‘In 2080 twintig miljoen extra mensen bedreigd door kustoverstromingen’

De resultaten van hun onderzoek zijn op 25 april gepresenteerd op de EGU in Wenen. Al eerder, in 2015, hadden Deltares en IVM-VU rivieroverstromingen wereldwijd in kaart gebracht. Deze hebben ze in samenwerking met het World Resources Institute samengebracht in de openbare tool ‘Aqueduct’. Dirk Eilander (Deltares) en Philip Ward (IVM-VU) breiden samen met andere onderzoekers deze tool nu uit met kustoverstromingen: gegevens over verandering in zeewaterstanden, wereldwijde bodemdaling gecombineerd met kans op springvloed.

Voor het eerst gebruiken de onderzoekers hiervoor volledig fysisch gebaseerde en mondiaal dekkende modellen om getij en stormen op zee te simuleren. Bovendien is een nieuwe methode gebruikt om wereldwijd kustoverstromingen nauwkeuriger te beoordelen. Hiervoor zijn de geografische gegevens en hoogteligging van het kustgebied nauwkeurig in de gebruikte modellen ingevoerd, rekening houdend met steile of flauwe hellingen en aanwezige begroeiing. De bebouwing en bevolkingsdichtheid langs de kust zijn gebruikt om de gevolgen bij overstroming in kaart te brengen. Niet eerder werden dit soort gegevens met fysische modellen op een mondiale schaal bekeken.

Vergeleken met praktijk
Het model is vergeleken met waargenomen overstromingen na storm Xynthia, in februari 2010 in Frankrijk, en laat goede overeenkomsten zien. Door vergelijkbare analyses op andere locaties te doen, verwachten de onderzoekers dat kustoverstromingen wereldwijd realistischer in kaart gebracht kunnen worden. De toekomstige zeewaterstand is gebaseerd op twee verschillende scenario’s voor de uitstoot van broeikasgassen: een hogere of lagere concentratie van de broeikasgassen koolzuurgas, waterdamp en methaan beïnvloeden het klimaat tenslotte op allerlei manieren, waaronder meer extreme weersomstandigheden.

Meer potentiële slachtoffers
Van de wereldbevolking woont tien procent in laaggelegen gebieden, tot 10 meter boven het zeeniveau. Veel van deze gebieden lopen risico op overstromingen. De verwachting is dat ten gevolge van zeespiegelstijging en bodemdaling in 2080 vijftig procent meer mensen dan nu worden bedreigd door zware stormen, die typisch eens in de honderd jaar voorkomen. Bevolkingsgroei en migratie zijn nog niet meegenomen in deze inschatting. De helft van het totaal aantal potentiële slachtoffers is te vinden in vier landen: China, Bangladesh, India en Indonesië. Dat betekent niet dat deze landen ook de zwaarste rampgebieden vormen: “Hoewel in absolute aantallen enkele grote landen eruit springen, zijn het veelal kleinere eilandstaten voor wie de gevolgen relatief het grootst zijn”, stelt onderzoeker Dirk Eilander van Deltares.

Sociaal-economische gevolgen
De uitbreiding van het Aqueduct-platform zal later dit jaar voor het algemene publiek beschikbaar worden gemaakt, maar het is ‘work in progress’. De volgende stappen zijn het opnemen van projecties van toename in bevolkingsdichtheid en economie, de gevolgen (schade en slachtoffers) van de verschillende projecties en het opnemen van de verschillende beschermingsniveaus per land. Dit moet het inzicht compleet maken: mogelijke overstromingsrisico’s worden gekoppeld aan de consequenties voor de veiligheid van de bewoners en de schade aan hun bezit. De tool kan daardoor worden ingezet als beleidsinstrument voor beslissers over waterveiligheid, zoals overheden.