Europees project TAPES brengt ‘emerging substances’ internationaal in kaart

Het programma tijdens de afsluitende conferentie van TAPES was inhoudelijk sterk. Een scala aan sprekers passeerde de revue en er werd een glossy uitgedeeld met daarin interviews met verschillende betrokkenen. Projectcoördinator Jan Peter van der Hoek, van lead partner Waternet en hoogleraar Drinking Water Engineering aan de TU Delft, trapte af met een introductie van het TAPES-project. Helen Clayton van de Europese Commissie Milieu vertelde in haar presentatie dat de Europese Commissie veel waarde hecht aan waterkwaliteit. Ze sprak over de zogenaamde “watchlist” waarop stoffen staan die worden gemonitord, waarna ze eventueel worden toegevoegd aan de lijst met prioritaire stoffen.

Actuele informatie
TAPES startte in 2012 en werd voor de helft door Inttereg en de helft door de partners zelf gefinancierd. Het belangrijkste winstpunt van TAPES is dat het project met onderzoek en uitwisseling van kennis heeft kunnen bijdragen aan beleidskeuzes in Brussel. Daarnaast is de internationale kennis over nieuwe stoffen uitgebreid en wordt deze informatie eind dit jaar gekoppeld aan een ‘beslissingsmodel’. Zodra een waterbedrijf te maken krijgt met een nieuwe stof kan via dit systeem essentiële informatie en een plan van aanpak worden verkregen.

“Het voordeel van het actualiseren van de informatie via een centraal systeem is dat de kennis over nieuwe stoffen up-to-date blijft. Als informatie niet wordt geactualiseerd, is de waarde ervan snel achterhaald”, zegt drinkwaterexpert Adriana Hulsmann van KWR Watercycle Research Institute. Zij vertelt dat het voornaamste doel van TAPES was om internationale samenwerking structureel vorm te geven. Met het borgen van de kennis en het daaraan gekoppelde beslissingsmodel – dat zal worden opgenomen in Watershare® – is het project daarin sowieso geslaagd.

Identificeren van stoffen
“In eerste instantie was het delen van kennis en informatie voor een aantal deelnemers een eyeopener”, vertelt Hulsmann. “Zij hadden niet verwacht dat andere landen met dezelfde problemen kampen. Bij de aftrap van het project zijn we gestart met het samenstellen van een longlist van ‘emerging substances’. Die lijst hebben we na uitgebreid overleg en onderlinge discussie terug kunnen brengen tot een shortlist. Heel specifieke stoffen, die slechts op een enkele locatie voorkomen, vielen af. “

Shortlist
Uiteindelijk zijn in het project tien stoffen (waaronder geneesmiddelen, pesticiden, nano-chemicaliën en hormoonverstoorders) nader bekeken. Vervolgens is onderzocht hoe die stoffen het best kunnen worden aangepakt. Bijvoorbeeld door te voorkomen dat de stoffen in het water terecht komen, door het zuiveren van afvalwater aan de bron of waterzuivering op de drinkwaterlocatie. Zuiveren van afvalwater, zo mogelijk aan de bron, is minder kostbaar dan het zuiveren van drinkwater, en heeft als het praktisch haalbaar is, altijd de voorkeur, ook omdat daarmee het milieu wordt beschermd.

Referendum
Verder benoemt de drinkwaterexpert van KWR een opvallend voorbeeld uit Zwitserland waar burgers zijn geraadpleegd met de vraag of zij een klein bedrag extra wilde betalen voor de verwijdering van “emerging compounds” uit afvalwater. Een grote meerderheid heeft daar ‘ja’ op geantwoord. “Een dergelijke aanpak is voor ons nieuw, maar het zou in Nederland misschien ook wel kunnen werken. “

Meer informatie over de resultaten van het TAPES-project is te vinden op www.tapes-interreg.eu