Geslaagde dijkbezwijkproef in Leendert de Boerspolder

Het is al weer bijna 15 jaar geleden dat er in Nederland een echte dijkbezwijkproef heeft plaatsgevonden. Toen ging het om een primaire kering langs de Lek bij Bergambacht. Afgelopen woensdag was de veendijk in de Leendert de Boerspolder aan de beurt voor een uniek wetenschappelijk experiment van de TU Delft en Deltares, in opdracht van enkele waterschappen, provincies en de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer STOWA.

Actuele sterkte
Het hoogheemraadschap van Rijnland kocht de polder enige tijd geleden aan om hem onder water te zetten voor extra boezemcapaciteit en natte natuur. Dat bood wetenschappers en waterschappers een unieke kans via een bezwijkproef meer te weten te komen over de actuele sterkte van de veendijken die de polder beschermen tegen het omliggende boezemwater.

Verzwakt
Een deel van de omliggende polderdijk werd de afgelopen weken stukje bij beetje verzwakt door hem te verzadigen met water en achter de dijk de bodem te ontgraven. Allerlei meetapparatuur hield nauwkeurig de veranderingen in de dijk bij. Tot woensdag 06:30 uur, toen de veendijk er uiteindelijk de brui aangaf. Bijna zoals de wetenschappers hadden voorspeld. Met de resultaten van de bezwijktest kan ontwikkelde kennis over de sterkte van veen en de stabiliteit van boezemkaden op veen worden gevalideerd en verbeterd.

Geslaagd
Projectleider Robin Biemans van de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA) stelt in het Algemeen Dagblad dat de proef is geslaagd. “Twee uur voor de doorbraak ging het alarm af. Toen is een aantal onderzoekers naar de dijk gegaan om de doorbraak met eigen ogen te zien. Helaas was het toen nog donker, zodat op de webcam niet veel te zien was.”
Betrouwbaarder beeld
Het inzicht van de proef draagt bij aan een betrouwbaarder beeld van de berekende stabiliteit van boezemkaden op veenondergrond. De stille hoop is ook dat dit beeld positiever zal zijn dan waarvan totnogtoe voorzichtigheidshalve werd uitgegaan. Het gevolg zou kunnen zijn dat bij veiligheidsbeoordeling waterschappen de stabiliteit van boezemkaden op veen minder vaak hoeven af te keuren en benodigde maatregelen bij de versterking van boezemkaden kunnen worden beperkt.

In kaart gebracht
Voorafgaand aan de bezwijktest hebben onderzoekers de opbouw van de veendijk gedetailleerd in kaart gebracht en zijn de grondmechanische eigenschappen nauwkeurig vastgesteld. Daarbij zijn sensoren aangebracht, met name gericht op het meten van vervormingen van het dijklichaam en de ondergrond. De analyse van de bezwijktest duurt enkele maanden. Voorjaar 2016 zal zijn vastgesteld of met de ontwikkelde kennis de stabiliteit van boezemkaden op veen op juiste wijze wordt beoordeeld.

Onderzoeksprogramma 
De bezwijkproef in de Leendert de Boerspolder vormt de basis van een breder onderzoeksprogramma, waarin onder andere aandacht wordt besteed aan innovatieve monitoringstechnieken, heterogeniteit van de bodemopbouw en onderzoek door de TU Delft naar de betrouwbaarheid van dijken (het TU Delft onderzoek is grotendeels gefinancierd door STW). 
Lees hier het interview met projectleider Robin Biemans.