Dutch Risk Reduction Team aan de slag in Servië

In mei 2014 werd de Balkan getroffen door de hevigste regenval in 120 jaar. Servië kreeg te maken met ernstige overstromingen in het gebied rondom de Sava rivier en er was aanzienlijke schade. Een aantal zijrivieren van de Donau en Sava Rivier overstroomden zoals de Kolubara en de Morava. Van Ledden ging vorig jaar in opdracht van de UNDAC al naar het getroffen gebied om daar tijdens de ramp een eerste inschatting te maken van de schade en is dus bekend in de regio.


Vorig jaar werd een bres in de dijk geslagen. Foto: Arcadis/Royal HaskoningDHV

Hulpvraag
Als gevolg van hevige neerslag kwamen de laatste jaren steeds overstromingen voor. Het belang van een adequaat waterveiligheidsbeleid is dus groot. De Servische overheid vroeg de Nederlandse overheid om ondersteuning die na een uitgebreide studie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) werd toegekend.

Stroomgebied Kolubara
Op 19 januari gaf Marko Blagojevic, directeur van het Serbian Flood Affected Areas Assistance and Rehabilitation Office (SFAAARO) het officiële startsein voor de samenwerking tussen Nederland en Servië. SFAAARO coördineert de wederopbouw na de overstroming en werkt nu ook aan preventie. SFAARO heeft aan Nederland specifiek gevraagd om te kijken naar de overstromingsproblematiek in het stroomgebied van de Kolubara-rivier, de stad Obrenovac, de nabijgelegen kolenmijnen en de energiecentrale Nikola Tesla. Deze energiecentrale produceert 50% van de nationale energievoorziening en viel uit tijdens de ramp in 2014.


Overleg met SFAARO en hulpdiensten. Foto: Arcadis/Royal HaskoningDHV

Governance
Het DRR-team heeft een verkennende missie uitgevoerd voor SFAAARO ondersteunen bij het vaststellen van preventieve maatregelenom te zien welke maatregelen genomen zouden kunnen worden. Tijdens de missie zijn diverse issues besproken. Technische issues kwamen aan bod in discussies tijdens veldbezoeken rondom Obrenovac waarin reparaties van beschadigde dijkvakken zijn bekeken. Daarnaast zijn ‘governance’ issues besproken. Speciale aandacht ging uit naar samenwerking tussen de verschillende bestuurslagen en instanties tijdens noodsituaties maar ook voor het organiseren van preventieve maatregelen. Tot slot is ook de financiering van groot belang. Het is cruciaal dat de potentiële maatregelen ook kunnen worden uitgevoerd. Dus zijn er gesprekken gevoerd met het ministerie (Directorate Water) en donoren zoals de Europese Unie en de Wereld Bank.

Hulp en handel
De missie is onderdeel van Dutch Risk Reduction, een gezamenlijk initiatief van de ministers Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en Schultz-Van Haegen (Infrastructuur en Milieu). Het doel is om experts van bedrijven, kennisinstellingen, ngo’s en overheid uit de Nederlandse watersector in te zetten bij de preventie natuurrampen. Het DRR-team richt zich op wederopbouw en preventie, niet op noodhulp. De experts geven vooral advies over oplossingen, maar ze kijken ook meteen waar kansen liggen voor Nederlandse bedrijven om daaraan bij te dragen. “Een prachtige combinatie van hulp en handel”, stelde Ploumen tijdens de oprichting.


Rutger Perdon en Mathijs van Ledden aan het werk in Servië. Foto: Arcadis/Royal HaskoningDHV.

Watermarkt Servië
De huidige missie wordt grotendeels betaald door RVO. De bedrijven leveren een bijdrage (1/6 deel) in de vorm van gereduceerde tarieven. De deelnemers worden namens Nederland uitgezonden en niet in de naam van hun bedrijf. Servië mag zich de laatste tijd verheugen op veel Nederlandse aandacht. Nadat RVO een rapport publiceerde over mogelijkheden voor het financieren van Nederlandse business in Servië, organiseerde de Nederlandse ambassade in december 2014 het Belgrado Water Forum. Het doel was de Nederlandse expertise op het gebied van overstromingsbescherming, drinkwater en afvalwaterzuivering te presenteren en te koppelen aan de Servische behoeften.

Rutger Perdon geeft aan dat er tijdens het Belgrado Water Forum andere partijen aanwezig waren dan de partijen waarmee tijdens de missie is gesproken.  “Tijdens het waterforum ware er veel gemeentes die met name geïnteresseerd waren in drinkwater en waterzuivering. Er waren minder mensen uit de watermanagement hoek. Nederland staat hier echter wel bekend om een hoog kennisniveau betreffende de overstromingsproblematiek. Ook op het gebied van governance willen ze graag van goede voorbeelden leren.”