Het ministerie van I&W wil eveneens de mogelijke beprijzing van leidingwater nog eens tegen het licht houden.

Zakelijke gebruikers en consumenten moeten de komende jaren bewuster en zuiniger met drinkwater omgaan. Dat is nodig om de druk op het (drink)watersysteem te verlichten en de impact van watertekorten in droge periodes te beperken. Daarom wil het ministerie van I&W bedrijven ontmoedigen om drinkwater te gebruiken voor laagwaardig gebruik, zoals koelen. Dat blijkt uit de nieuwe Beleidsnota Drinkwater die recentelijk naar de Tweede Kamer is gestuurd.

De beleidsnota benoemt de ambitie van het kabinet voor de drinkwatervoorziening, beschrijft de opgaven voor de komende vijf jaar en bevat de hoofdkeuzes voor het drinkwaterbeleid. Een belangrijk doel is om huishoudens en bedrijven te prikkelen om bewuster en zuiniger met drinkwater om te gaan. Die zijn respectievelijk goed voor 70 en 30 procent van het drinkwatergebruik.

Verlichten druk drinkwatersysteem

Dat is nodig om de druk op het (drink) watersysteem te verlichten en de impact van watertekorten in droge periodes te beperken. Ook leidt bewuster en zuiniger drinkwatergebruik tot een lager energiegebruik voor de productie en toepassing van drinkwater.

Daarom zet het ministerie in op het juiste water voor het juiste gebruik. Dit moet voorkomen dat drinkwaterbesparing leidt tot onevenredige toename in het gebruik van ander water. De inzet voor bewust en zuinig drinkwatergebruik maakt onderdeel uit van een bredere aanpak om zuiniger om te gaan met zoet water.

Ontmoedigen laagwaardig gebruik

Het ministerie wil het laagwaardig gebruik van drinkwater door bedrijven ontmoedigen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de inzet van drinkwater om te koelen of te spoelen. Daarom is het essentieel om eerst inzicht te krijgen in de aard en omvang van laagwaardig drinkwatergebruik door grootverbruikers. Vewin gaat hiervoor een verkenning uitvoeren.

Opstellen waterprofielen

Infram/Royal HaskoningDHV zijn in opdracht van I&W begin maart 2021 in de Botlek alvast gestart met een pilot om waterprofielen voor tien industriële bedrijven op te stellen. Die laten zien waarvoor de bedrijven water nodig hebben en wat voor soort water ze gebruiken. Ook tonen de profielen welke gevoeligheden er zijn en welke effecten optreden bij een tekort. Eind juni 2021 moeten ze klaar zijn.

Implementatie- en uitvoeringsagenda

Voor concrete afspraken om het laagwaardig gebruik te ontmoedigen, verwijst de beleidsnota naar een gezamenlijk op te stellen implementatie- en uitvoeringsagenda. Die moet I&W samen met provincies, Vewin en vertegenwoordigers van grootgebruikers, zoals VEWM nog maken. Wel komen in de beleidsnota mogelijke instrumenten aan bod, zoals een drinkwaterbesparingsscan, het sluiten van convenanten, het stimuleren van innovatie en hergebruik, en het aanpassen van wet- en regelgeving.

Regionaal maatwerk

Regionaal maatwerk is nodig omdat de beschikbare maatregelen om laagwaardig gebruik van drinkwater te verminderen variëren per gebied en type gebruiker. In de eerste plaats denkt I&W aan waterzuinige installaties die het drinkwatergebruik direct verminderen. Ook wijst het ministerie op vervanging door water van een andere kwaliteit, zoals opgewerkt rwzi-effluent, hergebruik van water door waterstromen te sluiten, cascadering of gebruik van grijs water.

Leidingwaterbelasting

Het ministerie van I&W wil eveneens de mogelijke beprijzing van leidingwater nog eens tegen het licht houden. Een opvallende formulering want op drinkwater zit al een forse rijksbelasting. Het gaat dus mogelijk om een extra belasting om het waterverbruik te sturen. Het oppervlakte- en grondwater is vooralsnog voor allen vrijwel gratis te verkrijgen. Alleen voor grote grondwateronttrekkingen betalen gebruikers een provinciale belasting. Daarom adviseerde het PBL onlangs nog om grond- en oppervlaktewater te beprijzen, zoals de OESO al jaren geleden heeft geadviseerd.