blauwalgenrisico
Blauwalg kan huid-, maag- en darmklachten veroorzaken, maar is niet levensbedreigend.

Watersector nieuws

 

Een zogenoemd ‘meerbericht’ moet bestaande weer-, water- en blauwalgmodellen gaan combineren tot een verwachting voor blauwalgenoverlast. Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), kennisinstituut Deltares en het KNMI werken samen in het voorspellen van blauwalgenrisico, onder financiering vanuit het innovatiebudget Digitale Overheid. De eerste metingen zijn gestart bij het Wylerbergmeer, dat al jarenlang geplaagd wordt door grote hoeveelheden blauwalg.

Het pilotproject ‘Meerbericht’ gaat onderzoeken of het met sensoren mogelijk is om in twee meren sneller blauwalgen op te sporen, zodat de waterbeheerder sneller alarm kan slaan voor recreanten. Tijdens het zwemseizoen van 2022, van mei tot en met september, worden er metingen uitgevoerd in het Wylerbergmeer in Gelderland vlakbij de Duitse grens. Eigenaar Leisurelands is enthousiast over het project en stelde het meer beschikbaar voor de onderzoekers. Een meetboei in het water en een weerstation op het land zijn hier op 21 april geplaatst. De tweede pilotlocatie is het Paterswoldsemeer, waar op 28 april de metingen zijn gestart.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Drie methodes blauwalgenrisico

In het project hebben drie kennisinstellingen eigen expertises aan elkaar gekoppeld.
Het gaat om de weersvoorspellingen door het KNMI, de algenmetingen door NIOO-KNAW en de AlgenRader van Deltares. Deze drie methodes worden gecombineerd tot een ‘Meerbericht’, dat dus het blauwalgenrisico moet voorspellen. Dedmer van de Waal, senior-onderzoeker aquatische ecologie bij het Nederlandse Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), legt uit op de website van H2O: “Wij willen twee aspecten onderzoeken: of onze metingen van blauwalgen überhaupt goed zijn en of we de dichtheid van blauwalgen goed kunnen voorspellen. Als dat lukt, kunnen we het project verder uitrollen. Dan willen we een bruikbaar dashboard voor de waterbeheerder ontwikkelen.”

Dashboard waterbeheerder

Het dashboard moet ervoor gaan zorgen dat de waterbeheerder beter het risico op overlast door blauwalgen kan bepalen en daarbij effectiever het water kan gaan controleren. Hierdoor kan het zwemwater meteen open als zwemmen weer veilig is. Op deze manier geeft het water zo vaak als mogelijk de verkoeling, waar we juist in een warmer klimaat behoefte aan hebben. Er zullen continumetingen worden gedaan met een meetboei in het water voor het bijhouden van de algendichtheden en een weerstation op land. Hiermee kan een voorspelling voor een week worden gemaakt. Die kan ook elke dag of nog vaker worden geactualiseerd.

Pluimverwachting

Naast de weersverwachting en de verwachte blauwalgenoverlast, wordt ook de onzekerheid van de verwachtingen meegenomen. Net als bij ‘gewone’ weersvoorspellingen wordt de onzekerheid groter naarmate de termijn waarover de verwachting gaat langer wordt. In weerberichten geeft een ‘weerpluim’ die onzekerheid aan: een gekleurd vlak om de verwachte temperaturen heen. Hoe groter de onzekerheid, hoe breder de pluim.
“Die onzekerheid in de blauwalgverwachting is het unieke van ons project”, geeft Peter Siegmund van het KNMI aan. “De blauwalgverwachting met pluim maken we zichtbaar in het dashboard, waar de waterbeheerder in een oogopslag moet kunnen zien hoe de vlag erbij hangt.”

Algenfluorescentie

De meetboei, ontwikkeld door het bedrijf RMA Hydromet, meet de fluorescentie van algen met meerdere sensoren. Blauwalgen hebben het specifieke pigment fycocyanine, waardoor je ze kunt onderscheiden van andere algensoorten. De sensoren meten ook de watertemperatuur, zuurtegraad en zuurstofconcentratie. Een camera op de boei brengt de aanwezige drijflagen op het water in kaart.

Het project loopt vooralsnog voor een jaar. Daarna hopen de partijen dat het meerbericht, net zoals een weerbericht, een vrij nauwkeurige voorspelling geeft van het blauwalgenrisico op de eerstvolgende dagen. Waterbeheerders kunnen zo op maat tijdig monitoren en ingrijpen waar nodig.