circulair water
Bij individuele watersystemen moeten mensen met hygiënisch water ook kunnen douchen, vindt de Expertgroep Circulair Water van ENVAQUA (foto: Pixabay).

Branchevereniging ENVAQUA vraagt in een whitepaper aan Den Haag om het Bouwbesluit en het Drinkwaterbesluit dusdanig aan te passen dat er ruimte komt voor circulair watergebruik in de gebouwde omgeving.

De Expertgroep Circulair Water (ECW) van de brancheorganisatie van water- en milieutechnologiebedrijven – die per 1 januari 2023 samensmelt met Water Alliance en dan onder die naam verder gaat – schaart zich daarmee achter de oproep van de drinkwaterbedrijven. Ook de Vewin kwam in haar verkenning ‘Zekerstellen van de drinkwatervoorziening op korte en lange termijn’ immers tot de conclusie dat de vigerende wet- en regelgeving moet worden aangepast om de watertransitie en de uitdagingen die er liggen op het gebied van klimaatadaptie aan te kunnen pakken.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Beslisnota Wijziging Drinkwaterbesluit

Opmerkelijk: het whitepaper werd naar buiten gebracht op de dag dat minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat de Beslisnota Wijziging Drinkwaterbesluit naar de Tweede Kamer stuurde. De wijzigingen die de minister voorstelt, na uitvoerig overleg met o.a. de Vewin, hebben echter vooral te maken met de herziene EU-Drinkwaterrichtlijn. Deze Europese richtlijn moet namelijk uiterlijk 12 januari 2023 zijn omgezet in de nationale regelgeving. Aanpassingen voor het mogelijk maken van circulair watergebruik zijn daar niet in opgenomen.

Bouwbesluit

De Expertgroep Circulair Water van ENVAQUA pleit ervoor om in het Bouwbesluit een landelijke verplichting op te nemen tot waterbewust bouwen, met de aanleg van regenwateropvang- en gebruikssystemen, plus de aanleg van systemen voor recycling, zuivering en hergebruik van grijswater. Volksgezondheid kan volgens de ECW in de basis geborgd worden met de bestaande normering en certificering NEN-EN16941-1 en NEN-EN16941-2. Ook zijn hierin controle- en testprocedures opgenomen voor een eventueel dubbel leidingnetwerk.

Drinkwaterbesluit

Ook wil de ECW ook het Drinkwaterbesluit aanpassen. Die aanpassing moet de toepassing mogelijk maken van zowel huishoudwater als hygiënisch water (gezuiverd en gedesinfecteerd water van circulaire bronnen, red.) dat wordt geproduceerd door grijswaterrecyclingsystemen en water uit regenwaterinstallaties in locatiegebonden individuele en collectieve netwerken. Mits de installaties aantoonbaar voldoen aan strikte veiligheidsnormen zodat de volksgezondheid gewaarborgd is, voegt de Expertgroep daaraan toe. Locatiegebonden circulaire watersystemen zijn systemen en technieken die binnen de grenzen van gebouwen en tuinen toegepast worden. De systemen hebben het grote voordeel dat kruisverbindingen (en dus kruisbesmettingen) op wijkniveau niet mogelijk zijn.

Meer toepassingen

Daarnaast pleit de ECW voor een aanpassing van het Drinkwaterbesluit die het gebruik van zowel huishoudwater, water uit regenwaterinstallaties als hygiënisch water voor meer toepassingen mogelijk maakt. Bij collectieve watersystemen zou het water niet alleen voor toiletspoeling maar ook voor wasmachine en tuinirrigatie gebruikt kunnen worden. En bij individuele watersystemen moeten mensen met hygiënisch water ook kunnen douchen. Uiteraard met borging van de volksgezondheid.

