Innovatie van Pathema verduurzaamt watergebruik in industrie

Ruim zes jaar geleden kwamen de eigenaren van Pathema in contact met een Zweedse onderneming die de Vortex technologie had ontwikkeld voor ijsbanen. “Inmiddels maakt driekwart van alle ijsbanen in de Benelux er gebruik van om water te ontgassen”, licht Boeren toe. “Gas is immers een belangrijke isolator en als je dat aan het water onttrekt, verbeter je de warmte- en koudedoorgifte. Daardoor is er niet alleen minder energie nodig om ijs te maken, maar verbetert ook nog eens de kwaliteit van de ijsbaan.”


Kunstmatige draaikolk
Een filmpje op  de site van Pathema beschrijft op hoofdlijnen hoe de technologie werkt. Door een kunstmatige draaikolk in de Vortex generator te creëren ontstaat een vacuüm dat micro- en nanogasbellen door cavitatiekrachten aan het water onttrekt. Daardoor ontstaan kalkkristallen die volledig in het water worden opgelost. Daarnaast verandert de viscositeit van het water door de ontgassing, waardoor het koeloppervlak efficiënter kan worden bevloeid en de warmtegeleiding aanzienlijk verbeterd. 
Marktverkenning
Na de succesvolle introductie van de technologie in de ijsbanenwereld gingen de eigenaren van Pathema op zoek naar andere sectoren die er gebruik van zouden kunnen maken. “Samen met de TU Eindhoven en verschillende procestechnologische bedrijven hebben wij eerst een aantal kleinschalige testen uitgevoerd om de marktmogelijkheden te verkennen”, vertelt Boeren. “Daaruit kwam het beeld naar voren dat de technologie breed toepasbaar is, variërend van bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie en de betonindustrie tot de kassenteelt en proceswatersector.”

Consortium
De afgelopen twee jaar heeft Pathema samen met het ISPT, Huntsman, FrieslandCampina en Heineken, een aantal uitgebreide testen uitgevoerd met een opvallend positief resultaat. “Zo hebben wij bij FrieslandCampina in Veghel verschillende zuiveltstromen, waaronder wei, behandeld. Een van de meest aansprekende conclusies was dat er geen eiwitten beschadigd raakten. Door ontgassing in het vortex vacuüm van de verschillende weistromen met deze technologie konden wij veel sneller ontluchten. Normaal gesproken kan het 24 tot 48 uur duren om in een bezinktank te ontluchten, maar daar is nu, afhankelijk van de weistroom, slechts een paar minuten tot een uur voor nodig. Daardoor neemt eveneens de kans op besmetting af”, aldus Boeren
Chemicaliënvrij
Uit de praktijkproef van vijf maanden bij de Heineken brouwerij in Den Bosch bleek dat de behandeling van een zesde van al het koelwater voor de verdampingscondensors op de drie belangrijkste punten, kalkaanslag, corrosie en microbiologische groei, gelijk of zelfs beter was in vergelijking tot traditionele chemische waterbehandeling. Boeren: “Onze plug & play IVG-C technologie leverde verschillende voordelen op. Zo waren er geen chemicaliën nodig om het koelwater te behandelen. Daardoor nam de belasting van de eigen waterzuivering op  de site aanzienlijk af. Verder realiseerden wij een interessante energiebesparing. En door een kleine ingreep in het proces, bleek het zelfs mogelijk om het geloosde chemievrije koelwater volledig te hergebruiken in een grijs watercircuit. Mede door een verhoogde indikking  kon de brouwerij 5 procent water besparen.”
Focus
Door de aansprekende resultaten van de praktijkproeven richt Pathema zich nu vooral op chemicaliënvrije koelwaterbehandeling. “Bedrijven kunnen ook gebruik maken van membranen om kalk te verwijderen, maar dat heeft verschillende nadelen. Zo wordt het water te agressief waardoor de levensduur van een koeltoren  aanzienlijk afneemt. Ook zijn er nog steeds verschillende chemicaliën nodig. Door van onze technologie gebruik te maken, laat je de kalk in het water, maar maak je het wel onschadelijk. Kalk is immers de beste natuurlijke stabilisator in water”, aldus Boeren.
“De verkoop loopt inmiddels boven verwachting. Bovendien hebben wij verschillende leads uitstaan. De technologie is nog niet overal bekend en je hebt altijd sceptici. Daarom zijn de resultaten van de praktijkproeven erg belangrijk voor ons. En met een terugverdientijd van twee tot drie jaar verwachten wij met deze innovatie de koelwaterbehandeling in de Nederlandse industrie duurzamer en financieel rendementvoller te maken.”