Gerelateerde berichten

Waalzinnig lanceert adaptief alternatief voor hoogwatergeul Varik-Heesselt

  • 7 september 2016

De actiegroep Waalzinnig komt met een nieuw alternatief voor de hoogwatergeul in het Gelderse Varik-Heesselt. Oud-ingenieur Rijkswaterstaat Frank Spaargaren ontwikkelde een plan waarbij evenwijdig aan de Waal in de uiterwaarden geulen worden aangelegd voor het vergroten van de afvoercapaciteit. De breedte en de diepte, maar vooral de lengte van deze geulen, bepaalt de mate van waterstandverlaging. Daarnaast moeten Deltadijken de waterveiligheid in het gebied gaan garanderen.

Het huidige Deltaprogramma voorziet in de aanleg van een hoogwatergeul langs de Waal tussen het Gelderse Varik en Heesselt om het hoofd te kunnen bieden aan de afvoer van hoogwater in de toekomst. Deze plannen stuiten bij de inwoners van de Gelderse gemeenten op veel onrust en verzet omdat de dorpen op een eiland komen te liggen. Onder druk van de Tweede Kamer worden alternatieven voor de hoogwatergeul meegnomen in de MIRT-verkenning naar de hoogwatergeul die in juli is gestart. Het nieuwe plan van Spaargaren is door de actiegroep Waalzinnig deze week naar alle betrokken overheden gestuurd.

Deltadijken
In het alternatief van Spaargaren worden tussen het zomerbed en de hoogwaterkering relatief brede watervoerende gebieden (300 – 500 m) gerealiseerd. Er worden daar waar mogelijk Deltadijken aangelegd met een breedte van 100 meter of meer. Zo verdwijnen de risico’s van ‘piping’ en ontstaan tevens ontwikkelingsmogelijkheden voor woningbouw. Het gebied kan ook worden gebruikt voor natuur en recreatie, maar is niet geschikt voor landbouwdoeleinden.

Adaptieve aanpak
Voordeel van het nieuwe plan is dat het gefaseerd (adaptief) kan worden ingevoerd. De diepte van de buitendijkse hoogwatergeul kan dus later, naar de ingeschatte afvoerbehoefte, worden aangepast. Over de noodzakelijke afvoercapaciteit bestaat op dit moment nog veel onduidelijkheid. Dat komt onder meer omdat het meetinstrumentarium voor de nieuwe normen nog in ontwikkeling is, het niet duidelijk is wat voor maatregelen er bovenstrooms in Duitsland zullen worden genomen en het klimaat onvoorspelbaar verandert.

Verschil

Het verschil tussen de hoogwatergeul (een zogenoemde bypass) en de neven geul is dat er voor de bypass een extra dijk nodig is waardoor Varik en Heesselt op een eiland komen te liggen. Ook moeten een aantal huizen in de gemeente Varik worden geruimd.

De hoogwatergeul (bypass) zoals gepland in het Deltaprogramma creëert een eiland.

Het voorstel van Spaargaren crëeert een nevengeul langs de rivier.

Teveel onzekerheden
In juni presenteerden de Wetenschapswinkel, Alterra en de Wageningen Universiteit een onderzoek waaruit blijkt dat de voorspellingen over hoe de rivier zich in 2100 zal gedragen te onzeker zijn. Het blijft vaag of de verwachte maximale hoogwaterafvoer bij Lobith in 2100 (18.000 m3 per seconde, ofwel 6.000 m3 meer dan de tot nu toe hoogst gemeten afvoer) realistisch is. Deze afvoer vormt echter wel de technische onderbouwing voor de plannen bij Varik. Alterra adviseert om terughoudend te zijn bij het nemen van ingrijpende en onomkeerbare maatregelen die grote gevolgen hebben voor de bewoners van het gebied. Ook gaven de onderzoekers aan dat er bij de besluitvorming niet of nauwelijks aandacht is gegeven aan de begrijpelijke angsten en wensen van de lokale bevolking. Alternatieven voor de nevengeul zouden amper zijn onderzocht.

Motie van Smaling en Lutz-Jacobi
Eind vorig jaar nam de Tweede Kamer de motie van Smaling (SP)  en Lutz-Jacobi (PvdA) aan waarin werd gevraagd om pas over te gaan tot een MIRT-verkenning naar de hoogwatergeul Varik-Heesselt als daarbij ook ruimte wordt gelaten voor alternatieven naar de hoogwatergeul. Volgens de kamerleden is er in het verleden teveel toegewerkt naar de hoogwatergeul als oplossing en zijn aangedragen alternatieven te snel van tafel geveegd. Nu is afgesproken om in de MIRT-verkenning, die in juli 2016 is gestart, alle alternatieven opnieuw te bekijken. De vereniging Waalzinnig bijt het spits af en lanceert het alternatieve plan van Spaargaren.


(Waterforum Online)


Reacties (0)

U heeft een digitaal abonnement nodig om te kunnen reageren.