Water Smart Society

De Expertgroep van ENVAQUA schaart zich ook achter het Europese initiatief Water Smart Society. Dat is een concept van Water Europe in Brussel, dat in 2004 is geïnitieerd door de Europese Commissie en inmiddels is uitgegroeid tot een multi-stakeholderplatform waarin de gehele Europese Unie waterwaardeketen vertegenwoordigd is. Water Europe zet in op drie thema’s voor de toekomst: waterveiligheid (schoon en beschikbaar water), waterveerkracht (veerkrachtig tegen de gevolgen van klimaatverandering en bevolkingsgroei) en waterduurzaamheid (meerdere soorten water, circulair water, veerkrachtig water en digitaal waterbeheer).

‘Als we ons realiseren dat van het in Nederland door de waterbedrijven geproduceerde hoogwaardige drinkwater slechts circa 5 procent daadwerkelijk voor persoonlijke consumptie (drinken en voedselbereiding) gebruikt wordt, terwijl we geconfronteerd worden met toenemende waterschaarste, dan is het evident dat we snel alle mogelijke alternatieve waterbronnen moeten aanspreken om ‘fit for purpose’ circulair met water om te gaan’, schrijft de ECW in zijn whitepaper. ‘Het inzetten van zowel huishoudwater als hygiënisch water kan in meer dan 85 procent van de locatiegebonden waterbehoefte voorzien. We dienen nú met open vizier de uitdagingen aan te pakken en het fundament te bouwen, zodat volgende generaties inderdaad gaan ervaren dat een Water Smart Society waterbeschikbaarheid, waterveiligheid en een weerbaar watersysteem garandeert.’

Waterbewust bouwen

Volgens de ECW trekken toenemende en structurele waterschaarste en droogte een wissel op voldoende waterbeschikbaarheid en moet daarom het watersysteem ingrijpend worden aangepast om de watervoorziening in Nederland voor de komende decennia zeker te stellen. Gebruik van waterbesparende systemen moet volgens de Expertgroep de norm worden voor nieuwbouw- en renovatiewoningen. De Nederlandse watertechnologiesector biedt volgens de ECW al volop marktrijpe en bewezen oplossingen aan om regenwatersystemen, grijswaterrecyclingsystemen en apparaten als de circulaire douche, vacuüm toiletten en seizoensberging optimaal in te zetten in de strijd tegen een structureel tekort aan waterbeschikbaarheid.

‘Water Bespaar Klaar’ ontwerpen

Waterbewust bouwen kan volgens de Expertgroep met relatief geringe kosten gerealiseerd worden door woningen en gebouwen ‘Water Bespaar Klaar’ te ontwerpen en te bouwen. Dat is mogelijk door de aanleg van een gescheiden (huishoud-/hygiënisch) waterleidingnetwerk naar de toiletten, wasmachine en tuin en de aanleg van een separate afvoer van grijswater van douche/badwater/wasmachine/condenswater t.b.v. zuivering en recycling als manier van zuiveren bij de bron. ‘De installatie van waterbesparende technieken kan vervolgens tijdens de bouw geïnstalleerd worden of door de bewoners bij of zelfs jaren na de oplevering aangeschaft en geïnstalleerd laten worden’, schrijft de Expertgroep Circulair Water. ‘De inzet van vacuüm toiletsystemen en circulaire douches is eveneens een bewezen toepassing om waterbesparend te bouwen.’

Korte en middellange termijn

Samenvattend komt de Expertgroep van ENVAQUA met drie aanbevelingen voor de korte en middellange termijn. Behalve de oproep aan Den Haag om op korte termijn het Bouwbesluit en het Drinkwaterbesluit aan te passen en in harmonisatie te brengen met een allesomvattende waterstrategie zoals Water Europe die voorstaat, wil de ECW dat de Nederlandse overheid op korte termijn (1-2 jaar) inzet op het afraden van het gebruik van drinkwater voor niet-hoogwaardige toepassingen, en op een verplichting om waterbesparend te bouwen. Voor de middellange termijn (3-5 jaar) zou het gebruik van drinkwater voor niet-hoogwaardige toepassingen bij nieuwbouw en renovatie niet meer moeten worden toegestaan.