drie consortia
Op de Waterbouwdag 2022 liet landschapsarchitect Gijs van den Boomen inspirerende beelden zien van hoe een klimaatrobuust Nederland eruit kan zien (foto: Jac van Tuijn).

Er worden drie consortia opgericht die oplossingsrichtingen gaan uitwerken voor een duurzame klimaatadaptatie van de Nederlandse delta. Dat werd bekendgemaakt aan het slot van de Waterbouwdag, 17 november in Utrecht.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Ook dit jaar is op de Waterbouwdag weer uitgebreid stilgestaan bij de klimaatverandering en mogelijke aanpassingen als de zeespiegel versneld gaat stijgen. De dag had een primeur met de aankondiging door Jos van Alphen van de staf van de deltacommissaris. Hij maakte belend dat er drie consortia gevraagd gaan worden oplossingsrichtingen uit te werken voor drie adaptatiestrategieën: zeewaartse uitbreiding, versterken van de keringen of ‘meebewegen’. Op de dag waren opmerkelijk veel jonge waterbouwers, die werden opgeroepen aan deze studies mee te doen. Van Alphen hoopt dat de consortia op de volgende Waterbouwdag al iets kunnen laten zien.

Professionaliseringslag

De consortia moeten een professionaliseringslag maken van de vele ideeën die er zijn om Nederland klimaatrobuust te maken en een versnelling van de zeespiegelstijging het hoofd te kunnen bieden. Onderzoeksinstituut Deltares heeft eerder die ideeën al gecategoriseerd in vier hoofdrichtingen. Een daarvan is de optie Nederland uit te breiden in de richting van de Noordzee (‘Advance’). Dan is er optie om de huidige waterkeringen te versterken waarbij de open verbindingen met de zee blijven bestaan, zoals nu de Nieuwe Waterweg (‘Protect-open’). Een derde optie is om de keringen te versterken, maar daarbij alle resterende zeegaten te sluiten (‘Protect-closed’). De vierde en laatste optie is om mee te bewegen en de sedimentatie meer te sturen om land op te hogen of het helemaal over te laten aan de natuurlijke kustprocessen (‘Accommodate’). De vier opties zijn door Deltares verbeeld in visualisaties (door verscheidene deelnemers aan de Waterbouwdag ‘cartoons’ genoemd) en zijn gebruikt bij maatschappelijke discussies over de toekomst van Nederland. De discussie is nu in een stroomversnelling geraakt door de woningbouwopgave en de vier verbeelde richtingen zijn te generiek voor heel Nederland. De drie aparte consortia gaan binnenkort aan de slag.
Tekst loopt verder onder de afbeelding

De vier visualisaties van Deltares (bron: Deltares).

Bijdrage jonge waterbouwers

Van Alphen nodigde de bezoekers van de Waterbouwdag uit hieraan bij te dragen. “Eind volgend jaar verwachten we de resultaten en we hopen die al op de volgende Waterbouwdag te kunnen laten zien. We gaan nog in overleg met alle betrokken organisaties om iedereen die daarvoor belangstelling heeft, ook de kans te geven daaraan mee te doen. De bedoeling is dat de drie sporen gelijktijdig, gelijkwaardig en vergelijkbaar aan elkaar uitgewerkt worden”, aldus Van Alphen. De presentatoren van de dag, professoren Stefan Aarninkhof en Bas Jonkman van de TU Delft, reageerden enthousiast op de aankondiging. ”Ik zie hier veel jonge waterbouwers in de zaal en daar past dit heel mooi bij. Met de kennis hier in de zaal kan de sector daar zeker aan bijdragen”, reageerde Jonkman.

Samenwerken

Het thema van de 2022-editie was samenwerken. De dag stond in het teken van de enorme opgave om de waterveiligheid te kunnen handhaven als het weer extremer wordt en de zeespiegel versneld gaat stijgen. Waterbouwers zijn bij uitstek geschikt om plannen aan te reiken die Nederland robuuster maken, maar de uitwerking en invoering is te complex voor de sector om dat alleen te doen. Waterbouwers zullen meer open moeten staan om samen te werken met professionals uit andere sectoren. Dat was de hoofdboodschap van de dag. Een voorbeeld hiervan was de samenwerking met landschapsarchitecten die mooie schetsen kunnen maken, maar waaraan nog veel rekenwerk verricht moet worden. Op de Waterbouwdag presenteerde Gijs van den Boomen van KuiperCompagnons enkele beelden van Nederland met stadsdijken en duinsteden. Van den Boomen riep de jonge generatie waterbouwers op om een brug te slaan met ‘zijn stam’ van landschapsarchitecten en samen op zoek te gaan naar nieuwe oplossingen.

Klassieke waterbouw

De waterbouw zou de waterbouw niet zijn als er op de jaarlijkse vakdag, naast samenwerking, ook veel aandacht was voor de harde techniek en de innovaties. Zoals emissieloze dijkversterking, het aanbrengen van een waterremmende laag op de bodem van de verruimde Twenthekanalen en de ontwikkeling van de sleephopperzuiger van de toekomst. De dag sloot helemaal in stijl af met een update van Steven te Slaa van het grootste baggerproject van Boskalis ooit, de landwinning voor de nieuwe luchthaven in de baai van Manilla. Vol trots liet Te Slaa aan de hand van luchtopnamen zien hoe het werk vordert en dat van de geplande 1700 ha inmiddels al 725 ha boven water is verschenen. Het hele project van 1,5 miljard euro moet in 2024 klaar zijn.

Beste civieltechnische afstudeerprojecten

Op de Waterbouwdag worden jaarlijks de beste afstudeerprojecten bekendgemaakt van alle HBO- en universitaire civieltechnische opleidingen. De Waterbouwprijzen 2022 zijn gewonnen door Lars van Rouwendaal en Berend Schmidt (Hogeschool Windesheim) en Marisol Irias Mata (TU Delft).

Bas Jonkman toonde in zijn bijdrage hoe futuristisch een kering voor een open zeeverbinding eruit kan zien, naar ontwerp van de waterstudie van Ties Rijcken (foto: Jac van Tuijn).