Kernboodschap Klimaatconferentie: Voor Delta’s is het vijf voor twaalf

Woensdag 24 september verzamelden ruim 1200 delta-deskundigen uit vijftig verschillende landen zich in het WTC in Rotterdam. Zij kwamen bij elkaar om te praten over de aanpak van klimaatadaptatie. De conferentie werd georganiseerd door het onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat, de gemeente Rotterdam en het ministerie van Infrastructuur en Milieu en het ministerie van Buitenlandse Zaken. “Het slechtste dat je kunt doen is op een ramp wachten en daarna alleen de schade herstellen. Zoek naar innovatieve oplossingen, gebruik elkaars kennis en breng dat in praktijk”, adviseerde minister Schultz  van Infrastructuur en Milieu tijdens de officiële opening. 


In het WTC laten bezoekers zich inspireren. Foto: Deltares.

Samenwerking
Schultz verwees in haar speech ook naar de eerste Delta-conferentie die in 2010 werd gehouden: “Wie durfde er toen te denken dat Manhattan twee jaar later zou overstromen?” De gevolgen van die ramp heeft de minister met eigen ogen gezien en het baart haar sindsdien zorgen hoe slecht we voorbereid zijn op een ramp. Zij pleit ervoor om wereldwijd kennis bij elkaar te brengen. “We hebben waterveiligheidsexperts, architecten, innovatieve projectonwikkelaars en onderzoekers nodig”,  zegt Schultz. Alleen samen kunnen zij, volgens de minister, zorgen voor een klimaatadaptatieve samenleving. Schultz besloot haar speech met een uitspraak van Jay Inslee, gouverneur van Washington: ‘Wij zijn de eerste generatie die de impact van klimaatverandering ondervindt en de laatste generatie die daar nog iets aan kan doen.’
Kosten
Maatregelen kun je beter in een vroeg stadium nemen, want na een ramp wordt dat steeds moeilijker en duurder. Dat is een veelgehoord commentaar tijdens de conferentie. De kosten van de benodigde, preventieve maatregelen blijken echter in veel Deltas een onoverkomelijk struikelblok. Het is lastig om de handen op elkaar te krijgen voor het beschermen van Deltas waarvan de economische waarde niet zo groot lijkt. 
Immateriële schade
Stéphane Hallegatte, senioreconoom bij de Wereldbank, licht tijdens de plenaire sessie op donderdag toe dat een economische benadering vaak bedrieglijk is. Volgens schattingen kunnen landen 2,5 procent van het Bruto Nationaal Product verliezen als gevolg van klimaatverandering. Volgens Hallegatte vindt een aantal mensen dat risico acceptabel, maar hij stelt dat we met dat soort vergelijkingen op een verkeerd spoor zitten. 

Stephane Hallegatte tijdens de plenaire sessie op donderdag.

Armoede

“In Deltas zijn vaak de allerarmsten slachtoffer van overstromingen of droogte. Daardoor lijkt de economische schade vaak laag, maar voor deze mensen gaat het om alles wat zij hebben. Zij zijn ook niet in de positie om te investeren en iets nieuws op te bouwen. De immateriële schade is dus vaak veel groter. Als we alleen kijken naar de economische schade, kijken we echt de verkeerde kant op”, stelt Hallegatte. Een opvallend betoog voor een econoom van de Wereldbank. Volgens hem ligt de oplossing in het stimuleren van ontwikkeling op veilige plaatsen, erkennen waarom mensen zich op onveilige plaatsen vestigen en die voorwaarden elders creëren en zorgen dat politici kunnen profiteren van oplossingen die pas op lange termijn vruchten afwerpen. 
Uitgebreid programma
Tijdens de conferentie zijn er meer dan honderd parallel sessies. Er zijn ronde tafel gesprekken, excursies en in de hal van het WTC staan stands van onder meer dutchwatersector, Deltares en Kennis voor Klimaat. Tijdens Deltasessies wordt een beeld geschetst van negen verschillende Deltas, waaronder de VS, Vietnam, Bangladesh en Indonesië. Tijdens de parallelsessies Deltas in Practices worden ‘best practices’ gedeeld en bij Deltas in Depth worden resultaten van onderzoeksprogramma’s bekend gemaakt. 
Wie gaat betalen?
Tijdens de pauzes wordt er door het internationale gezelschap van gedachten gewisseld over de opgedane kennis. Er is volop bereidheid tot het nemen van maatregelen. Hamvraag blijft voorlopig; wie gaat dat betalen? Volgens Victoria Kwakwa, Vietnam-coördinator van de Wereldbank zullen de nationale, economieën het leeuwendeel voor hun rekening moeten nemen. “De Wereldbank kan wel iets bijdragen, maar meer van een incentive zal dat niet zijn”, zei Kwakwa tijdens een Deltasessie over Vietnam.
Conferentie in 2016
In 2016 zal er opnieuw een Deltaconferentie in Nederland plaatsvinden. De vierde editie van International Climate Change Adaptation Conference vindt op verzoek van de Europese Commissie plaats in ons land. Of de Delta’s wereldwijd in staat zijn geweest om de innovatieve oplossingen in praktijk te brengen, zal tegen die tijd duidelijk zijn.