Hoofdrol voor pompen en zandzakken in tijden van ‘smart water’

Volgens het KNMI hebben we sinds vrijdag 27 mei te maken met een lagedrukgebied boven Europa. De lokaal hevige regenval zorgt voor grote wateroverlast en grondverzakkingen in het oosten en zuidoosten van Nederland. ‘In Noord- en Midden-Limburg is de meeste regen gevallen. Zo is in Venlo in twee dagen tijd 113,2 millimeter gevallen. In IJsselsteyn is binnen 24 uur 88,2 millimeter, in Roermond 78,6, in Sevenum 78,7 en in Maarheeze 70,0’, stelt het KNMI op haar website. Het meteorologisch instituut verklaart dat de kans op dit soort hevige onweersbuien toeneemt in een warmer wordend Nederland. Warmere lucht bevat meer waterdamp zodat de kans op extreme neerslag vergroot. Vooral de neerslag binnen korte tijd neemt toe: met zo'n 12 procent per graad opwarming.

Maatregelen
Waterschap de Dommel heeft de afgelopen week alle opties om het water zo vlug mogelijk kwijt te raken ingezet. Het verlagen van stuwen en het gebruik van retentiegebieden bleek echter niet voldoende en het waterschap riep de burgers op om zelf maatregelen te treffen om wateroverlast te voorkomen. “We kunnen niet voorspellen waar en hoeveel regen er gaat vallen”, stelde het waterschap. De Dommel zal in een later stadium de oorzaak van de wateroverlast onderzoeken. Het type buien, de staat van de watersystemen en de maatregelen die het waterschap heeft getroffen worden tegen het licht gehouden.

Anticiperen

Volgens directeur Marcel Laes van Cimpro is het opvallend dat zandzakken nog steeds een hoofdrol spelen bij het bestrijden van de wateroverlast. Laes stelt dat het sjouwen met zand overbodig zou kunnen zijn.  “Met behulp van slimme technologie en intensieve samenwerking met alle betrokken, internationale partijen is het mogelijk om beter te anticiperen op hevige, lokale regenbuien. Daardoor kan het water tijdig worden weggesluisd. Een dergelijke aanpak kan in de toekomst veel schade voorkomen”, aldus Laes.

Uitzonderlijk?

In Slenaken ontsnapte een hotel langs de Gulp deze week ternauwernood aan een overstroming. Vier jaar geleden overstroomde het hotel ook al eens na een korte hevige bui in België en ontstond er voor 350.000 euro schade. Deltares onderzocht deze casus destijds en concludeerde dat een dergelijke bui uitzonderlijk was en dat dit soort overlast hoogstens eens in de 35 jaar zou voorkomen. Waterschap Roer en Overmaas ontwikkelde na de overstromingen in 2012 plannen om een dam in de Gulp aan te leggen om wateroverlast te voorkomen. Deze plannen stuiten echter op weerstand bij een groep inwoners, waardoor het waterschap geen maatregelen kan nemen. Vooralsnog zijn de inwoners van Slenaken dus aangewezen op de traditionele zandzak.

Waterstand De Rijn
Volgens de website www.waterpeilen.nl, waar het waterpeil van de Rijn en Maas internationaal wordt gevolgd, blijft het waterpeil van 12,37 meter bij Lobith in de Rijn de komende dagen stabiel. Vanuit de Bovenrijn is de afvoer weer iets toegenomen doordat de sneeuw in de Alpen smelt. Bijna 45% van het water dat nu bij Lobith het land binnenstroomt is afkomstig uit Zwitserland. De toename vanuit de Bovenrijn en de Moezel samen zou voor een stijging kunnen zorgen, maar dat gebeurt niet omdat de waterstand in de zijbeken in Midden Duitsland zakt. De verwachting is dat het peil na dinsdag bij Lobith (heel) langzaam zal gaan dalen.

De Maas
De waterstanden in de Maas zijn lastig voorspellen omdat de schommelingen niet alleen het gevolg zijn van neerslag, maar ook van de wijze waarop de stuwen in Wallonië worden bediend. Inmiddels daalt de toestroom vanuit de Ourthe en de Sambre. Er vallen nog wel enkele buien, maar die hebben niet veel invloed meer op de afvoer. Verder stroomafwaarts in Limburg kwam de afvoer zondag door de snelle daling in Zuid Limburg, ook niet meer boven de 1000 m3/s.