Gerelateerde berichten

Brede bezorgdheid over lozing chemische GenX-stoffen

  • 18 april 2017

De provincie Zuid-Holland werkt momenteel aan een gewijzigde vergunning voor het chemiebedrijf Chemours. Dit bedrijf loost in de Beneden-Merwede chemische stoffen die gebruikt worden in het GenX-proces. Diverse media berichten deze dagen over de zorgen die Rijkswaterstaat, waterschap Hollandse Delta en de drinkwaterbedrijven hebben bij deze lozingen.

Sinds het Algemeen Dagblad de zaak op 14 april prominent in het nieuws bracht, buitelen de betrokken partijen in de media over elkaar heen. Alle partijen geven aan bezorgd te zijn over de lozingen en de mogelijke gevolgen voor de volksgezondheid. Ook al gaf het RIVM in december 2016 aan dat het wel mee lijkt te vallen met de risico’s voor de omwonenden. Er werd daarbij nog wel een slag om de arm gehouden, omdat volgens het RIVM nog niet duidelijk was in welke mate de stof zich ophoopt in het lichaam.

Kankerverwekkend
Chemours mag jaarlijks 6400 kilo GenX-stoffen lozen in de Merwede. Het bedrijf heette voorheen DuPont, dat in de afgelopen jaren in opspraak kwam omdat bij omwonenden van de fabriek in Dordrecht hoge concentraties van de kankerverwekkende stof PFOA (C8) in het bloed was aangetroffen. DuPont gebruikte C8 jarenlang voor de productie van teflon, maar stopte daar in 2012 mee. Bij de alternatieve GenX-technologie zijn de PFOA-verbindingen vervangen door de stoffen FRD-902 en FRD-903. Tijdens het productieproces wordt bovendien de stof E1 gevormd. Deze stoffen kennen volgens de fabrikant geen gezondheidsrisico’s voor omwonenden.

Zover wilde het RIVM vorig jaar in zijn rapport nog niet gaan, omdat met name FRD-903 vergelijkbare schadelijke effecten heeft als PFOA. Het is volgens de onderzoekers een carcinogeen categorie-2-stof (mogelijk kankerverwekkend voor de mens) en het heeft effecten op de lever. FRD-903 is wel minder schadelijk voor de voortplanting dan PFOA, schrijft het RIVM. Overigens heeft het RIVM vorig jaar vooral gekeken naar de uitstoot van GenX-stoffen via de lucht. Naar de gevolgen van lozingen op het water loopt nog onderzoek. Wel werden er gezondheidskundige grenswaarden vastgesteld en de GenX-emissies van Chemours (zowel via de lucht als via het water) blijven ruimschoots binnen die normen.

Veilig en betrouwbaar
Drinkwaterbedrijf Oasen bevestigt dat op zijn website: “Deze lozing heeft op dit moment geen invloed op de kwaliteit van ons drinkwater. Het drinkwater van Oasen is veilig en betrouwbaar te drinken. We vinden nergens GenX-stoffen boven de veilig geachte en zeer strenge norm, dus vanuit het perspectief van volksgezondheid zit de stof niet in het kraanwater. We moeten zorgen dat dit ook zo blijft. Als de lozing van Chemours doorgaat, dan zijn we genoodzaakt om in de toekomst extra zuiveringsstappen bij te bouwen. Dat kost miljoenen en we vinden dat die rekening niet op het bordje van onze klanten terecht moet komen. Daarom ondersteunen we de beweging van de overheid om de vergunning van Chemours af te bouwen.”

Geen risico
De provincie Zuid-Holland wil geen enkel risico lopen en wil op advies van Rijkswaterstaat in de nieuwe vergunning de GenX-lozingen terugdringen: “Voor bepaalde stoffen zijn niet meer gegevens beschikbaar en daarom wil de provincie de vergunning aanpassen”, aldus een woordvoerder.

Rijkwaterstaat beheert het oppervlaktewater van de Beneden-Merwede en waakt vanuit die rol over de waterkwaliteit. “We zorgen voor schoon en gezond water dat geschikt is voor natuur en recreatie, de bereiding van drinkwater en voor landbouw, visserij en industrie”, laat een woordvoerder weten. “We hebben daarom veel contact met de provincie die over deze vergunning gaat. Er is tevens nauwe samenwerking met waterschap Hollandse Delta en drinkwaterbedrijf Oasen. Op basis van de huidige normen voor drinkwater en de verwachte nieuwe normen voor waterkwaliteit, heeft Rijkswaterstaat de provincie geadviseerd de lozingen van GenX-stoffen terug te dringen.”

Onvoldoende borging drinkwatervoorziening
Vewin, de vereniging van waterbedrijven in Nederland, houdt een stevig pleidooi om de risico's voor de drinkwatervoorziening voortaan mee te nemen bij de vergunningverlening. Ze spreekt met name de Omgevingsdienst, het waterschap en Rijkswaterstaat aan op hun verantwoordelijkheden: “De actuele casus over de GenX-lozing toont aan dat de bevoegdheden en rolneming van de Omgevingsdienst, het waterschap en Rijkswaterstaat bij indirecte lozingen – industriële lozingen op (rijks)water via een rwzi – onvoldoende op elkaar aansluiten. Gevolg is dat de bescherming van de innamepunten voor de drinkwatervoorziening onvoldoende is geborgd bij de vergunningverlening. De stoffen worden geloosd op de rwzi, die deze niet verwijdert en loost op het oppervlaktewater, in de nabijheid van oeverinfiltratiepunten van drinkwaterbedrijf Oasen. In het oevergrondwater worden al hoge concentraties aangetroffen. Wanneer geen actie wordt ondernomen, is de verwachting dat de concentratie in het drinkwater op termijn zal toenemen tot boven de richtwaarde voor deze stoffen. De huidige zuivering verwijdert deze stoffen niet. Het drinkwaterbedrijf doet er alles aan om de concentratie in het drinkwater onder de richtwaarde te houden. Maar dit zou tien jaar lang zuiveringsaanpassingen betekenen met tientallen miljoenen euro’s aan extra kosten. Beter is het om bij de vergunningverlening te voorkómen dat risico's optreden. De Omgevingsdienst, het waterschap en Rijkswaterstaat hebben allemaal een rol bij deze vergunningverlening, maar het rekening houden met de risico's voor de drinkwaterproductie valt tussen wal en schip”, aldus Vewin.

Den Haag
Ook de Tweede Kamer is bezorgd over de lozingen van GenX-stoffen door Chemours. VVD, D66, CDA en GroenLinks willen dat staatssecretaris Dijksma zo snel mogelijk met meer informatie komt.


(Waterforum Online)


Reacties (0)

U heeft een digitaal abonnement nodig om te kunnen reageren.