Orkanen zijn tot op heden een relatief zeldzaam verschijnsel in Europa (foto: Wikimedia Commons).

De orkaan Ophelia, die op 16 oktober Ierland bereikte in de vorm van een zware stormdepressie, is wellicht de voorbode van meer zwaar weer in de toekomst. Kennisinstituut Deltares simuleerde afgelopen week de effecten van mogelijke toekomstige orkanen in Europa. Vooral Ierland en Groot-Brittannië krijgen het te verduren, maar ook Nederland kan geconfronteerd worden met extreme waterstanden.

Orkanen zijn tot op heden een relatief zeldzaam verschijnsel in Europa. Dit komt door de koudere zeewatertemperaturen in dit gebied. Onder invloed van de klimaatverandering en fenomenen als El Niño en La Niña wordt het zeewater in onze contreien echter warmer. Volgens het Duitse ministerie van Milieu warmt het water in de Noordzee twee keer zo snel op als in de oceanen. De afgelopen 45 jaar steeg de temperatuur in de Noordzee met 1,67 graden Celsius, terwijl dat in de oceanen gemiddeld 0,74 graden was. De Duitsers baseren zich op gegevens van de wereldklimaatorganisatie IPCC en het Alfred Wegener Instituut in Bremerhaven.

Impact afhankelijk van het gevolgde pad
Onderzoek van onder andere het KNMI geeft aan dat klimaatverandering in de toekomst kan leiden tot meer sterkere orkanen in West-Europa en dat we mogelijk grotere impacts kunnen verwachten. De impact van orkanen is erg afhankelijk van het pad dat de orkaan volgt en hoe sterk deze is. Om te onderzoeken wat effecten zijn van mogelijke toekomstige orkanen, heeft Deltares simulaties gemaakt voor andere mogelijke toekomstige orkaantrajecten. Deze simulaties laten zien dat waterstanden en golven op verschillende locaties wel eens flink hoger kunnen worden, met mogelijk hogere overstromingskansen, als een orkaan een iets ander pad volgt. Deepak Vatvani, senior adviseur Hydrodynamica bij Deltares, zegt hierover: “Het is voor de toekomst belangrijk dat de watermodellen effecten van orkanen goed kunnen simuleren, om zo een juiste voorspelling van de mogelijke impacts te kunnen maken. Op dit moment houden we weinig rekening met orkaanwinden en daarmee onderschatten we mogelijk de impacts.”

Ierland en Groot-Brittannië onder vuur
Op basis van de orkaantrajecten die zijn gesimuleerd, lijken vooral Ierland en Groot-Brittannië verhoogde overstromingskansen te hebben en bij een ongunstige koers kan ook Frankrijk impact verwachten. Nederland lijkt op basis van deze simulaties vooralsnog veilig voor de effecten van orkanen, maar dit hangt dus af van welk pad de orkaan volgt. In het algemeen zouden door een orkaan waterstanden met mogelijk twee meter kunnen stijgen in de gevoelige gebieden. Vooral als dit gebeurt tijdens hoogwater, zijn overstromingen te verwachten. Verder kunnen orkanen ook hoge golven veroorzaken die schade kunnen toebrengen aan kustinfrastructuur en aan stormvloedkeringen en duinsystemen die onze veiligheid tegen invloeden van de zee moeten waarborgen.

Ontwerp en onderhoud kustinfrastructuur nader bekijken
Deltares stelt dat dit soort zwaarder wordende stormen door klimaatverandering steeds meer overstromingen en schade kunnen veroorzaken, bovenop de voorspelde zeespiegelstijging. Maar, benadrukt het kennisinstituut, gelukkig neemt de kennis over dit type fenomenen en de gevolgen daarvan toe. Ook is het nu mogelijk op basis van modelvoorspellingen rekening te houden met extreme stormsituaties in het ontwerp en onderhoud van de kustinfrastructuur. Volgens Deltares is het belangrijk dat er veel aandacht blijft voor onderzoek en actie op het gebied van klimaatverandering en de effecten op onze kusten.

Lees ook: Ophelia confronteert Ierland met orkaangeweld