Kritiek ‘democratisering’ uit onwetendheid of rancune?

Op WaterForum in het artikel ‘Politiek dwarsboomt democratischer waterschap Zuid-Holland’ leverde D’66 kritiek op de afwijzing van de vermindering van het aantal geborgde zetels door Provinciale Staten in Zuid-Holland. De geborgde zetels zijn een elementair onderdeel van het functioneel waterschapsbestel. Ook de ingezetenen (alle inwoners) zitten op voor hen geborgde zetels. Ongeacht de opkomst krijgen zij de overgrote meerderheid aan zetels in het bestuur. 
D’66 kent dit bestel niet en doet er ook niet in mee. Alleen wat verstopt achter de lijst Water Natuurlijk. D’66 maakt er bepaald geen geheim van het gehele waterschapsbestel te willen opheffen. Te pas en te onpas dient  Kamerlid Gerard Schouw hiertoe moties in de Tweede Kamer in. 
Hiermee heeft hij de toezegging bereikt dat we na de evaluatie van de waterschapsverkiezingen in 2015 weer eens in de Tweede Kamer over het gehele bestel gaan discussiëren. Een discussie waarop in werkelijkheid niemand zit te wachten. De voortgang van het Deltaprogramma, de wateroverlastopgave, de KRW, alle afspraken en programma’s uit het,door het rijk, de provincies en de gemeenten gesloten Nationaal Bestuursakkoord Water ten spijt, gaan we gewoon weer een besteldiscussie voeren. Het feit dat we deze tijdrovende exercitie al een paar maal gedaan hebben, met als resultaat vooral doorgaan, maakt niet uit. Ook het recente OESO-rapport waarin het bestel als voorbeeld en standaard voor de wereld wordt gesteld, zal deze exercitie niet doen afblazen. Weer een dikke injectie onzekerheid die niet genegeerd kan worden. In de huidige wisselvallige politieke arena staat weinig vast: geen uitruil, of koehandel, algemeen belang boven partijpolitiek belang? We gaan ons er weer mee bezig houden. 
Het initiatiefvoorstel om vlak voor de verkiezingen eenzijdig van bovenaf alle waterschapsreglementen te veranderen was inhoudelijk slecht, eenzijdig en tendentieus. Bovendien was het onderbouwd met diverse foutieve aannames zoals over de vermeende groei, betaling en ondermaatse zeggenschap van natuur, voorbarig en hap snap ten opzichte van de bovenvermelde evaluatie. Dit zou de reglementaire bevoegdheid van de provincie oprekken voor partijpolitiek gewin, daarmee deze de facto misbruiken en zo op de stoel van andere overheden gaan zitten. Het voorstel was procedureel en in de uitvoering op zijn best gezegd discutabel. Het voorgeschreven wettelijk overleg van Gedeputeerde Staten vooraf, wilde men achteraf en door de Provinciale Staten zelf doen. De provincie Brabant worstelt nu met het overleg achteraf, onder andere met de provincie Zeeland, waar men gelukkig besloten heeft de reglementen niet aan te passen.
Roepen dat alleen ‘procedureel geneuzel van anti-democraten’ het bezwaar was, is behalve onjuist, ook zeer denigrerend naar de meerderheid van de Provinciale Staten. Buiten de indieners hebben vrijwel alle partijen, na brede inhoudelijke kritiek, tegen gestemd. Heeft de D’66-fractie van deze brede kritiek dan helemaal niets opgestoken en kunnen plaatsen? Of wil men dat niet en heerst alleen frustratie omdat de opzet in Zuid-Holland niet gelukt is; omdat men niet ‘gewonnen’ heeft?
Van de anderen en de bezwaren, met ook deze kop en tekst, een misplaatste  karikatuur maken, is een uiting van slecht verliezen. In plaats van ervan leren. Van een partij die zich laat voorstaan op zijn intellectueel gehalte en inhoudelijke kijk zou je meer diepgang mogen verwachten. Op dit onderdeel overheerst voorlopig echter nog plat populisme en de partijpolitiek die men collega-partijen verwijt.  
Bij de evaluatie van de waterschapsverkiezingen in 2015 krijgt men weer de vloer voor de gewenste discussie. Dan kan men weer elaboreren op de impliciete gedachte dat het inmiddels zo lang veilig en goed genoeg is in Nederland en de waterschappen dus wel afgeschaft/overgenomen kunnen worden. Onze steeds vaker door wateroverlast geteisterde buren kijken verbijsterd toe hoe het land dat het met deze eigenstandige overheid wel op orde heeft en daarbij een voorbeeld voor vele anderen is, zijn juwelen wil weggooien. Hopelijk komt D’66 dan tot een verstandiger verhaal. 

Toon v.d. Klugt, voorzitter Vereniging Waterschapsbestuurders vanuit het Bedrijfsleven