Lekdijk
Met een hap uit de grond door de eerste middelzware rupsgraafmachine op waterstof in Nederland, begon in de uiterwaarde van Salmsteke officieel de versterking van de Lekdijk (foto: HDSR).

In natuur- en recreatiegebied Salmsteke werd op 23 juni een feestje gevierd toen een rupsgraafmachine op waterstof in de uiterwaarde een hap uit de grond nam. Het was het officiële begin van de dijkversterking van de Lekdijk. Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en haar gebiedspartners willen de dijk versterken op een ‘innovatieve, duurzame en efficiënte manier’.

Het waterschap versterkt de Lekdijk tussen Amerongen en Schoonhoven over een totale lengte van 55 kilometer. Zes deeltrajecten, waaronder Salmsteke, vormen samen het project Sterke Lekdijk. Elk deeltraject bevindt zich in een ander stadium van de dijkversterking. Door ervaringen uit te wisselen, moeten de verschillende trajecten van elkaar kunnen leren. Miriam Sterk, gedeputeerde Landbouw en Natuur van de provincie Utrecht: “Salmsteke is mooie pilot voor de andere dijktrajecten die nu ook in ontwikkeling zijn. In een samenwerking met meerdere partijen over meerdere jaren zijn er altijd tegenslagen, maar als je echt blijft samenwerken, het commitment hebt om er echt voor te gaan en goed met elkaar in gesprek blijft, dan kan er altijd iets moois uitkomen.”

Samenwerking

De provincie is een van de gebiedspartners van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR), samen met Rijkswaterstaat, Recreatieschap De Stichtse Groenlanden, Staatsbosbeheer en de gemeente Lopik. Het project wordt uitgevoerd in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, door Mourik Infra, Van Oord en de combinatie Lek-ensemble (Heijmans Infra, GMB Civiel en de Vries & van de Wiel). Alle betrokken partijen roemen de samenwerking. Sander Bos van Recreatieschap de Stichtse Groenlanden: “Het was bijzonder dat we al zo vroeg met de Stichtse Rijnlanden in gesprek konden en een open deur vonden. Hierdoor ging het contact met de andere gebiedspartners vanaf het begin soepel.” Dat wordt beaamd door Jelka Both van Staatsbosbeheer: “Wat mij is bijgebleven is de echt open blik voor de belangen en kansen van de ander. Uiteindelijk is er een heel mooi resultaat voor de natuur.” Ook Joost de Jong, opdrachtgever Verkenningen en Planuitwerkingen van Rijkswaterstaat, valt zijn partners bij: “Bij Rijkswaterstaat willen we de ecologische waterkwaliteit verbeteren. Bij Salmsteke is nog echt getij, wat het mogelijk maakte een unieke omgeving voor de vissen aan te leggen. Die kunnen zich vanaf hier verder verspreiden over de rivieren, dus de impact is groot!”

Innovatiepartners

Els Otterman, dagelijks bestuurder van HDSR: “Met deze dijkversterking wilden we van het begin af aan meer integraal werken, zodat we rekening konden houden met alle belangen die spelen, maar ook door de uitvoerende partijen samen verantwoordelijk te maken voor de oplossingen en resultaten. Daarmee zijn het echte innovatiepartners geworden, en daar ben ik trots op. Daarnaast gaan de werkzaamheden in een strak tempo, en heeft iedereen zijn best gedaan dat tempo bij te benen. Dat verdient echt een compliment naar onze partners.” Remco Bentum, programmamanager Sterke Lekdijk, vult aan: “Wat mij betreft zijn drie woorden heel belangrijk bij deze dijkversterking: Versterken, Zorgvuldig en Balans. We versterken de dijk, de natuur en de recreatie. We zijn zorgvuldig, door alle belangen af te wegen, te onderzoeken en door goede keuzes te maken. En we houden balans: tussen natuur en recreatie, natte en droge natuur en de bewoners langs de dijk en haar gebruikers. Alleen op die manier zorgen we voor meerwaarde.”

Hoogwaterbeschermingsprogramma

Het project Sterke Lekdijk maakt deel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarin de waterschappen en het Rijk samenwerken aan de grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken. Eric Withaar, programmadirecteur bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma: “Om overstromingen in Nederland te voorkomen, versterkt het Hoogwaterbeschermingsprogramma de komende dertig jaar in heel Nederland 1500 kilometer aan dijken. Salmsteke is een prachtig project waarbij gebiedsontwikkeling en dijkversterking hand in hand gaan.”

Kosten emissieloos werken

Voor uitvoerder Mourik Infra zit er uiteraard ook een belangrijke financiële component in het project. Algemeen directeur Walter Deelen: “We willen als bouwsector heel graag de stap naar emissieloos maken, maar de kosten zijn enorm. Dan is het toch mooi dat bij zo’n project de financiering van bijvoorbeeld een graafmachine op waterstof wat makkelijker van de grond komt. Het geeft ons echt een zet in de goede richting.”