Hel van het Noorden

Het nieuwe Science & Technology spoor van dit Forum voorspelt meer aandacht voor technologisch-gemotiveerde oplossingen. Ook was er een Ministerial Declaration; een klassiek top down instrument. Nog even gekeken. Deze keer 7 hoofdpunten. Ik som de werkwoorden waarmee die achtereenvolgens beginnen op: (we) reaffirm (1), reaffirm (2), stress (3), recognize (4), taking note (5), underscore (6) en underline (7). Beetje synoniem met (we) hope. Helder. Begrijpelijk ook, maar is het genoeg? Wij als sector zitten dus klem tussen bottom up en top down. De sector lijkt mij zelf aan zet via het technologische spoor en ik zie dat als een kans voor de Nederlandse industrie. Maar waar worden we dan mee geconfronteerd en wat mogen we van de politiek (top down) en de burger (bottom up) verwachten? 
Ik begin bottom up bij de burger. Ik denk dat wij als burgers steeds meer nutsvoorzieningen, bijvoorbeeld water en energie, op een duurzame wijze geïntegreerd en aangeboden zouden willen zien. Daar zijn hoogstwaarschijnlijk unieke ruimtelijke randvoorwaarden voor nodig en dus zie ik lokaal of regionaal maatwerk voor me. In dat geval wil een burger misschien zelfs wel investeren in zo’n duurzame nutsvoorziening.  Gelukkig komen er steeds meer instrumenten, denk aan crowdfunding, om als individu aan zulke ideeën lokaal handen en voeten te geven. Misschien wordt direct aandeelhouderschap in zo’n nieuwe nutsvoorziening wel een optie om daarmee regie op je eigen duurzaamheid te borgen. Een keurig rendement op die investering, zelfs hoger dan bij je pensioenfonds is daarbij niet denkbeeldig.
Top down lijkt het mij nuttig om vanuit de overheid naar de toekomstige rol van onze nutssector als geheel te kijken als internationale innovatie referentie. Zonder echte duurzaamheidsinnovaties op de thuismarkt, en ik reken hun maatschappelijke inpasbaarheid daartoe, zijn we met ons bedrijfsleven internationaal niet echt uniek. Onze innovatieve Nederlandse watertech bedrijven, kennisinstellingen en adviesbureaus zijn onmisbaar om zulke innovaties samen met de publieke waterketen te ontwikkelen en vorm te geven. In het licht van een economie die lijdt onder secular stagnation met meer besparingen dan investeringen, zou overigens het opschroeven van de publieke investeringen in een aantal referentieprojecten geen slechte zaak zijn. 
Is dit alles een makkelijk begaanbare weg? Vast een beetje Hel van het Noorden, met Brabantse kinderkopjes geplaveid, glibberig en soms stoffig, maar altijd vol risico’s. Maar met de Nederlandse winnaar bij de junioren in de Parijs-Roubaix van dit jaar komt de jeugd er aan. Maar toegegeven, dit alles is een klein beetje New Nuts!