Delft: verbeterde proefpolder voor innovatieve waterbeheersing

“Op basis van de tests hebben veel ondernemers hun ontwerpen op punten aangepast”, zegt projectleider Marjan Kreijns van TU Delft. De test- en demonstratie polder is aangelegd met financiële ondersteuning uit Europa vanuit het Valorisatieprogramma Deltatechnologie en Water (VPdelta). Deelnemende private partijen betalen een jaarlijks bedrag om gebruik te kunnen maken van de faciliteiten, waaronder demonstraties en onderzoek door studenten en onderzoekers van de TU Delft. “Ook voor studenten is het heel leerzaam om technieken in de praktijk te zien en de kennis uit de collegebanken toe te passen in de praktijk.”
Marjan Kreijns: “Honderden mensen hebben afgelopen jaar deze plek bezocht, waaronder vele buitenlandse cameraploegen en ambassade delegaties. Bij bedrijven is er veel vraag naar een gecontroleerde omgeving om hun vindingen te laten zien en testen. Door het grote succes hebben we kunnen uitbreiden.”
Zandbak
Naast de zes bassins waarin overstromingen kunnen worden gesimuleerd is er een ‘zandbak’ gebouwd op het terrein. Hierin worden de komende periode tests uitgevoerd met ingegraven gewone glasvezelkabels op diverse hoogteniveaus. Susan Steele is vanuit de afdeling waterbeheer van de TU Delft betrokken bij het onderzoek naar Soil Distributed Temperature Sensing (SoilDTS): “Glasvezelkabels kunnen niet alleen telefoon- en internet signalen over brengen, maar ook temperatuur meten in bijvoorbeeld autotunnels en pijplijnen. Een DTS meetsysteem schiet een laserpuls door de kabel. Veel licht gaat er gewoon doorheen, maar een deel wordt teruggekaatst. Wij kunnen dit signaal analyseren en zo de temperatuur meten. Dit gebeurt elke 25 centimeter langs een kabel van een paar kilometers lengte.”
Temperatuur meten
“DTS is geschikt voor veel verschillende toepassingen in hydrologie. In Soil DTS zijn enkele kabels ingegraven op verschillende dieptes. De oppervlakte van de bodem wordt warmer overdag en ’s avonds koeler, wat zorgt voor een thermische golf aan het grondoppervlak. Het warmtetransport tussen de kabels hangt af van de thermische eigenschappen van de grond. Deze eigenschappen zijn gevoelig voor bodemvocht. Op basis van de temperatuurmetingen maken wij vervolgens een inschatting van de bodemvochtigheid.”
“Bodemvochtdata van satellieten zijn heel belangrijk om de neerslag te voorspellen en de hydrologische toestand te monitoren. We ontwikkelen DTS als een validatiemethode voor deze satellietbeelden. Als je een traditionele bodemvochtsensor in de grond steekt, meet je het bodemvocht op een plek. Maar, hoe vergelijk je die meting met een satellietmeting met een resolutie van zes tot dertig kilometer? SoilDTS geeft duizenden observaties van bodemvocht over een lengte van enkele kilometers. Dat geeft in combinatie met satellietmetingen een uniek inzicht in de invloed van neerslag, bodemeigenschappen en vegetatie”, aldus Susan Steele. 
De Delftse opstelling is de eerste testopstelling van deze soort in Europa en de derde in de wereld. De verwachting is dat de techniek efficiënter overstromingsdreiging kan voorspellen, maar ook droogteproblematiek kan monitoren. De techniek biedt eveneens mogelijkheden voor het opsporen van ‘piping, of kan verkeerde rioolaansluitingen in kaart brengen. In Oklahoma in de VS wordt met de glasvezeltechniek geëxperimenteerd in het open veld. De Delftse polderbassins zijn realistischer dan een gewone laboratorium opstelling, maar klein genoeg om alles te besturen. We kunnen de bodem nat houden of snel laten uitdrogen, en wij kunnen delen nat maken of in de schaduw zetten.”
Inzet Genie
Genietroepen van Defensie zijn sinds dit jaar partner in Flood Proof Holland. Een peloton van de Genie heeft de graafwerkzaamheden voor de uitbreiding enkele weken geleden voor hun rekening genomen. Voor de militairen vormde de aanleg een ervaringsproject. De Genie zal ook betrokken zijn bij testen. De betrokken Defensiemedewerkers zijn intussen uitgezonden naar Mali. Diverse ondernemers verwierven intussen opdrachten dankzij de Delftse demonstratiepolder. Een voorbeeld is het bedrijf Green Soil Bag, dat waterkerende zandzakken met graszaad verkocht in Bangladesh.

Nieuwe producten

Duidelijk is dat traditionele zandzak tot de verleden tijd behoort. Andere opkomende producten zijn de TubeBarrier (vult zich op en rolt uit als een rups) en de BoxBarrier (uitgevonden door BAM en GMB), plastic kratten die te vullen zijn met water. Een nieuwe deelnemer in  Flood Proof Holland is Netics uit Alblasserdam, dat  baggerspecie inzet om duurzame dijkversterkingen, natuurvriendelijke oevers, golfbrekers en drijvende oevers te realiseren. Daarbij worden geotextiele buizen gebruikt; “Geowalls” zijn geotextiele worsten die met bagger gevuld worden. Ook Mobile Water Management is vertegenwoordigd. De gelijknamige techniek van de onderneming berekent aan de hand van foto’s, gemaakt met een mobiele telefoon, waterniveaus en waterkwaliteit. Andere deelnemers zijn PNB Brinkman (geotextiel voor dijken), Aggeres (waterkering Velox),  SlamDam (waterkering SlamDam) en Dyka (schuiven en hardware van proefpolder). Ook STOWA, gemeente Delft en Hoogheemraadschap van Delfland en VPdelta (o.a. projectleiding) participeren in het project.