vismigratierivier
Een artist impression van de vismigratierivier (beeld: provincie Friesland).

De Afsluitdijk krijgt later dit jaar twee innovatieve waterkerende schuiven die het hoogwater tegen moeten houden in het ontstane ‘gat’ voor de vismigratie. De 6 meter hoge schuiven zijn van speciaal materiaal gemaakt, voor een lange levensduur. De schuiven worden pas echt in gebruik genomen als de Vismigratierivier, de doorstroomopeningen waardoor trekvissen de dijk kunnen passeren, af is.

Het aangebrachte ‘gat’ in de Afsluitdijk is nodig voor de Vismigratierivier, de doorstroomopeningen voor trekvissen die de dijk willen passeren. Er is een opening van 9 meter breed, voor de sterke zwemmers, en één van 3,5 meter breed voor de kleinere vissen. Bij hoogwater en storm moeten beide doorgangen echter afgesloten kunnen worden. Daar zijn twee innovatieve schuiven van bouwbedrijf Takkie Breukelen voor ontwikkeld.

Vezelversterkt kunststof

De 6 meter hoge schuiven zijn gemaakt van vezelversterkt kunststof: kunststofhars gemengd met glasvezels. Dit speciale materiaal is onderhoudsvrij en gaat, in tegenstelling tot staal, niet roesten. De verwachting is dat het levenslang meegaat. Voor het eerst wordt dit materiaal toegepast in een primaire waterkering. Normaliter worden dit soort schuiven van staal gemaakt. Het ontwerp is door Bouwconsortium Levvel (BAM, Van Oord, Rebel en Invesis) in nauwe samenwerking met Rijkswaterstaat ontwikkeld.

Testen

Christiaan Bijl, ontwerpmanager bij Bouwconsortium Levvel, test de schuiven uitvoerig. “We hebben alles uitvoerig getest om ervoor te zorgen dat de schuiven aan alle constructieve eisen voldoen. Later dit jaar kunnen we de twee waterkerende schuiven inhangen. Daarna installeren we de machines en besturingsonderdelen, zodat we de schuiven op afstand kunnen bedienen. Die onderdelen testen we vervolgens allemaal samen, zodat we zeker weten dat de schuiven op het juiste moment open en dicht gaan.” Bovendien is nog niet alles rond voor het product wat betreft de wet- en regelgeving. Omdat het een nieuwe toepassing is, kost het meer tijd. Het moet uiteraard ook aan alle waterbouwkundige eisen voldoen.

Vismigratierivier

In januari 2021 was het eerste gat gereed in de Afsluitdijk voor de aanleg van de vismigratierivier. Grote vissen zoals de zalm en forel, zwemmen tijdens eb via de lokstroom naar binnen richting het IJsselmeer. Kleinere vissen, zoals de glasaal, moeten op de vloedstroom wachten, om zich mee te laten voeren. Daarna volgen de vissen een 4 kilometerslange rivier, waarbinnen het zoute water zich met het zoete water mengt. Vervolgens betreden ze het IJsselmeer.
Bekijk de werking in onderstaande video.