Op 26 januari 2022 wordt hij opgeleverd en in gebruik genomen: de grootste zeesluis ter wereld in IJmuiden. De bouw door het consortium OpenIJ (VolkerWessels en BAM) van de nieuwe zeesluis verliep echter niet zonder slag of stoot. Door de vele misrekeningen is er een strop van 224 miljoen euro ontstaan, waarvoor BAM en VolkerWessels Rijkswaterstaat aansprakelijk stellen. Binnen een week komt de geschillencommissie met een bindend advies.

In 2015 ging de bouw van zeesluis IJmuiden van start, waarvoor de bouwers zich op goed vertrouwen hadden ingeschreven voor 81 miljoen onder het plafondbedrag van 613 miljoen euro. De planning liep echter flink uit door allerlei tegenvallers. Vertraging, een verbetering van het ontwerp en wijzingen op het ontwerp, bezorgden de bouwers uiteindelijk een financiële strop van 224 miljoen euro. BAM en VolkerWessels stellen Rijkswaterstaat nu aansprakelijk voor, volgens sommige bronnen, maar liefst ruim 100 miljoen euro.

Reactie Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat gaat niet in op de hoogte van de claim. “Vanwege een geschil tussen het consortium OpenIJ en Rijkswaterstaat is er een onafhankelijke geschillencommissie aangesteld om te komen tot een bindend advies omtrent dit geschil. Dit is vertrouwelijk en om die reden doen we verder geen mededelingen over de inhoud en de financiële aspecten van het geschil”, zegt Pieter Zoon, woordvoerder bij Rijkswaterstaat, in vakblad Cobouw.
Toenmalig Minister van Nieuwenhuizen informeerde de Tweede Kamer in oktober 2018 in een Kamerbrief over wat er mis ging bij de aanleg van de zeesluis in IJmuiden. Het rijk trok daarvoor 64 miljoen euro extra uit in 2018. Volgens de bouwers is dat dus niet genoeg geweest.

Problemen grondwerk

De problemen in het grondwerk waar men tegenaan liep betroffen met name het afzinken van de caissons. De twee caissons die de sluisdeuren in het water moesten plaatsen, waren te zwak. Daardoor was er een kans dat de wanden zouden breken. Bij de sluizen in Terneuzen en Antwerpen bouwde BAM nog dichte caissons. In IJmuiden werd gekozen voor caissons die van boven en van de zijkant open zijn. “Als je die naar beneden laat zakken, gaan ze een beetje naar links en naar rechts. Dat is torsiekracht”, zei voormalig BAM-bestuursvoorzitter Rob van Wingerden destijds in Cobouw. Van Wingerden moest in 2020 het veld ruimen als gevolg van de ontwerpfout. Deze blinde vlek in het ontwerp kostte de bouwers 100 miljoen euro. Het hele ontwerp moest overnieuw gemaakt worden.

Koreaanse deuren

Verder waren er problemen met het Koreaanse bedrijf GeosungTech, die de deuren leverde en in 2019 de publiciteit zocht nadat OpenIJ een claim van 22,5 miljoen euro had toegestuurd, bijna de gehele oorspronkelijke aanneemsom. GeosungTech had uiteindelijk geen enkel pressiemiddel meer en probeerde via de rechter beslag te laten leggen op de deuren. Die ging daar niet in mee. Door deze tegenvaller en de corona- pandemie is het bedrijf failliet gegaan.

Bindend advies

Een speciale, in het contract vastgelegde, commissie onder leiding van Tjibbe Joustra buigt zich over de kwestie. De verwachting is dat de commissie binnen enkele weken uitspraak doet. Afhankelijk van de uitkomst kan het zijn dat OpenIJ nog naar de rechter stapt.

Opening via livestream

Koning Willem-Alexander opent woensdag 26 januari 2022 de zeesluis. Het programma is online te volgen via de website Opening Zeesluis IJmuiden van 14:45 uur tot 15:30 uur.