Een jaar na Haiyan: VSO-vakdeskundigen maken Filipijnen weerbaar tegen natuurrampen

In november vorig jaar berichtte Waterforum over tyfoon Haiyan en de uitzending van twee VSO-vakdeskundigen naar de Filipijnen. Op 8 november is het precies een jaar geleden dat de allesverwoestende supertyfoon het land trof. De uitzending van de vakdeskundigen op het gebied van ‘disaster risk reduction’ zit er bijna op. Zij deelden hun kennis, zodat de inwoners van het land zich voortaan beter kunnen voorbereiden op natuurrampen. WaterForum blikt terug op de rol die één van de vakdeskundigen, waterbouwkundig ingenieur Arnoud Keizer, vervulde.

Risicogebieden
Via VSO, zijn werkgever Royal HaskoningDHV en met subsidie van EU Aid Volunteers, werkt hij sinds begin dit jaar in de Filipijnse hoofdstad Manila. Hij leidt daar delen van een project van de Filipijnse overheid, dat digitaal in kaart brengt welke gebieden het meest kwetsbaar zijn voor overstromingen. Arnoud en drie andere vakdeskundigen die zijn aangesteld via het EU Aid Volunteers programma, delen hun kennis met de medewerkers, zodat die betrouwbare overstromingskaarten van risicogebieden kunnen maken. Kort geleden trainde hij een groep collega’s in het simuleren van het effect van bruggen op overstromingen.

GPS-apparatuur

Arnoud werkt niet alleen op kantoor in Manila, maar trekt ook het land in. Hij geeft workshops aan gemeenteambtenaren en jongeren, die leren hoe ze met behulp van GPS-apparatuur en de website OpenStreetMap.org hun woonomgeving in kaart kunnen brengen. Ze leggen vast waar vitale infrastructuur te vinden zijn, zoals ziekenhuizen, scholen, apotheken en politiebureaus. De gemeenten weten dankzij de kaarten welke gebouwen tijdens een ramp bijvoorbeeld het beste kunnen dienen als opvangcentrum. Het is informatie die levens kan redden. Arnoud geeft een voorbeeld. ”Tijdens tyfoon Haiyan kwamen in de stad Tacloban tientallen mensen om het leven toen hun opvangcentrum getroffen werd door de stormvloed. De overstromingskaarten waaraan ik met mijn collega’s in Manila werk, kun je eenvoudig over de basiskaarten leggen die de dorpelingen zelf maken. Als daaruit blijkt dat een school precies op een plek staat die tijdens een overstroming onder zal lopen, moet je daar als gemeente geen opvangcentrum van maken.”

Rampen overleven

Anita Ayuban uit de regio Bohol was een van de deelnemers aan een workshop van Arnoud. De 74-jarige dorpsoudste heeft in haar leven al heel wat natuurrampen meegemaakt. Tijdens een zware storm dacht ze dat zij en haar kinderen daar niet levend uit zouden komen. Sindsdien realiseert Anita zich wat voor ellende een ramp kan veroorzaken, als mensen daarop niet zijn voorbereid. Ze heeft een groot vertrouwen in de kaarten van OpenStreetMap. Nu ze weet hoe ze die moet maken, geeft ze haar kennis – net als de andere deelnemers aan de workshop – door aan vrijwilligers in haar dorp. “Dankzij de kaarten weten we waar we veilig zijn. Nu kunnen we ons goed voorbereiden en rampen overleven.”