In de extreem droge zomer van 2018 was een landelijke crisisorganisatie actief om schaars water te verdelen. (foto: Pixabay).

Waterschap de Dommel kondigde dinsdag 2 april een tijdelijk onttrekkingsverbod voor grondwater af voor het gebied ten zuiden van Eindhoven tot aan de Belgische grens. Boeren en grondeigenaren mogen hun grasland niet met grondwater beregenen van 1 april tot 1 juni. Volgens het waterschap is er in het gebied na de droogte van vorig jaar te weinig water gevallen om het grondwater voldoende aan te vullen.

De grondwaterstand is in het stroomgebied van de Dommel afhankelijk van de hoeveelheid regen. Extra waterinlaat uit grote rivieren is in dit gebied nauwelijks mogelijk. De regeling geldt voor graslanden, sportvelden en golfterreinen, maar niet voor de akkerbouw. Het waterschap meet de grondwaterstand continue in 112 peilbuizen. Wanneer de gemeten grondwaterstand op 1 april lager is dan de vastgestelde ondergrens die per meetpunt bepaald is, kleurt het punt rood. Wanneer meer dan de helft van het aantal meetpunten in een deelgebied rood kleurt, kan het waterschap op 1 april een verbod instellen voor het beregenen van grasland uit grondwater.

Extra maatregelen helpen

Waterschap De Dommel, boeren en natuurbeheerders hebben de afgelopen periode extra actie ondernomen door het regenwater langer in de sloten vast te houden. Op 132 plekken in het gebied zijn sinds 1 januari drempels of extra stuwtjes aangevraagd. Zo kan het water in de grond zakken en het grondwater aanvullen. In de lager geleden gebieden van Midden-Brabant is de grondwaterstand op deze manier beter hersteld.

Geen onttrekkingsverboden in Brabant

Waterschap Aa en Maas en waterschap Brabantse Delta hebben ondanks de lage grondwaterstanden door de droogte besloten geen onttrekkingsverboden voor grondwater in te voeren. Het betekent dat boeren die waterbesparende maatregelen hebben genomen vanaf 1 april hun grasland met grondwater mogen besproeien.

Onttrekken oppervlaktewater

Waterschap Limburg riep boeren deze week op om geen water uit sloten en beken te onttrekken, maar is niet van plan een verbod in te stellen. Uit de regionale evaluatie droogte 2018 kwam naar voren dat het eerder stoppen van wateronttrekkingen uit beken een positief effect op de waterstanden en de beekecologie kan hebben. Normaal gesproken gaat het waterschap pas over tot een verbod op beekonttrekkingen als de afvoer in beken zeer laag is. Bij wijze van proef onderzoekt het waterschap nu of het invoeren van een verbod op beekonttrekkingen zinvol is. Tot die tijd adviseert het waterschap geen water uit beken te onttrekken.

Start droogteseizoen

Op 1 april ging het nieuwe droogteseizoen van start en de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling publiceerde op dat moment haar eerste droogtemonitor. Volgens die droogtemonitor is er dit jaar sprake van een normaal tot iets droger begin van het seizoen. Nog niet overal is de grondwaterstand hersteld na de droogte van 2018. Dat is vooral het geval in de hoger gelegen delen van Nederland. De aanvoer van water door de grote rivieren is normaal voor de tijd van het jaar.

Zomerpeilen

Op veel plaatsen zijn waterschappen en Rijkswaterstaat bezig om het zomerpeil in te stellen. Het zomerpeil is hoger dan het winterpeil. Waar nog nodig en mogelijk wordt het (grond)watersysteem verder aangevuld. Overal wordt de grondwaterstanden extra goed in de gaten gehouden, vooral op de hogere gebieden.