ARCADIS ontwikkelt methode om uitvoering waterveiligheidsprojecten te versnellen

“Onze mensen staat te popelen om met de uitvoering van waterveiligheidsprojecten die voortvloeien uit het Hoogwaterbeschermingsprogramma aan de slag te gaan”, benadrukt Van Raalten. De afgelopen jaren is volgens hem hard gewerkt binnen het Deltaprogramma  aan beslissingen en strategieën die ons land de komende decennia moeten beschermen tegen hoogwater en moeten zorgen voor voldoende zoetwater. “Net als veel andere marktpartijen willen wij nu aan de slag met de voorbereidingen voor de uitvoering van projecten. Maar dat komt om verschillende redenen veel te langzaam van de grond.”
Onzekerheid
Een van deze redenen is de onzekerheid bij waterkeringbeheerders aan welke normen de waterkeringen in 2017 moeten voldoen. De nieuwe normen vloeien voort uit het project Veiligheid Nederland in Kaart dat vorig jaar is afgerond. Daarin is voor het eerst de dreiging die uitgaat van hoogwater, de sterkte en de hoogte van de waterkeringen en de mogelijke gevolgen van een overstroming voor alle delen van Nederland in samenhang geanalyseerd. Hierdoor hebben de waterkeringbeheerders inzicht gekregen in de betrouwbaarheid en zwakke plekken van de waterkeringen, is het overstromingsrisico berekend en zijn mogelijkheden in kaart gebracht om het risico te reduceren.
Veiligheidsopgave
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma wil dat de waterkeringbeheerders bij hun projecten rekening houden met de op de nieuwe veiligheidsfilosofie gebaseerde nieuwe normering. Van Raalten wijst erop dat deze nieuwe normering fundamenteel afwijkt van de normering waarop de waterkeringen in de derde toetsing begin 2014 zijn afgekeurd. Daar komt bij dat de nieuwe rekenregels, en het daarbij behorende nieuwe toets- en ontwerpinstrumentarium nog niet geheel zijn uitgekristalliseerd en onderwerp zijn van studie. Dat levert volgens hem veel onzekerheden en vertraging op bij de uitvoering van projecten in het Hoogwaterbeschermingsprogramma.
APK-keuring
Van Raalten maakt een vergelijking met een APK-keuring om zijn punt te verduidelijken. “Wanneer ik mijn auto naar de garage breng voor een APK-keuring, wil ik uiteraard weten of de Bovag overweegt om ook de dikte van het glas bij de keuring mee te nemen. Dan kan ik daar rekening houden bij de eventuele vervanging van het glas of verkoop van de wagen. Het grote probleem is dat het toetsingsinstrumentarium voor de waterkeringen pas in 2017 volledig gereed is. Waterkeringbeheerders weten nu nog niet precies aan welke veiligheidseisen de keringen straks moeten voldoen.”
Impasse
Daarom heeft ARCADIS een methode ontwikkeld om uit deze impasse te komen. Van Raalten legt uit hoe het werkt. “Wij nemen het ontwerp instrumentarium 2014 als uitgangspunt. Daaraan voegen wij toe wat we nu al weten dat in het wettelijk toets instrumentarium 2017 gaat komen. Waterkeringbeheerders krijgen zo onder meer snel inzicht in de consequenties van de nieuwe normering. Ook weten ze of er extra grondonderzoek nodig is en hoe ze met de nieuwe rekenregels om moeten gaan. Daarnaast geeft de methode antwoord op de vraag hoe ze ongedraineerd rekenen in hun stabiliteitsberekeningen het beste mee kunnen nemen.” 

Proeftoetsing

De directeur Delta Development benadrukt dat ARCADIS eerst een proeftoetsing uitvoert waarbij een klein gedeelte van de waterkering wordt onderzocht. “Het belangrijkste doel van deze proeftoetsing is om de onzekerheden rond het wettelijk toetsinstrumentarium 2017 zoveel mogelijk weg te nemen bij potentiële opdrachtgevers. Door de resultaten te bespreken, proberen wij vertrouwen te kweken. Daarbij streven wij ernaar om de kans op het later afkeuren van dijkvakken zo klein mogelijk te houden. Ook waken wij ervoor dat de kosten niet te hoog oplopen door al te robuust te ontwerpen om zo overdimensionering te voorkomen.”
Win-win situaties
Van Raalten is ervan overtuigd dat deze aanpak tot snellere, betere en goedkopere oplossingen kan leiden. Daarna gaat ARCADIS graag samen met de opdrachtgevers op zoek naar de gewenste win-win situaties waar de opstellers van het Deltaprogramma naar verwijzen. Een voorbeeld hiervan is het ARCADIS project kustwerk Katwijk dat ook internationaal de aandacht trok. In het project werkten de opdrachtgevers gemeente Katwijk en hoogheemraadschap van Rijnland nauw samen met een aantal partners. Door de gezamenlijke organisatie was het mogelijk de kustversterking te combineren met de bouw van een parkeergarage en de ruimtelijke herinrichting. “Het hoeft niet, maar het is natuurlijk wel slim om te kijken of je de verbetering van de waterveiligheid kunt verenigen met een economische opgave of natuurverbetering. Wanneer je deze zaken met elkaar kunt combineren, krijg je een sterk verhaal en een groter draagvlak bij de betrokken partijen. Zo is bij Katwijk niet alleen de dijk versterkt, maar krijgt de stad eveneens een economische impuls door de bouw van een parkeergarage waaruit bezoekers zo het strand oplopen.”
Waarde toevoegen
Volgens Van Raalten zijn de betrokken partijen absoluut goedkoper uit door gezamenlijk op te trekken in dit soort projecten. “Zo kun je tijdens de voorbereidingen samenwerken en hierdoor tijdwinst boeken. Ook is het efficiënter om één aannemerscombinatie in te schakelen. Daarnaast verloopt ook de communicatie met alle stakeholders eenvoudiger.”
Deze aanpak heeft inmiddels ook in het buitenland haar waarde bewezen. Zo worden er momenteel in Japan dijken aangelegd waarop nieuwe bedrijvigheid kan plaatsvinden. En in New York bestaan plannen om door middel van landaanwinning aan de rand van Manhattan het risico op overstroming te verminderen. Daardoor verhogen de initiatiefnemers niet alleen de vastgoedwaarde van Lower Manhattan maar scheppen ze vooral ruimte voor nieuwe economische ontwikkelingen.
“Wij kunnen in Nederland veel leren van de snelheid waarmee sommige landen waterveiligheidsprojecten uitvoeren”, benadrukt Van Raalten. “Door onze zorgvuldige besluitvormingsprocessen, worden alle belangen hier goed tegen elkaar afgewogen. Maar dat wil niet zeggen dat het niet sneller kan.”