Volgens het EMA-rapport kreeg 73,4 procent van de Nederlandse badzones de kwalificatie ‘uitstekend’ (foto: Wikimedia Commons / Vincent van Zeijst).

Ondanks een lichte daling voldeed 85 procent van de in 2017 gecontroleerde badzones in Europa aan de hoogste en strengste EU-kwaliteitsnormen. Dat blijkt uit het recentste jaarlijkse verslag over de kwaliteit van het Europese zwemwater, dat vorige week is gepubliceerd. Vakantiegangers hebben daarmee een goede indicatie waar deze zomer de beste zwemwaterkwaliteit is te vinden.

Bijna alle 21.801 badzones die vorig jaar in heel Europa werden gecontroleerd – waarvan 21.509 in de 28 EU-lidstaten (95,9 procent) – voldeden aan de minimumkwaliteitseisen van de EU-regelgeving, zo blijkt uit het verslag van het Europees Milieuagentschap (EMA) en de Europese Commissie. Ook Albanië en Zwitserland hebben de kwaliteit van hun 292 badzones gecontroleerd en daarover verslag uitgebracht.

Nederland onder het gemiddelde
Gemiddeld genomen kreeg 73,4 procent van de Nederlandse badzones de kwalificatie ‘uitstekend’. Daarmee bleef ons land onder het EU-gemiddelde van 85 procent. Luxemburg haalt een perfecte score van 100 procent, terwijl Bulgarije hekkensluiter is met 44,2 procent.

Kleine daling
Uit de specifieke resultaten van de controle blijkt het aantal zones in de EU die aan de hoogste ‘uitstekende’ eisen en de minimumkwaliteitseisen van de zwemwaterrichtlijn van de EU voldoen, licht te zijn gedaald. De ‘uitstekende’ kwaliteitsnormen in heel Europa gingen van 85,5 procent in 2016 naar 85 procent vorig jaar. Ook het percentage zones dat aan de minimumnormen van ‘aanvaardbare’ kwaliteit voldoet, is gedaald: van 96,3 procent naar 96 procent. Die daling was grotendeels te wijten aan het effect van de zomerregen op de testresultaten en aan de veranderingen in de testmethode in Roemenië en Zweden. Het totale aantal als ‘slecht’ beoordeelde badzones in de EU, Albanië en Zwitserland bleef zo goed als ongewijzigd ten opzichte van 2016, met een lichte daling van 1,5 procent tot 1,4 procent in 2017.

Goede samenwerking en voortdurende waakzaamheid
Karmenu Vella, Europees commissaris voor Milieu, Maritieme Zaken en Visserij is blij met de cijfers: “De kwaliteit van ons zwemwater is een bron van trots voor de Europeanen. De hoge kwaliteit is te danken aan goede samenwerking en voortdurende waakzaamheid. Wij spelen allen een rol: industrie, lokale overheden en diensten, samen met de burgers. Wij kunnen tot onze vreugde meedelen dat de Europese geest van samenwerking betreffende het zwemwater springlevend is en voordelen voor onze burgers op blijft leveren. Wanneer je onze onlangs voorgestelde maatregelen om plastic uit onze zeeën te houden daarbij optelt, is het echt een goed jaar geweest voor de Europese zeeën, stranden en meren.”

‘Niet zelfgenoegzaam zijn’
“Vermindering van waterverontreiniging komt niet alleen het welzijn van de Europese burgers ten goede, maar ook dat van dieren en planten”, zei Hans Bruyninckx, uitvoerend directeur van het Europees Milieuagentschap, bij de presentatie van het rapport. “We mogen echter niet zelfgenoegzaam zijn. Om ons zwemwater schoon te houden is voortdurende aandacht van beleidsmakers nodig. Daarom blijft de regelmatige controle en beoordeling van badzones een cruciale taak.”

Zwemwaterrichtlijn heeft duidelijk effect
De verontreiniging van water door fecale bacteriën blijft een risico voor de menselijke gezondheid, vooral als die bacteriën in badzones worden aangetroffen. Zwemmen in vervuild water in zee of in een meer kan leiden tot ziekte. De belangrijkste bronnen van vervuiling zijn rioolwater en water dat van boerderijen en landbouwgrond wordt afgevoerd. Dergelijke vervuiling neemt toe bij hevige regenval en overstromingen, omdat rioleringen het vervuild afvalwater dan niet meer aankunnen, waardoor het in rivieren en zeeën terechtkomt. Sinds de inwerkingtreding van de zwemwaterrichtlijn veertig jaar geleden is de zwemwaterkwaliteit in Europa aanzienlijk verbeterd. Toezicht en beheer in het kader van de richtlijn hebben geleid tot een drastische vermindering van onbehandeld of gedeeltelijk gezuiverd stedelijk en industrieel afvalwater dat in het water terechtkomt. Als gevolg daarvan voldoen steeds meer badzones aan de minimumkwaliteitsnormen en is ook de kwaliteit van de badzones op hoogste niveau verbeterd.

Twee microbiologische parameters
Alle EU-lidstaten plus Albanië en Zwitserland houden toezicht op hun badzones overeenkomstig de bepalingen van de EU-zwemwaterrichtlijn. Bij de beoordeling van de zwemwaterkwaliteit wordt gebruikgemaakt van de waarden van twee microbiologische parameters: Intestinale enterokokken en Escherichia coli. De wetgeving bepaalt of de zwemwaterkwaliteit kan worden beoordeeld als ‘uitstekend’, ‘goed’, ‘aanvaardbaar’ of ‘slecht’, afhankelijk van het gehalte aan gedetecteerde fecale bacteriën. Wanneer het water als ‘slecht’ wordt beoordeeld, moeten de lidstaten bepaalde maatregelen nemen, zoals het baden verbieden of afraden, het publiek informeren en passende corrigerende maatregelen treffen.

Percentage badzones van ‘uitstekende’ kwaliteit in Europese landen (illustratie: EMA).

Andere belangrijke bevindingen uit het rapport:

  • In vijf landen werd minstens 95% van de badzones beoordeeld als uitstekend: Luxemburg (alle 12 gemelde badzones), Malta (98,9% van alle badzones), Cyprus (97,3% van alle zones), Griekenland (95,9% van alle zones) en Oostenrijk (95,1% van alle zones).
  • Alle in het verslag opgenomen badzones in Oostenrijk, België, Kroatië, Cyprus, Griekenland, Letland, Luxemburg, Malta, Roemenië, Slovenië en Zwitserland hebben in 2017 ten minste voldoende kwaliteit bereikt (overeenkomstig de minimumkwaliteitsnormen die in de zwemwaterrichtlijn zijn vastgesteld).
  • De drie landen met het hoogste aantal badzones met een slechte waterkwaliteit waren Italië (79 badzones of 1,4%), Frankrijk (80 badzones of 2,4%) en Spanje (38 badzones of 1,7%). Het hoogste percentage badzones in de EU-lidstaten dat als ‘slecht’ is beoordeeld, werd vastgesteld in Estland (vier badzones of 7,4%), Ierland (zeven badzones of 4,9%) en het Verenigd Koninkrijk (21 badzones of 3,3%).