Lijsttrekker Hans Middendorp (AWP) benadrukt in boek belang waterschappen

Nederlanders zijn zich volgens Middendorp maar weinig bewust hoe bijzonder het is om enkele meters onder zeeniveau te wonen. “Mensen zeggen dat we met de Deltawerken de strijd tegen het water hebben gewonnen. Maar het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt en de bodem daalt. Daarom is het waterbeheer in Nederland nooit af.”
In het bijna 150 pagina’s tellende boek laat Middendorp zien dat Nederland een lange historie van overstromingen kent. Zo beschrijft hij verschillende watersnoodrampen, waaronder de stormvloed van 838. Daarbij liep een groot deel van noordwest Nederland onder door de afwezigheid van dijken. 

Uitzonderlijke prestatie

Gezien de vele overstromingen in de afgelopen eeuwen is het volgens hem een ‘uitzonderlijke prestatie’ dat Nederland sinds 1953 geen watersnood meer heeft gehad. Middendorp wijst er tegelijkertijd op dat de bewoners van het Rivierengebied twintig jaar geleden maar ternauwernood aan een ramp ontsnapten. Het gebied langs de Maas werd in 1995, net als twee jaar eerder, opnieuw getroffen door grootschalige overstromingen. In de weken daarvoor was stroomopwaarts in Duitsland, Frankrijk en België enorm veel neerslag gevallen en het bleef regenen. Die watermassa kwam de Maas en de Rijn afzakken richting Nederland, waardoor uiteindelijk ruim tweehonderdduizend mensen en een miljoen dieren moesten evacueren. “Nederland moet dus waakzaam blijven. Mede door de gevolgen van de klimaatverandering zullen we hier nooit klaar zijn met de waterveiligheid. De uitdaging is om voorbereid te zijn en ook te blijven”, stelt de lijsttrekker van de AWP in Delfland. 
Onafhankelijke waterschappen
De auteur behandelt in zijn boek eveneens de lessen die beleidsmakers kunnen leren van de orkanen Katrina en Sandy in de Verenigde Staten De gebeurtenissen onderstrepen volgens hem de noodzaak van onafhankelijke waterschappen met een eigen budget. “President Bush bezuinigde op het dijkenonderhoud om de Irakoorlog te kunnen betalen. Maar bezuinigen op waterveiligheid is spelen met vuur. In Nederland zijn de waterschappen geheel onafhankelijk van de landelijke politiek. Dus als het kabinet extra geld nodig heeft voor bijvoorbeeld de ouderenzorg kan zij dat niet bij de waterschappen weghalen. Zo staat dat bij ons in de Grondwet”, aldus Middendorp.
Actuele ontwikkelingen
Daarnaast komen in het boek actuele ontwikkelingen aan bod, zoals de Deltabeslissingen, meerlaagsveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid, duurzaam hergebruik van afvalwater en de gevolgen van de klimaatverandering. “Zo laat ik zien dat de nieuwe uitdaging een ‘overstroming uit de lucht’ is. Door de klimaatverandering komen extreme buien steeds vaker voor.  Volgens het KNMI komen dagen met zware regenbuien gemiddeld 40 procent meer voor dan vijftig jaar geleden, terwijl de jaarlijkse hoeveelheid neerslag in de afgelopen eeuw slechts met 14 procent is toegenomen. De zomers zijn gemiddeld steeds warmer, en het regent vaker dan vroeger in grote hoosbuien. In één dag valt dan meer neerslag dan in de hele maand daarvoor. Zo liep in de zomer van 2014 in Alphen aan den Rijn nog een woonwijk onder water.”
Kritische noot
In het laatste hoofdstuk beschrijft Middendorp de geschiedenis van de waterschappen. Volgens de auteur de oudste democratische vorm van bestuur in ons land die teruggaat tot de tijd van de graven van Holland en de periode van de Grote Ontginning (1000-1300). Tegelijkertijd plaatst hij ook een aantal kritische kanttekeningen bij de politisering van de waterschappen. “Nu het aantal gemeenten almaar krimpt en de deelgemeenten zijn opgeheven, is er ook partijkader dat op zoek gaat naar een zetel in het waterschap. Ook zien landelijke partijen de waterschappen soms als een plek voor aanstormend politiek talent om ervaring op te doen voor de Provinciale Staten of de Tweede Kamer, of als een plek voor een ex-wethouder of een ex-lid van de Provinciale Staten die nog niet toe zijn aan hun pensioen.”

Zetelverhoudingen uit balans
Verder wijst Middendorp erop dat de zetelverhoudingen soms wel erg uit balans zijn. “In de Randstad bijvoorbeeld zijn veel minder boeren dan in andere delen van Nederland. Toch bezet de LTO maar liefst vier geborgde zetels in Delfland, terwijl er minder dan tachtig boerenbedrijven over zijn in dit verstedelijkte gebied met 1,2 miljoen inwoners. En vreemd genoeg wordt de glastuinbouw in het Westland niet vertegenwoordigt door de LTO, maar door de Kamer van Koophandel.” 

Het boek: “Niet bang voor water? Wat de waterschappen voor je doen” is te bestellen op www.hansmiddendorp.nl of bij bol.com. Prijs: 16,95 euro.