Enorme kostenbesparing: Noorse steen blijkt in Deltagoot sterk genoeg voor dijk

De uit de ijstijd daterende Noorse steen wordt in Nederland veel gebruikt als dijkbekleding. Nu blijkt dat vervanging of versterking van deze steen niet nodig is, kan dat ook bij overige dijkversterkingen in Nederland mogelijk veel geld besparen.
Het onderzoek vond plaats in opdracht van de POV-Waddenzeedijken, een projectoverstijgende verkenning waarbij de Noordelijke waterschappen kijken hoe zij de Waddenzeedijk kunnen versterken. Het is één van de verkenningen voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma.

Geen toetsmethode
Deze verkenning ging om de stabiliteit van met beton ingegoten Noorse steen.‘Er bestonden eigenlijk geen toetsmethodes om deze in beton gegoten steen te testen’, vertelt Bert de Wolff, technisch manager Dijkverbetering Eemshaven-Delfzijl van Deltares op een toelichtend filmpje van Deltares. ‘Dit maakte het onmogelijk om te beoordelen of de steen sterk genoeg is om een storm te doorstaan. De regel is: als je het niet weet, moet je het afkeuren.’


Bert de Wolff van Deltares loopt over de met de Noorse steen beklede dijk  >foto Youtube

Een kostbare regel, want alleen al op dit dijktraject gaat het om 19 kilometer dijkbekleding. Daarom werd kennisinstituut Deltares gevraagd onderzoek te doen naar de beschikbare rekenmethode voor de beoordeling van de steen (theorie) en anderzijds de concrete beoordeling van de Noorse steen in het dijktraject Eemshaven – Delfzijl (praktijk). Omdat waterschap Noorderzijlvest hier 12 km  dijk versneld verbetert en aardbevingsbestendig maakt, waren de uitkomsten van dit onderzoek van groot belang.

Deltagoot
Kennisinstituut Deltares voerde het onderzoek uit in de vorig jaar officieel geopende Deltagoot. In deze onderzoeksfaciliteit in Delft werd een exacte replica van een deel van de steenbekleding op de dijk Eemshaven-Delfzijl nagebouwd. De vraag was: blijft de steenbekleding heel onder het daverende geweld van een superstorm, met golven die daar eens in de 3000 jaar voorkomen? Met steeds hogere golven probeerden de onderzoekers de steenzetting te laten bezwijken. De conclusie was dat de bekleding sterk genoeg was en dus niet hoeft te worden versterkt.

De Deltagoot is 300 meter lang, 5 meter breed en 9,5 meter diep. Het is de grootste, maar ook meest geavanceerde golfgoot van de wereld. Waterbouwkundigen kunnen hogere golven genereren, maar kunnen tijdens golfexperimenten ook het waterniveau variëren, zoals tijdens een getijdencyclus. De goot is in de eerste plaats bedoeld voor Nederlandse zeeweringen, bestaande uit dijken en duinen, maar ook vanuit het buitenland is er belangstelling voor de nieuwe testfaciliteit.
De aanleg van de Deltagoot kostte 26,5 miljoen euro. Met het onderzoek naar de Noorse Steen wordt nu concreet aangetoond dat deze investering op termijn tot grote besparingen kan leiden.

Besparing
Voor waterschap Noorderzijlvest betekent deze positieve beoordeling een besparing van ca. € 25 miljoen. Gezien de vele dijktrajecten met Noorse steen in Nederland kan de totale financiële besparing in dijkbeheer enorm oplopen. Daarbij komt een CO2 reductie én minder overlast door transport voor het verwijderen en vervangen van de Noorse steen.
De uitkomsten zijn dus niet alleen bij de POV-Waddenzeedijken, maar ook elders in het land zeer positief ontvangen.