FloodControl IJkdijk stopt en draagt kennis over aan waterbeheerders

De basis voor de experimenten in Groningen bestond uit zes proefdijken waarvan er enkele gemaakt waren van klei en zand op een zandondergrond en een van zand met een kleidek op een slappe ondergrond. Als gevolg van het belasten van de dijken konden deze bezwijken. Deltares ontwierp de proefdijken, verzorgde de projectleiding en was verantwoordelijk voor de uitvoering van het experiment. De afgelopen maanden heeft FloodControl IJkdijkde resultaten van alle uitgevoerde projecten geanalyseerd en samengevat in een digitaal kennisplatform en een cursusprogramma. Op 7 april wordt dit digitaal kennisplatform Dijkmonitoring en de eerste cursus gelanceerd, waarmee de opgedane kennis beschikbaar is voor iedereen.

Technieken
Het combineren van sensoren, rekenmodellen, analyse- en visualisatiesystemen blijkt een schot in de roos. Door de jaren heen zijn er diverse instrumenten en technieken van verschillende bedrijven gevalideerd. Het voert hier te ver om alle technieken te benoemen, maar de volgende voorbeelden geven een aardige indruk. Met behulp van infrarood kan warmer oppervlaktewater in de dijk eerder worden opgespoord, waardoor een waterbeheerder op tijd maatregelen kan nemen tegen piping. En geotextiel dat verticaal op de dijk in de grond wordt geplaatst, blijkt zo’n effectieve maatregel tegen piping. Een andere waardevolle techniek is het DMC-systeem, dat waterspanning en temperatuur in een horizontale drainagebuis in de dijk meet, en via de drainagebuis wateroverdruk kan afvoeren waardoor het risico op piping afneemt en de dijk stabiel blijft.

Kennis
“Dankzij de FloodControl IJkdijk-experimenten weten we nu beter hoe sterk dijken zijn onder extreme omstandigheden. We hebben ook kunnen vaststellen dat het proces van ‘piping’ anders verloopt dan we dat vanuit de theorie en rekenmodellen hadden bedacht. Door grotere onzekerheden mee te nemen, ga je voor ontwerp en maatregelen met ruimere marges rekenen. Met de experimenten zijn rekenmethoden betrouwbaarder geworden, waardoor de efficiency en doelmatigheid worden vergroot”, licht Aantjes toe.

Maatwerk
Zomer en Aantjes benadrukken dat het toepassen van de gevalideerde technieken en methoden in de praktijk altijd maatwerk is. Aantjes: “Het geeft geen zin om elke dijk vol te stoppen met apparatuur, maar de juiste techniek op een kritische plek, kan waardevolle informatie geven en is een goed hulpmiddel voor de waterbeheerder.” Gevalideerde technieken zijn op diverse locaties in Nederland over enkele honderden meters toegepast in LiveDijk projecten, zoals bijvoorbeeld op Ameland en in Utrecht. In een Livedijk XL project in Groningen worden het DMC en diverse meetsystemen over enkele kilometers toegepast. De meetgegevens van alle projecten zijn de afgelopen jaren opgeslagen in het Dijk Data Service Centrum,  een nieuw databeheersysteem voor dijkmonitoringssystemen. Daar ligt dus een ware schat aan informatie.

Opschalen
Waterbeheerders kunnen met behulp van de nieuwe informatie bepalen welke technieken voor hun situatie geschikt zijn. Zomer: “Als je de waarde van de FloodControl IJkdijk-projecten werkelijk wilt benutten, moet je de technieken grootschalig gaan gebruiken in de beheerpraktijk van de waterschappen en Rijkswaterstaat. Er is veel behoefte aan meer grootschalige toepassingen. Voor bedrijven die de producten willen gaan exporteren is het soms lastig dat de technieken en systemen alleen in pilots zijn toegepast.” Overigens zijn er door de betrokken bedrijven al wel her en der systemen in het buitenland toegepast. De verkoop zal naar verwachting alleen maar toenemen als de Nederlandse waterbeheerders de gevalideerde technieken zullen omarmen en in de praktijk voor het onderhoud van waterkeringen gaan gebruiken.