Column Louis Broersma: Tijd voor een nieuwe impuls voor meerlaagsveiligheid

Dat is jammer omdat we hierdoor kansen missen voor een robuuste en klimaatbestendige inrichting van ons land. Een eenzijdige kosten-batenafweging zit ons in de weg. We moeten terug naar de oorspronkelijke doelstellingen van meerlaagsveiligheid en ook zaken als robuustheid, economische hersteltijd en zelfredzaamheid van de burger meenemen om tot een goede afweging te kunnen komen.
Dijken
In Nederland is onze aanpak van waterveiligheid vooral gericht op dijken. Gerekend over een periode van 50 tot 100 jaar is het in veel gevallen kosteneffectief om dijken, waar immers al in is geïnvesteerd, weer iets te versterken. Maar als onze dijken het onverhoopt toch niet houden zijn de gevolgen groot. De inrichting achter de dijk is niet berekend op een doorbraak. Veel infrastructuur zal niet meer bruikbaar zijn en bij een doorbraak in belangrijke stedelijke regio’s zijn de kosten voor herstel zo hoog dat economische terugval een reële mogelijkheid is.
Zelfredzaamheid
Oplossingen in meerdere lagen maken Nederland minder kwetsbaar en tegelijk vergroten we de zelfredzaamheid van burgers en bedrijven. Dat heeft meerwaarde in zichzelf, hoewel die moeilijk in geld is uit te drukken. Uit de proeftuin ‘Kop van de Betuwe’ blijkt, net als in diverse eerdere pilots, dat bij een afweging van kosten en baten, dijkversterking de meest voordelige strategie is om de wettelijk vastgestelde normen te halen. Omdat het afwegingsinstrumentarium sterk gericht is op directe kosten en baten dreigen maatregelen in andere lagen uit het zicht te verdwijnen.

Afwegingsinstrumentarium
De uitdaging is om op landelijk niveau het afwegingsinstrumentarium uit te breiden en ook meer in te zetten op het beperken van de gevolgen van een ramp. Dit kunnen we doen door andere criteria mee te nemen zoals de bescherming van kwetsbare voorzieningen, de reactietijd voor voldoende handelingsperspectief en beschikbaarheid van infrastructuur ten tijde van een ramp. Op deze manier kunnen we de zelfredzaamheid van de burger vergroten en vitale functies zoals ziekenhuizen, infrastructuur en energie- en watervoorzieningen beter beschermen. Hierdoor zijn we beter voorbereid op een ramp, kunnen we de gevolgen beperken en snel herstel na een overstroming mogelijk maken. Dat zijn aanzienlijke voordelen.
Robuuster watersysteem
Bij de proeftuin Kop van de Betuwe zagen we bovendien dat als we water geleiden er ook koppelingen mogelijk zijn waarbij we een robuuster watersysteem ontwikkelen en ook andere problemen zoals wateroverlast, verminderen gevolgen van droogte en voorkomen van hittestress beter kunnen aanpakken. 
De conclusie van veel pilots is dat we gezien kosten en baten in veel gevallen beter terug kunnen vallen op onze dijkenstrategie. Maar daarmee gooien we het kind met het badwater weg en missen we de kans voor een robuuster watersysteem en daarmee een betere bescherming van Nederland. Meerlaagsveiligheid verdient daarom onze aandacht. Als we met deze blik Nederland gaan inrichten gaan we echt weer ´leven met water`.
Louis Broersma, Grontmij
Louis Broersma is Business Developer Water en is als adviseur en procesmanager betrokken bij projecten op het gebied van waterveiligheid en het klimaatbestendig en duurzaam inrichten van stedelijk en landelijk gebied. Hij streeft ernaar om samen met partijen te zoeken naar oplossingen die meerwaarde bieden. Hij werkte onder andere aan de proeftuin Kop van de Betuwe en aan samenwerkingstrajecten op het gebied van water.