HWBP blij met prijswinnend dijkverbeteringsproject KiS op Infratech

In de stand van het Hoogwaterbeschermingsprogramma  (HWBP) op de InfraTech werd woensdag een klein feestje gevierd. “Alle credits gaan naar het waterschap en de aannemers die het daadwerkelijke werk doen”, aldus Roeland Hillen, programmadirecteur van het dit jaar aflopende HWBP-2. “Maar omdat het onder mijn programma valt, ben ik zeker heel trots en blij verrast dat ook de vakjury zoveel waardering heeft voor dit project.”

Meerdere innovaties
Het project Kis is een opeenstapeling van meerdere innovaties, waaronder het creëren van een klimaatdijk met extra ruimte voor woningen en openbare voorzieningen, het versterken van de dijk door diepwanden en boorpalen, het opvijzelbaar maken van herbouwde en nieuwbouwwoningen, de inzet van drones en Augmented Reality. Daarmee lukte het de dijk te versterken met zo min mogelijk overlast voor de bewoners en toegevoegde waarde voor de gemeente. “Het zijn grotendeels innovaties die nog niet eerder waren ingezet”, zegt Hillen. “Je ziet hier in de praktijk hoe mooie ideeën en oplossingen die deels voortkomen uit het gesprek met de omgeving, worden geconcretiseerd met voorstellen vanuit de markt.”

Toegevoegde waarde
Het is volgens hem een mooi voorbeeld uit het hoogwaterbeschermingsprogramma “dat bol staat van de innovaties”. Hillen: “Omdat iedere dijkversterking maatwerk is en overal andere oplossingen gekozen kunnen worden, is alles wat zich in de praktijk bewijst aan goede ideeën om dijkversterking sneller, goedkoper of beter te maken, welkom.”

Het KiS-project is voor hem vooral bijzonder vanwege de toegevoegde waarde. Bewoners konden onder andere door het opvijzelen van hun woningen op hun eigen plek blijven wonen.  “Een duurzame oplossing, want ook als in de toekomst extra maatregelen nodig zijn, kan dit zonder de woningen te hoeven verplaatsen. Iedereen kan hier daadwerkelijk zien dat dijkversterking Nederland niet alleen veiliger maakt, maar ook mooier kan maken.”

Kostprijs omlaag
Richard Jorissen, programmadirecteur HWBP en verantwoordelijk voor  alle dijkversterkingen tot 2028, beaamt dat van harte. “Innovatie is bij ons niet voor niets doel en niet alleen middel”, vertelt hij. Hij heeft globaal doorgerekend wat het kost om in 2050 1900 km dijk verder te versterken om te voldoen aan de nieuwe normen. De huidige kostprijs van 10 à 11 miljoen per km dijk is fors minder dan het budget per km: 7 à 8 miljoen. Jorissen: “Dat betekent dat we niet alleen flink tempo moeten maken, het komt neer op 50 km per jaar, maar ook dat we de gemiddelde kostprijs omlaag moeten zien te krijgen.”
Het geeft volgens hem een impuls aan innovatie. “We zijn steeds op zoek naar allerlei slimme constructies. Dat kan ook bijvoorbeeld om slimmer monitoren gaan. Dat  kan leiden tot besparingen omdat het kan uitwijzen dat delen van de dijk al op orde zijn.” Hij wijst ter illustratie op de  proef in de Deltagoot met de bestrating van de Waddenzeedijk. “Dat was een investering van 1 miljoen die een besparing van tientallen miljoenen in de dijkversterking opleverde omdat bleek dat de dijk veel sterker was dan we dachten.”
Hij beaamt dat monitoring ook kan leiden tot extra investeringen als blijkt dat extra maatregelen aan de dijk nodig zijn. “Als dat zo is, ben ik daar ook blij mee. Ons doel blijft een veilige dijk. Sneller en goedkoper mag niet leiden tot onveilige dijken.”

Belangenafweging
Als innovaties al geen harde besparing opleveren – zo is het gebruik van buispalen in het KiS-project niet per se goedkoper – dan kunnen ze in ieder geval extra wel waarde toevoegen. Zo maakte de brede klimaatdijk in Streefkerk binnen het KiS-project het mogelijk dat er woningen aan het water gebouwd konden worden. Jorissen: “Een dijk staat zelden alleen. Net als in dit KiS-project heb je vrijwel altijd te maken met een belangenafweging. Dat kan gaan om bewoners maar ook om natuurwaarden of landschapskwaliteit. Ook al gaat het bij KiS maar om een paar kilometer dijk, de voorbeeldfunctie is groot. Hier laten we niet aan de tekentafel maar in de praktijk zien wat er mogelijk is met dijkversterking. Het levert extra kwaliteit en draagvlak op.”

Schaalgrootte
De schaalgrootte van het HWBP maakt het volgens hem niet alleen mogelijk om kennis te delen maar zorgt ook voor een impuls voor innovatie. “Het maakt het voor de markt interessant om mee te denken over slimme oplossingen. Ik ben er van overtuigd dat het gaat lukken om nieuwe instrumenten in de koffer te krijgen. Denk aan het slimmer oplossen van macrostabiliteit met klapankers of het slimmer oplossen van piping met verticaal geotextiel. Dat soort oplossingen gaan de komende jaren hun waarde bewijzen.”

Publieksprijs
Naast de innovatieprijs van de vakury kreeg het KiS-project ook de publieksprijs. Dit was een nek een nekrace met het Ruimte voor de Rivier-project Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld.

Bekijk hier het ingezonden animatiefilmpje van het winnende project.