‘Building with nature’ veelbelovend alternatief voor beekherstel

Willem Ligtvoet van Het Nederlands Planbureau voor de Leefomgeving wond er geen doekjes om: “Uit onze analyses blijkt dat we de doelen die we gesteld hebben voor de Kaderrichtlijn Water niet gaan halen voor 2027. Inrichtingsmaatregelen zoals die bij Building with Nature zijn belangrijk om nu te versnellen.”  Lambert Verheijen van Waterschap Aa en Maas vertelde dat er inmiddels 900 kilometer beekherstel is gerealiseerd hebben in Nederland. “Maar”, voegde hij toe, “de opgave is veel groter.”


De opkomst was groot. De wapenzaal van Kasteel Heeswijck zat goed vol. Foto: Stowa.

Aan de slag
Via ‘Building with Nature’ wordt gebruik gemaakt van natuurlijke processen om doelstellingen in het waterbeheer te realiseren. Op dit moment zijn er nog weinig resultaten gedocumenteerd, maar verwacht wordt dat maatregelen binnen dit concept robuuster en kostenefficiënter zijn dan civieltechnische oplossingen. Roel de Jong van Wetterskip Fryslân heeft er vertrouwen in en wil het liefst meteen aan de slag.  Dit is precies wat Helmer van der Wal van Waterschap Hunze en Aa’s en Tiny Arts van Waterschap de Dommel al doen. Zij deelden hun ervaringen en waren het erover eens dat de sleutel tot succes grotendeels ligt in de samenwerking met betrokken partijen, waaronder boeren en terreinbeheerders. Peter de Koeijer van ZLTO gaf aan dat er vanuit de boeren zeker bereidheid is om mee te werken en hij vestigde de aandacht op verschillende samenwerkingsstructuren.

Wetenschap
Met Piet Verdonschot van de Universtiteit van Amsterdam, Ton Hoitink van de Universiteit Wageningen (WUR) en Joost Buntsma van STOWA sprak Diepman over de rol van de wetenschap. Hoitink benadrukt dat de kennis over beken nog maar in de kinderschoenen staat. Buntsma: “Verder onderzoek is nodig. Tegelijkertijd is het zaak om beschikbare kennis toepasbaar en toegankelijk te maken.” Verdonschot: “Onderzoek is bovendien belangrijk is om onze internationale positie op watergebied te behouden.”

Beekfeuilleton
Omdat ontsluiting van kennis zo belangrijk is, komt STOWA met een Beekfeuilleton bestaande uit praktische handboeken. Het eerste deel, over geomorfologie, werd op het podium door Henk Wolfert (Alterra) overhandigd aan Joop van Bodegraven van het ministerie van Economische Zaken. Een van de andere handboeken zal gaan over cultuurhistorie en beekherstel. Auteur Henk Baas van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed: “Kennis over gebruik van beken in de geschiedenis biedt aanknopingspunten voor risicominimalisatie en voor inspiratie bij gebiedsinrichting. Gelukkig zien we al dat waterschappen het ‘bodemarchief’ steeds meer benutten.”


In de brochure Versnel Beekherstel staan tal van tips.
Foto: Stowa.

Rijk aan zet
Opvallend tijdens het symposium was het nadrukkelijke appèl dat verschillende tafelgasten vanuit hun specifieke achtergrond deden op het rijk. Stefan Kuks van het Waterschap Vechtstromen Unie en de Universiteit Twente en Peter Heij  van het ministerie van Infrastructuur en Milieu reageerden daarop. Kuks: “Building with Nature is als concept bruikbaar op veel plekken in de delta, maar in feite kunnen we dit concept over de hele wereld vermarkten. Ik pleit voor meer samenwerking binnen de gouden driehoek: bedrijfsleven, overheid, kennisinstellingen. In dit kader zou het goed zijn als het rijk de regio meer faciliteert.” Peter Heij gaf aan dat het rijk waterkwaliteit heel belangrijk vindt. “Er is dit jaar opnieuw geld gereserveerd en het onderwerp wordt expliciet opgenomen in het Nationaal Waterplan. We komen alleen verder door samen te werken aan onze ambities.”


Een groot aantal aanwezigen ondertekenden het manifest voor samenwerking en vernieuwing. Foto: Stowa.

Manifest
Ter afsluiting van het officiële gedeelte van de middag nodigde Diepman iedereen uit om op de binnenplaats van Kasteel Heeswijk, waar de bijeenkomst plaatsvond,  het ‘Natuurlijk aan de slag!’-manifest te ondertekenen. Het aantal handtekeningen maakte duidelijk dat er zowel onder de tafelgasten als onder het publiek grote motivatie is om actief met andere partijen samen te werken aan vernieuwende vormen van beekherstel. Voordat de middag werd afgesloten met een borrel, kregen de gasten gezamenlijk een rondleiding over het kasteelterrein. De beek over die door het terrein loopt, valt onder het beekherstelproject ‘Dynamisch Beekdal’.

Voor meer informatie en inspiratie:
Brochure ‘Versnel beekherstel. Natuurlijk aan de slag’