-permeabele dammen is low tech, maar high concept. Tijdens een recente projectevaluatie op de locatie is opnieuw gebleken dat het werkt: de semi-permeabele dammen zorgen voor aanwas van slib en mangrovebos. Binnen een jaar of twee nemen de mangroves de rol van de dammen over om de golven te verzwakken en het sediment op zijn plaats te houden. Dit roept de dramatische kusterosie een halt toe en zo kunnen de inwoners er veilig blijven wonen.
De zachte oplossing van kustbescherming door middel van mangrovebossen brengt daarnaast de ecologische waarde in het gebied terug. De aanleg en het onderhoud van de dammen in combinatie met de introductie van duurzaam landgebruik biedt werkgelegenheid aan de lokale bevolking.


Luchtfoto van dammen in de mangrove   >foto Witteveen+Bos

Totaalconcept
Het project is een totaalconcept: niet alleen de aanleg van de dammen krijgt aandacht, maar ook het inschakelen en opleiden van de lokale bevolking voor de instandhouding van dammen en kweekvisvijvers maakt er onderdeel van uit. Het consortium investeert ook in capaciteitsopbouw van de Indonesische watersector en verankering van Bouwen met Natuur in beleid om replicatie te stimuleren op andere plekken waar de kust afkalft als gevolg van bodemdaling en mangroveverlies. Rob Nieuwkamer: ‘Dit is een hele mooie prijs om te krijgen. Het gaat hier om iets dat eigenlijk heel low tech is, maar waarvan de jury wel heeft ingezien dat het een project is waarvoor grondige kennis van bijvoorbeeld ecologie, morfologie en de lokale omstandigheden nodig is. Daarnaast is het consortium waarvan we deel uitmaken cruciaal voor het scheppen van alle voorwaarden, zodat het project echt een duurzame oplossing kan zijn. Het gaat om veel meer dan alleen die dammetjes.’

Prins Friso Ingenieursprijs
De titel Ingenieur van het jaar werd vorig jaar in de wacht gesleept door Allard van Hoeken, betrokken bij de drijvende getijden-energieopwekker BlueTEc. Ook dit jaar was er een wateringenieur onder de genomineerden. Dr. ir. Rutger de Graaf-van Dinther (36), directeur bij BLUE21, eindigde als eervolle derde finalist voor de Prins Friso Ingenieursprijs is. Hij houdt zich bezig met ontwerp, ontwikkeling en onderzoek naar drijvende steden.
De Graaf-van Dinther studeerde Civiele Techniek en promoveerde aan de TU Delft. Hij is directeur bij DeltaSync, oprichter van de sociale onderneming Blue21 en van de start-up Indymo. Verder is De Graaf lector Waterinnovatie aan de Hogeschool Rotterdam.

De Prins Friso Ingenieursprijs werd uitgereikt in bijzijn van Prinses Beatrix en prinses Mabel door Martin van Pernis, president van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI).


Bekijk hier een filmpje van finalist Rutger de Graaf-van Dinther.