De zandwinput Over de Maas bij Alphen, waar het granietverwerkende bedrijf Bontrup met toestemming van Rijkswaterstaat granuliet mag storten (foto: Jac van Tuijn).

Drinkwaterbedrijf Dunea gaat monitoren op de zeer zorgwekkende stof acrylamide. Deze stof is een overblijfsel van het chemische bindmiddel polyacrylamide dat wordt gebruikt bij het storten granuliet in natuurplas ‘Over de Maas’ bij Alphen. “Wij nemen geen risico. Immers, meten is weten”, zegt een woordvoerder van het drinkwaterbedrijf

Overigens maakt het drinkwaterbedrijf zich niet direct zorgen. “Vanaf de projectlocatie doet het water er nog heel lang over voordat het bij ons innamepunt is en ook ons zuiveringsproces is heel lang. Bovendien is acrylamide biologisch goed afbreekbaar, dus het is waarschijnlijk dat als deze stof zou vrijkomen, die al is afgebroken voordat het ons innamepunt bereikt. Mocht de stof toch worden in het water worden aangetroffen, zal het drinkwaterbedrijf overgaan tot een innamestop.”

Geen bijzonderheden

Tot dusver heeft Dunea bij het innamepunt aan de Afgedamde Maas geen bijzonderheden gesignaleerd. Het nieuws over de risicoberekening is voor het bedrijf wel aanleiding om scherper te monitoren op de stof acrylamide. Vorige week wilde Kamerleden de stort van granuliet stilleggen nadat bleek dat Rijkswaterstaat (RWS) volgens deskundigen een ernstige rekenfout heeft gemaakt bij het berekenen van de risico’s van de stort van granuliet.

Rekenfout

Deskundigen stellen dat het daadwerkelijke gehalte acrylamide  duizend keer hoger ligt dan door Rijkswaterstaat berekend. In een memo van RWS staat dat er in het ergste scenario 0,0078 milligram (mg) acrylamide per liter vrij kan komen. Zembla bekeek de rekensom van het ministerie en ontdekte een flinke fout: het blijkt te gaan om 7.78 miligram per liter. En dat is ruim boven de toegestane normen. Milieuchemicus Joop Harmsen: “Dit is een cruciale rekenfout. Als Rijkswaterstaat zo’n berekening toepast om aan te tonen dat er niets aan de hand is, moeten ze nu ook concluderen dat er een groot probleem is.”

Onbekende effecten

Acrylamide kan vrijkomen uit het chemische bindmiddel dat wordt gebruikt om granuliet, een afvalproduct van de asfaltindustrie, steekvast te maken. Acrylamide geldt als een ‘Zeer Zorgwekkende Stof’, omdat het giftig en kankerverwekkend is. Deskundigen waarschuwen al langer voor de onbekende effecten van het bindmiddel op het water. Voor de vergunningverleners van Rijkswaterstaat Zuid-Nederland was het in 2019 een van de argumenten om de granulietstort meerdere malen af te wijzen.