Vanaf 19 juli geldt in Vlaanderen code oranje in verband met de droogte. (foto: Wikimedia Commons).

Voor het derde jaar op rij schaalt de Vlaamse Droogtecommissie in verband met de droogte op naar code oranje. Er wordt geadviseerd aan alle provinciegouverneurs om een verbod in te stellen op het onttrekken van water uit kwetsbare, ecologische waterlopen. Het Belgische waterbedrijf Aquafin heeft 19 waterzuiveringsstations opengesteld voor landbouwers die gezuiverd afvalwater willen afhalen. Volgens de Droogtecommissie is de drinkwatervoorziening nog niet in het gedrang.

De laatste vier weken viel er in heel Vlaanderen weinig of geen neerslag. Alleen tussen 11 en 14 juli viel er wat regen van enige omvang. Volgens de Droogtecommissie worden op de bevaarbare waterlopen de IJzer, Leie, Boven-Schelde en Dender extreem lage waterstanden voor de tijd van het jaar genoteerd. Ook op de Maas zijn de afvoeren momenteel lager dan op het zelfde moment in 2018 en vergelijkbaar met de afvoer in 2017. Op meer dan de helft van de bemeten locaties is de huidige grondwaterstand laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. Bovendien dalen de grondwaterpeilen op bijna alle locaties.

Effluent

Landbouwers kunnen effluent tegen betaling afhalen bij waterzuiveringslocaties. De boeren gebruiken het water op eigen risico en zij moeten Aquafin volledig vrijwaren voor klachten die mogelijk kunnen voortvloeien uit het gebruik van effluent, is te lezen op de website van Aquafin. Onder bepaalde voorwaarden mogen ook landbouwers nog water oppompen uit waterlopen. “Bijvoorbeeld als het is om vee te drinken te geven of als aanmaakwater voor toegelaten gewasbeschermingsmiddelen. Dat is allemaal vastgelegd in vooraf opgestelde regels. Ook voor de industrie bestaan er zo’n regels” vertelt gouverneur Lodewijk De Witte van de provincie Vlaams-Brabant tegen VRT-nieuws.

Afschakelplan

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) werkt aan een afschakelplan dat vastlegt wie in het geval van waterschaarste prioriteit krijgt voor watergebruik, maar dat kan pas volgend jaar in werking treden. In Vlaanderen werd vorige zomer al een voorlopig afschakelplan gehanteerd. In het evaluatierapport over de droogte in 2018 is te lezen dat in Vlaanderen onomkeerbare schade aan de infrastructuur, de openbare watervoorziening, de energievoorziening en onomkeerbare schade aan de natuur voorrang kregen. Daarna volgde het drinkwater voor vee en daarna de mogelijkheid om op regionaal niveau landbouw, industrie, recreatie of natuur voorrang te geven.

Landbouw

In oktober 2018 erkende de Vlaamse regering de droogte in de periode van 2 juni tot 6 augustus 2018 al als een ramp voor de landbouw. Het Vlaamse departement van Landbouw en Visserij gaat daarom schadevergoedingen uitkeren. Het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) concludeerde dat er deze zomer in heel Vlaanderen uitzonderlijk weinig neerslag viel.