Dimethoaat-incident vraagt om duurzame oplossing

Normaal gesproken gebruikt Dunea rivierwater van de Afgedamde Maas als bron voor de productie van drinkwater voor het westen van Zuid-Holland. Dunea stopte die inname ruim twee weken geleden toen in de Afgedamde Maas sporen van dimethoaat werden aangetroffen, een bestrijdingsmiddel dat ondermeer wordt gebruikt in de land- en tuinbouw. Dimethoaat werd in een poldersloot geloosd en kwam via een poldergemaal in de Afgedamde Maas terecht.

Innamestop verder verlengd
Waterschap Rivierenland heeft maatregelen genomen om de vervuiling in kaart te brengen en de bron te achterhalen.
Het lijkt erop dat de lozingen inmiddels ziijn gestopt, de gehaltes dimethoaat in het polderwater van de Bommelerwaard zijn dalende. Maar ze zijn nog altijd van dien aard dat Dunea de innamestop verder verlengd. Zeker een week, zo meldde het drinkwaterbedrijf afgelopen vrijdag. Inmiddels is dat bij monde van woordvoerder Margreet Ruijsbroek van Dunea verder verlengd naar “zeker nog een week”. Het drinkwaterbedrijf valt tot die tijd terug op rivierwater uit de Lek.

Oorzaak
Het onderzoek naar de oorzaak van de lozing is nog wel in volle gang. Volgens een woordvoerder van Rivierenland kan het nog enkele weken duren voordat de veroorzaker bekend is. “Pas dan zal ook duidelijk worden of Dunea de extra kosten voor de intensivering van de bemonstering van zowel de Afgedamde Maas als de Lek kan verhalen”, aldus Ruijsbroek.

Verantwoordelijkheid
Het is de derde keer in vier jaar tijd dat Dunea wordt geconfronteerd met een verontreiniging van de Afgedamde Maas, waardoor de inname van dit rivierwater moet worden gestaakt. “Dat baart ons wel zorgen”, zegt Ad de Waal Malefijt, sectormanager Water. “Natuurlijk, er kan altijd een incident gebeuren. Maar dan zou je toch mogen verwachten dat wij of het waterschap worden gewaarschuwd? De verantwoordelijkheid voor een schone rivier zouden we allemaal moeten voelen. We hebben er immers allemaal baat bij.”

Samenwerking
Tuinders zijn zich “terdege bewust van de rol van de Afgedamde Maas in relatie tot drinkwater”, reageert Daan van Empel van LTO Glaskracht. “Tuinders voelen zich zeker verantwoordelijk voor een goede kwaliteit van het oppervlaktewater. Dit blijkt mede uit de intensieve samenwerking vanuit de sector met de diverse partijen in het gebied om te komen tot terugdringen van emissies en ontwikkeling van robuust afvalwatersysteem.”

Onbewust?
LTO Glaskracht roept telers op om, zoals De Waal Malefijt aangeeft, een eventuele lozing van restwater met een te hoge concentratie aan gewasbeschermingsmiddelen te melden bij het waterschap en/of Dunea. Dat dat hier niet is gebeurd, verklaart hij uit het feit dat telers zich mogelijk niet bewust zijn van de schadelijke lozing. “Dimethoaat komt voor in toegelaten middelen. Doordat de riolering op veel plaatsen in de Bommelerwaard nu nog onvoldoende capaciteit heeft voor totale restwaterstroom, komen er toegestane lozingen van tuinbouwwater op het oppervlaktewater voor.”
Hij benadrukt zelf geen zicht te hebben op het laatste incident. “Het is voor mij vooralsnog onduidelijk of hier sprake is van illegale toepassing, dan wel van illegale lozing.”

De Afgedamde Maas, een zijtak van rivier de Maas, vormt sinds 1976 een bron voor drinkwater van Dunea   > foto Dunea

Duurzame oplossing
Samen met andere partijen maakt Dunea zich al jaren sterk voor schoon water in de Afgedamde Maas. De Waal Malefijt: “In de omgeving werken we samen met het waterschap, gemeenten, lokale land- en tuinbouworganisaties en tuinders zelf aan het verbeteren van de kwaliteit van het polderwater. Wat écht het verschil kan maken, is als de glastuinbouw een duurzame oplossing kiest voor de afvoer van bedrijfsafvalwater. Het liefst in de vorm van een nieuw aan te leggen afvoersysteem. Het afvalwater kan dan na zuivering worden geloosd op oppervlaktewater. Daarmee voorkom je niet alle incidenten maar los je wel een heleboel problemen in de kern op. Hopelijk neemt het draagvlak hiervoor bij alle betrokken partijen toe.”

Kansrijk
Daan van Empel van LTO Glaskracht Nederland onderschrijft de noodzaak te zoeken naar een duurzame oplossing. “Via het Tuinbouwplatform Bommelerwaard zijn we samen met Dunea, Waterschap, provincie en gemeenten, hard aan het werk aan een oplossing voor de verbetering van de waterkwaliteit in de Bommelerwaard. We willen een robuust afvalwatersysteem creëren en voldoen aan doelstellingen uit het onlangs afgesloten Hoofdlijnenakkoord waterzuivering glastuinbouw.” De oplossingsrichting van De Waal Malefijt omschrijft hij als “kansrijk en doelmatig”.
“Het is daarbij van belang dat er op korte termijn helderheid komt in de concrete mogelijkheden en voorwaarden van een gezamenlijk afvalwatersysteem met zuivering voor gewasbeschermingsmiddelen.”