Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld op schaal getest

Projectleider Judith van Os van Deltares: “In het schaalmodelonderzoek kunnen constructies in de geul, zoals de dijk en brugpijlers, tot in detail worden nagebouwd. Dit geeft ons een nauwkeuriger inzicht in hoeveel water er daadwerkelijk overheen kan en hoe snel het stroomt, ten opzichte van computer rekenmodellen.”
Martin van Adrichem van aannemingscombinatie IJsselweide: “De geul zal straks een flinke hoeveelheid water afvoeren. De proef laat ons zien hoe het water het gebied instroomt en helpt ons zo optimaal mogelijk te ontwerpen. Een geul die alleen bij extreem hoogwater wordt ingezet, is uniek. Nederland loopt voorop met Ruimte voor de Rivier. De hoogwatergeul met regelbare inlaat van deze afmetingen is wereldwijd bruikbaar bij het beheersen van rivieren.”
De echte geul wordt straks 8 kilometer lang en tussen de 500 en 1500 meter breed; de inlaat wordt 800 meter lang. In de schaalproef wordt een deel van de inlaat op schaal 1:10 nagebouwd. Het model geeft inzicht in hoe de inlaat daadwerkelijk functioneert en welke voorzieningen nodig zijn om schade te voorkomen door instromend water uit de IJssel in de hoogwatergeul.
Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld
Tussen Veessen en Wapenveld (gemeente Heerde) in de provincie Gelderland wordt na deze zomer begonnen met de aanleg van een hoogwatergeul tussen twee nieuwe dijken. Aan de oostkant van de bestaande dijk wordt een weidegebied zonder bebouwing gerealiseerd dat bij extreem hoogwater als een geul voor stromend water gaat functioneren. De geul wordt 8 kilometer lang en de breedte varieert tussen de 550 en 1.500 meter. Bij Veessen, in het zuidelijk deel van de geul, wordt een inlaat van ca. 800 meter gebouwd; een dijk met daarop een klepconstructie die bij extreem hoogwater open gaat, waardoor de geul volstroomt. Ten noorden van Wapenveld takt de geul weer aan op de IJssel. Door bij extreem hoogwater de geul in werking te stellen, wordt de waterstand in de IJssel met 71 centimeter verlaagd. Dit gebeurt naar verwachting gemiddeld eens in een mensenleven. De agrarische functie van het gebied blijft gehandhaafd. Tussen de twee dijken kunnen vanwege de veiligheid geen woningen en bedrijfsgebouwen blijven staan. De geul is eind 2016 klaar voor gebruik. Aannemingscombinatie IJsselweide, bestaande uit Van Hattum en Blankevoort (VolkerWessels) en Boskalis, leggen de hoogwatergeul aan in opdracht van Waterschap Vallei en Veluwe.
Ruimte voor de Rivier
De Nederlandse rivieren hebben steeds vaker te maken met hoge waterstanden. Ze krijgen meer regen- en smeltwater te verwerken, terwijl ze tussen de dijken maar weinig ruimte hebben. Hierdoor neemt de kans op overstromingen toe.
Alleen dijkverhoging is onvoldoende om het toenemende overstromingsgevaar te keren. De waterstand in de rivieren moet omlaag. Daarom geeft Rijkswaterstaat samen met waterschappen, gemeentes en provincies onze rivieren op ruim dertig plaatsen meer ruimte. Bijvoorbeeld door het verleggen van dijken, graven van nevengeulen en verdiepen van uiterwaarden. Op deze manier werken we samen aan de veiligheid van vier miljoen inwoners in het rivierengebied én aan een aantrekkelijke leefomgeving.

(Persbericht Rijkswaterstaat, juli 2014)