stormvloedkeringen
Balgstuw Ramspol (foto: Rijkswaterstaat).

Op 15 januari heeft Rijkswaterstaat voor het eerst in het huidige stormseizoen enkele stormvloedkeringen moeten sluiten. De Hollandsche IJsselkering (de ‘grendel van Holland’) ging dicht en balgstuw Ramspol werd opgeblazen.

Beide keringen zijn uit voorzorg gesloten en zijn inmiddels weer open. De overige Nederlandse stormvloedkeringen bleven open. Voor de Hollandsche IJsselkering geldt 2 m +NAP als het kritieke punt: de kering sluit als het water naar verwachting boven dat peil uitkomt. Dit zorgt ervoor dat de kering altijd gesloten is bij waterstanden van 2,25 m boven NAP bij Krimpen aan den IJssel. De Hollandsche IJsselkering beschermt het zuiden van Rotterdam tot en met Gouda tegen overstromingen. Ook beschermt de kering het dichtbevolkte en laagstgelegen deel van Nederland, 6,76 m onder NAP in Nieuwerkerk aan den IJssel.

Het eerste Deltawerk

De Hollandsche IJsselkering is de eerste stormvloedkering van de Deltawerken. De bouw begon al een jaar na de watersnoodramp van 1953 en werd in 1958 voltooid. Het bouwwerk bestaat uit twee grote schuiven van ruim 80 m breed en 12 m hoog. Deze schuiven hangen aan staalkabels tussen twee heftorens van 45 m hoog. De Hollandse IJsselkering combineert drie functies: die van stormvloedkering, sluis en wegverbinding tussen de Krimpenerwaard en het vasteland van Zuid-Holland.

Ramspol

Zondagmiddag 15 januari is ook de stormvloedkering Ramspol bij Kampen automatisch gesloten, om het achterland te beschermen tegen het hoge water uit het IJsselmeer. Het scheepvaartverkeer werd hierdoor tijdelijk gestremd. Een combinatie van windstoten en neerslag zorgden voor opstuwing van water en daarmee verhoogde waterstanden rond het IJsselmeer. Door de heersende windrichting kon er minder gespuid worden bij de Afsluitdijk. Wanneer het waterpeil stijgt tot een hoogte van 50 cm boven NAP sluit de stormvloedkering Ramspol automatisch.

Opblaasbare dam

De stormvloedkering Ramspol is anders dan andere stormvloedkeringen. Het is een balgstuw: een opblaasbare dam die bij hoogwater het Zwarte Meer van het Ketelmeer afsluit. Hiermee wordt een korte onderbreking in de doorstroming veroorzaakt en de veiligheid van het achterland gewaarborgd. Uit voorzorg heeft Rijkswaterstaat zondagmiddag rond 15.00 uur de vaargeulen Ramsdiep en Ramsgeul gestremd voor vaarverkeer, toen het water ter plaatse een hoogte van 40 cm boven NAP had bereikt. In 45 minuten tijd is vervolgens 3.500.000 liter lucht en 3.500.000 liter water in de drie ‘reuzenballonnen’ gepompt, waardoor de balgstuw de waterweg volledig blokkeerde.

Stormseizoen

Tussen 1 oktober en 15 april is het stormseizoen. Een storm komt in deze periode vaker voor dan in het voorjaar en zomer. Gemiddeld is de Hollandse IJsselkering drie tot vier keer per jaar gesloten om te voorkomen dat bij extreem hoogwater het water het land binnen dringt. Vorig stormseizoen (2021-2022) is de kering tien keer gesloten. De balgstuw Ramspol werd in het vorige stormseizoen twee keer opgeblazen, beide keren in februari 2022.

De zes Nederlandse stormvloedkeringen worden zorgvuldig onderhouden en regelmatig grondig geïnspecteerd.