Column Huub Hieltjes: Duurzame innovatie in Europa: Het terugwinnen van fosfaat

 Fosfaat is een essentiële stof voor onze voedselvoorziening. De stof is noodzakelijk voor de akkerbouw en de productie van levensmiddelen. Terwijl de vraag naar fosfaat toeneemt, neemt de wereldvoorraad af. Sommige wetenschappers voorspellen dat de natuurlijke voorraden fosfaat in deze eeuw uitgeput raken. Er zijn ook meer optimistische voorspellingen. Maar alle deskundigen zijn het erover eens dat het een essentiële voedingsstof is waarvan de voorraden eindig zijn.
Hergebruik
De natuurlijke voorraden fosfaat bevinden zich vooral buiten Europa, bijvoorbeeld in Marokko. Daarmee zijn we in Europa afhankelijk van die landen. Door binnen de Europese Unie sterker in te zetten op terugwinning van fosfaat blijft de natuurlijke voorraad fosfaat langer beschikbaar en verminderen we onze afhankelijkheid van niet-Europese landen. Door fosfaat te hergebruiken komt het bovendien niet in het oppervlaktewater terecht. Daarmee wordt de waterkwaliteit verbeterd. Teveel fosfaat in het oppervlaktewater leidt namelijk tot zuurstoftekort en ongewenste algenbloei. 
De vraag centraal stellen
Europa moet echter de reflex weerstaan om allerlei regels te maken over fosfaatterugwinning. Als liberaal vind ik dat de Europese Unie ook hier de kracht van de markt moet benutten. Als er goede en stabiele marktperspectieven zijn voor teruggewonnen fosfaat, zal terugwinning op vrijwillige basis plaatsvinden. Voor de ontwikkeling van een Europese markt voor gerecycled fosfaat moet de vraag van de eindgebruikers voorop staan, bijvoorbeeld in de akkerbouw of in de levensmiddelenindustrie.
In Nederland werken bedrijven, kennisinstellingen, overheden en organisaties al samen in het nutriëntenplatform, om een duurzame markt te creëren voor gerecycled fosfaat, zodat zoveel mogelijk her te gebruiken fosfaat op een milieuverantwoordelijke wijze wordt teruggebracht in de kringloop. Deze marktgerichte aanpak is een voorbeeld voor de hele Europese Unie.
De Europese Unie kan daarnaast via innovatieprogramma’s milieuvriendelijke technieken voor fosfaatterugwinning bevorderen, door bedrijven en kennisinstellingen te laten samenwerken. Daarmee kunnen nieuwe kostenefficiënte technieken ontstaan voor decentrale winning van fosfaat bij de diervoederindustrie, rioolzuiveringsinstallaties of op het boerenbedrijf. Daarvan kunnen Nederlandse bedrijven profiteren. Dat is goed voor de voedselvoorziening, de waterkwaliteit en de werkgelegenheid. Zo ontstaan er nieuwe Nederlandse banen. Geen Europese Melkertbanen, maar echte banen.
Huub Hieltjes

Huub Hieltjes is bestuurslid bij waterschap Brabantse Delta en bij de Unie van Waterschappen. Hij is tevens kandidaat voor het Europees parlement (VVD, nr. 13)  tijdens de verkiezingen op 22 mei.