Export van Ruimte voor de Rivier-concept naar Polen
|
 |
Nederlandse ingenieursbureaus lijken hoge ogen te gaan gooien in Polen bij de aanpak van de enorme wateroverlast, waar het land de laatste jaren mee kampt. Het Rotterdamse stedenbouwkundig bureau KuiperCompagnons en advies- en ingenieursbureau DHV hebben de opdracht om een ontwikkelingsstrategie op te stellen voor de rivierzone van de Warta in het Poolse Poznan. De beide bedrijven hebben het ‘Ruimte voor de Rivierproject’ Poznan, met als inzet waterveiligheid in combinatie met ontwikkeling van het waterfront, bewust als pilot uitgekozen. “De aanpak kan als voorbeeld dienen voor de manier waarop ook andere knelpunten in Polen kunnen worden aangepakt”, zegt directeur Gijs van den Boomen van KuiperCompagnons.
De gemeente Poznan en projectontwikkelaar SwedeCenter participeren in het project, dat gesteund wordt door het Nederlandse programma ‘Wereldwijd werken met water’. Dit subsidieprogramma maakt deel uit van het programma Partners voor Water. Met een krachtenbundeling moet de internationale positie van de Nederlandse watersector verbeteren en wordt bijgedragen aan het oplossen van de wereldwaterproblematiek. De totale investering voor het Poolse plan van alle partijen tesamen bedraagt 400.000 euro.
Relatie tussen steden en rivieren
De keuze van Poznan voor de Nederlandse combinatie is niet echt verrassend, KuiperCompagnons en DHV werken al jaren wereldwijd samen aan stedenbouwkundige projecten die vaak watergerelateerd zijn. Die activiteiten vinden plaats in landen als China, Brazilië, India, het Midden-Oosten en sinds kort ook op de Malediven, een eilandenrijk dat vanwege de zeespiegelstijging compleet van de kaart kan worden gevaagd. “Vanuit de opvatting dat wij de Nederlandse kennis en kunde ook op andere plekken in de wereld kunnen aanwenden, hebben wij twee jaar geleden voor de case Poznan gekozen. De opdracht is hopelijk de start van een groot en intensief project samen met de stad Poznan als voorbeeld van hoe de relatie tussen steden en rivieren in Polen weer kan worden hersteld”, aldus Van den Boomen.
Poznan vanuit de lucht gezien
Hernieuwde liefde voor de Warta
De afgelopen jaren overstroomde de Warta bij Poznan meerdere keren over met grote materiële en financiële schade als gevolg. De gekanaliseerde rivierloop kan de steeds groter wordende piekafvoeren niet meer verwerken. Daarnaast heeft de civieltechnische benadering van de rivier door de gemeente Poznan er de afgelopen vele tientallen jaren voor gezorgd dat de stad zich met haar rug naar de rivier heeft gekeerd. Van den Boomen: “Wat betreft de rivierfronten is eigenlijk al in de Tweede Wereldoorlog veel kapotgemaakt. Sindsdien is er op een heel technische manier teruggebouwd met grote bruggen, open beddingen en gekanaliseerde rivieren waardoor de oude relatie tussen stad en rivierkades is verbroken. Die relatie willen wij, met inachtneming van de cultuurhistorische geschiedenis, herstellen en tegelijkertijd de waterveiligheid vergroten. Op die manier kan ook de angst voor de rivier worden omgezet in een hernieuwde liefde voor de Warta.
Meer schade door economische inhaalslag
De rivierproblematiek bij Poznan kan volgens Van den Boomen op dit moment nog als 'gematigd problematisch' bestempeld worden. “De waterproblemen bij steden als Warszawa, Wroclaw en Krakow zijn nog groter. Daar heeft men bijna jaarlijks te maken met grote overstromingen. In Nederland zouden vergelijkbare omstandigheden het hele land op zijn kop zetten en tot een direct ingrijpen leiden. In Polen is men iets meer gewend aan het ‘lot des levens’, maar de overstromingen zijn inmiddels een echt groot probleem. Polen is in hoog tempo bezig met een economische en maatschappelijke inhaalslag met als gevolg dat de waterproblematiek - ook door steeds grotere rivierafvoeren - steeds meer schade aanricht. Wat dat betreft komt ons initiatief precies op tijd. Daarnaast speelt dat inwoners van steden steeds hogere eisen zullen stellen aan de woonomgeving.”
Te beschaafd
Volgens Van den Boomen is uit de dialoog met de bestuurders van Poznan op te maken dat zij zeer enthousiast zijn over de voorgestelde aanpak en dat zowel in de politiek als bij bewoners een groot draagvlak bestaat. “Daarom zijn wij niet blij met de ontwikkelingen in Nederland rond het meldpunt Polen van de PVV. Deze week gaan wij weer naar Poznan. Wij hopen dat het de verstandhouding niet zal beïnvloeden. Ik verwacht van niet, want daar zijn de Polen te beschaafd voor.”
Masterplan en uitvoeringsagenda
De ontwikkelingsstrategie voor Poznan moet voor de zomer zijn afgerond en beide partijen gaan ook het hele traject van de inspraak in. Volgens Van den Boomen is het niet de bedoeling het alleen bij het maken van een beleidsrapport te houden, maar ook te komen tot een masterplan met een uitvoeringsagenda. Wanneer de eerste spade de grond ingaat, durft de directeur van KuiperCompagnons niet te voorspellen. “Het is een plan dat in een groot aantal onderdelen uiteenvalt. Dat wil zeggen dat Poznan er nog wel 20 jaar mee vooruit kan.”
Tenslotte verwacht Van den Boomen dat met het gereedkomen van het projectvoorstel ook andere Poolse steden snel ‘warm’ te krijgen zijn. Hoewel ook het oosten van Duitsland en Tsjechië met soortgelijke problemen kampen, beperkt de combinatie zich voorlopig alleen nog tot Polen. “Laten we dit pilotproject eerst maar eens neerzetten. Vanaf daar zien we wel verder.”
(WaterForum Online, 22 februari 2012) |
