Harvey Houston
Een soldaat van de Texas National Guard draagt een getroffen inwoner uit haar huis na de overstroming die werd veroorzaakt door orkaan Harvey in Houston (foto: Army National Guard/Lt. Zachary West).

Houston heeft een Deltaplan nodig met maatregelen om zowel wateroverlast door extreme regenval als een stormvloed door orkaangeweld te voorkomen. Dat stelt prof. dr. ir. Bas Jonkman, hoogleraar Waterbouw aan de TU Delft. “Het conceptuele plan voor de kust ligt al klaar, maar moet nog verder worden uitgewerkt voor overstromingen door regenval. Door orkaan Harvey is de urgentie om een Deltaplan voor Texas ook daadwerkelijk uit te voeren, alleen maar toegenomen.”

Kredietbeoordelaar Moody’s raamt de schade door Harvey op 51 tot 75 miljard dollar en de Texaanse gouverneur Abbott heeft het zelfs over een schadebedrag van 125 miljard dollar. Daarmee is het een van de meest verwoestende orkanen uit de geschiedenis van de VS. In vier dagen viel er ruim 120 cm regen. Dat komt gemiddeld eens in de 500 jaar voor. “Gelet op deze hoeveelheid water is het bijna niet mogelijk om iedere vorm van overstroming te voorkomen”, zegt Jonkman. “Maar door het watersysteem op een andere manier in te richten, kun je de overlast wel degelijk beperken.”

Afvoercapaciteit
Jonkman wijst erop dat Houston de afgelopen decennia volledig is volgebouwd. Hierdoor kan het water de stad nauwelijks verlaten. Daarom pleit hij voor het vergroten van de waterafvoer door het aanleggen van kanalen en het vergroten van de capaciteit van de opvangbekkens die in de jaren veertig van de vorige eeuw zijn gebouwd. Verder is het volgens hem noodzakelijk om geen woonwijken meer te bouwen die in de loop van de rivieren liggen. Daarnaast vraagt hij zich af of de bewoners van de meest overstroomde gebieden nog wel terug kunnen keren. “Als je meer ruimte voor waterafvoer wil creëren, zullen juist de meest getroffen huizen naast de afvoerkanalen soms moeten verdwijnen. Maar dat ligt nogal gevoelig in de VS door het eigendomsrecht.”

Deltaplan
De hoogleraar Waterbouw pleit voor een Deltaplan dat niet alleen rekening houdt met wateroverlast door extreme regenval, maar ook de kust beschermd tegen een stormvloed door orkaangeweld. “Nu is er vooral veel regen gevallen en was er nauwelijks sprake van een stormvloed. Maar deze fenomenen kunnen ook tegelijkertijd optreden”, legt hij uit.

Bas Jonkman
Prof. dr. ir. Bas Jonkman, hoogleraar Waterbouw aan de TU Delft (foto: TU Delft).

De Amerikaanse professor Bill Merrell heeft hiervoor na de orkaan Ike in 2008 een plan opgesteld. Om het plan een stap verder te brengen, heeft Merrrell contact gezocht met de TU Delft en een aantal Nederlandse advies- en ingenieursbureaus. Het plan bevindt zich nu in de conceptuele fase en ziet er op hoofdlijnen als volgt uit. Om de gevolgen van een stormvloed te voorkomen, moet er een geïntegreerde zeedijk voor Houston komen om de beschermingsfunctie met bebouwing te kunnen combineren. Daarnaast voorziet het plan in de aanleg van een stormvloedkering die in normale omstandigheden open is, zodat schepen er doorheen kunnen varen.

Tientallen kilometers
De opening van de kering is ongeveer drie kilometer breed en heeft daarmee dezelfde omvang als de Oosterscheldekering. “Om scheepvaart mogelijk te maken, hebben wij ook gekeken naar de Maeslantkering”, zegt Jonkman. “Maar uiteindelijk hebben we gekozen voor drijvende deuren die open en dicht kunnen.” In totaal gaat het om een kustbeschermingssysteem van tientallen kilometers waarvoor miljarden dollars nodig zijn. “De afgelopen jaren is het plan verder uitgewerkt en hebben Texaanse politici hun steun toegezegd. Het plan lag nu ook al in Washington. Door Harvey is gebleken dat er ook ingrijpende maatregelen nodig zijn om de overstromingen door regenval te beperken. Deze maatregelen moeten de komende periode worden uitgewerkt. Door Harvey is de urgentie om een Deltaplan ook daadwerkelijk uit te voeren alleen maar toegenomen.” De aanleg kan relatief snel gaan, verwacht Jonkman. Hij verwijst hierbij naar New Orleans, waar na orkaan Katrina in 2005 binnen tien jaar voor 15 miljard dollar een nieuw hoogwaterbeschermingssysteem is aangelegd.