Klimaatakkoord: watersector wordt energieleverancier

Met name de mogelijkheden van warmte- en koude onttrekking uit oppervlaktewater zijn enorm. Zo kan vanuit het watersysteem 54% van de nationale koudevraag worden voorzien (3,8 van 7 Petajoule) en 12% van de warmtevraag (42 van 350 Petajoule). Maar ook stuwen en gemalen kunnen energie gaan leveren. De potentie is met behulp van adviesbureau IF Technology op een digitale kaart van Nederland zichtbaar gemaakt. Dit is veel meer energie dan de waterbeheerders zelf nodig hebben voor hun doelstelling voor energieneutraliteit en zij kunnen dus energie gaan leveren.

Energieleverancier
Het merendeel van de energie kan worden gewonnen in de regionale wateren die waterschappen beheren. Om deze energiepotentie van het watersysteem daadwerkelijk te benutten zou deze energie moeten worden gekoppeld aan de provinciale en gemeentelijke warmteplannen. Een goed voorbeeld van zo’n initiatief is de koeling van servers en kantoren in Amsterdam met water uit de Ouderkerkerplas.

Transitie
Jan-Hendrik Dronkers en Hans Oosters ondertekenden in Rotterdam namens Rijkswaterstaat en de Unie van Waterschappen de coalitie ‘Energie kansen in het waterbeheer’. Beide organisaties willen een bijdrage leveren aan de duurzame energietransitie. “De coalitie geeft een krachtige impuls voor het realiseren van energiedoelstellingen en biedt een gezamenlijke basis voor een actieve en duidelijke positie van het waterbeheer binnen de energietransitie in Nederland”, stellen Oosters en Dronkers in een gezamenlijke persverklaring.

Waterkracht uit Doesburg
Waterschap Rijn en IJssel startte eerder deze maand al met het openen van negen stuwen voor de opwekking van stroom. Bedrijven of particulieren die elektriciteit willen winnen, kunnen daar gebruik van maken. Volgens de Gelderlander gaat het bedrijf Deepwater-Energy uit Arnhem in 2017 in Doesburg een waterkrachtcentrale bouwen. De turbine, van het type Oryon Watermill, wekt jaarlijks 1800 megawattuur aan elektriciteit op. Dat is genoeg voor 500 huishoudens.

Pilots
De Energiecoalitie wil de totale potentie van de afzonderlijke duurzame energiebronnen voor eind volgend jaar in kaart brengen. Voorwaarde is dat de projecten op een verantwoorde wijze in het waterbeheer kunnen worden ingepast. De Energiecoalitie zal daarom innovatieve (pilot)projecten stimuleren. Het gaat naast de energiepotentie van warmte-koude onttrekking uit oppervlaktewater en om projecten als drijvende zonnepanelen, ‘slim malen’ met energiezuinige poldergemalen, windturbines bij waterkeringen, blue energy en benutting van buffercapaciteit in het watersysteem.

Ontwikkeling
Rijkswaterstaat en de waterschappen gaan samen aan de slag met onderzoek en ontwikkeling van kennis, het aanpakken van mogelijke knelpunten (technisch, juridisch, ecologisch en financieel) en in het betrekken van de omgeving bij de ontwikkeling van duurzame energie, zoals gemeenten, provincies en (energie)bedrijven. De waterbeheerders willen graag met andere overheden (gemeenten en provincies), bedrijven en stakeholders verkennen hoe de energiepotentie van water volwaardig naast wind en zon gepositioneerd kan worden als derde grote energiebron in Nederland.