Nieuw lozingenbesluit sluitstuk vernieuwingsgolf waterregels
|
 |
(Kwetsbaar of niet kwetsbaar?)
Begin 2011 treedt het ‘Besluit lozingen buiten inrichtingen’ in werking, dat strengere eisen stelt aan het lozen van afvalwater op wateren die een bijzondere bescherming nodig hebben. Het besluit geeft regels voor diverse lozingen die niet onder de Wet milieubeheer vallen. Het gaat om ‘diffuse’ lozingen, in combinatie met kwetsbare oppervlaktewateren. Lozingen uit gemeentelijke rioolstelsels kunnen hier ook onder vallen. Het besluit is het sluitstuk van de vernieuwingsgolf in water- en milieuregels die de bestuurlijke en administratieve lastendruk moet verminderen. De praktische uitwerking van dit besluit vraagt nog wel de nodige creativiteit, blijkt uit een inventarisatie van WaterForum Online.
In het ‘Besluit lozingen buiten inrichtingen’ zijn regels opgenomen voor een groot aantal categorieën van lozingen die het gevolg zijn van 'activiteiten die plaats vinden buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer'. Het gaat dus om een specifieke categorie ‘diffuse’ lozingen op kwetsbaar oppervlaktewater. Het kan in dan ook gaan om lozingen uit gemeentelijke rioolstelsels.
Van 'nee tenzij' naar 'ja mits'
In de oude situatie was het zo dat je in principe niets mocht lozen tenzij je een vergunning had. In de nieuwe situatie ligt dit fundamenteel anders: je mag wel lozen mits je voldoet aan de geldende regels. De lastendruk kan minder worden, omdat de oude vergunningenstructuur komt te vervallen. Daar komen regels voor in de plaats: Voor veelvoorkomende gevallen gelden ‘algemene regels’, voor bijzondere gevallen maatwerkvoorschriften.
Voor een groot aantal lozingen zijn de standaardvoorwaarden opgenomen in algemene regels. Deze zijn opgenomen in het ‘Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer’ (Activiteitenbesluit) als het gaat om lozingen van inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer. Het gaat hier vaak om lozingen van bedrijven.
Om welke lozingen gaat het nu?
Lozingen vanuit niet-inrichtingen zijn voortaan geregeld met twee besluiten. Voor particulieren geldt het 'Besluit lozing afvalwater huishoudens'. Dit besluit geldt al sinds 1 januari 2008.
Voor de overige categorieën lozingen geldt vanaf volgend jaar het 'Besluit lozen buiten inrichtingen'. Lozingen kunnen om verschillende redenen niet binnen een inrichting vallen. Zo worden activiteiten die niet plaatsgebonden zijn, activiteiten die kortdurend zijn of activiteiten waarbij geen sprake is van bedrijvigheid niet als een inrichting aangemerkt. Voorbeelden van lozingen bij zulke activiteiten zijn lozingen van grondwater bij ontwatering, het afvloeien van hemelwater van wegen en andere verharde oppervlakken, lozingen vanuit rioolstelsels op oppervlaktewater. Ook lozingen van afvalwater vanuit bijvoorbeeld treinen of vaartuigen en lozingen als gevolg van bouw-, sloop- en renovatiewerkzaamheden kunnen hieronder vallen.
De lozingen die in het “Besluit lozen buiten inrichtingen” zijn geregeld, zijn opgedeeld twee hoofdstukken. Ten eerste lozingen die eigenlijk ook binnen inrichtingen hadden kunnen plaatsvinden en dus in het Activiteitenbesluit zijn geregeld. Ten tweede lozingen die alleen buiten inrichtingen plaatsvinden. Hiertoe wordt de regenwaterafvoer van rijkswegen en de lozingen gemeentelijke rioleringen gerekend.
Oude overstortvergunningen vervallen
In het Besluit ‘lozen buiten inrichtingen’ is ook het lozen van (afval)water uit gemeentelijke voorzieningen voor inzameling en transport geregeld, zoals de lozingen uit een openbaar ontwateringsstelsel, een openbaar hemelwaterstelsel, een overstortvoorziening of een nooduitlaat op of in de bodem of op het oppervlaktewater. Deze lozingen mogen alleen plaatsvinden als de stelsels zijn opgenomen en worden beheerd conform het gemeentelijk rioleringsplan(GRP) en de onderliggende deelplannen zoals het Basisrioleringsplan. Het voordeel is dat de oude overstortvergunningen komen te vervallen. Voorwaarde is wel dat de gemeenten een actueel ‘verbreed GRP’ bezitten dat rekening houdt met de drie zorgplichten volgens de nieuwe Waterwet.
Kwetsbare wateren
Niet alle oppervlaktewaterlichamen zijn even kwetsbaar voor lozingen. Daarom wordt in de bovengenoemde besluiten onderscheid gemaakt tussen het lozen op wateren die, met het oog op het lozen van afvalwater 'een bijzondere bescherming behoeven' en wateren die geen bijzondere bescherming nodig hebben. Aan de eerste groep stellen de besluiten strengere eisen dan aan de laatste. Wel worden aan beide groepen dus eisen gesteld. De volgende wateren kunnen bijvoorbeeld als kwetsbaar voor lozingen worden aangemerkt:
- officiële zwemwateren (zoals aangewezen door de provincie).
- geïsoleerde wateren (zoals vijvers, fortgrachten, poelen en plassen).
- ecologisch waardevolle wateren
Sommige waterschappen zijn al enige tijd bezig met het opstellen van een nieuwe lijst met kwetsbare wateren. Het Hoogheemraadschap ‘De Stichtse Rijnlanden’ bijvoorbeeld, heeft dit grondig aangepakt met een gericht ecologisch onderzoek en inspraak van maatschappelijke instanties.
Maatwerkvoorschriften zorgen voor extra werk
Waterschappen gebruiken de lijst met kwetsbare wateren om te beoordelen of een lozing op een bepaald oppervlaktewaterlichaam aanvaardbaar is op grond van de algemene regels. Waar nodig wordt de lozing door middel van maatwerkvoorschriften toegestaan. Om de werkdruk bij de waterschappen niet te hoog te laten oplopen, moeten er niet te veel kwetsbare wateren worden aangewezen. Sommige waterschappen voeren daarom overleg met belangengroepen om tot een afweging te komen of een water het predicaat kwetsbaar krijgt of niet. De VNG heeft haar zorg uitgesproken dat het niet de bedoeling is dat de maatwerkvoorschriften evenveel overleg vragen als de oude vergunningen.
Handhaving vraagt nieuwe aanpak
Het ziet er naar uit de administratieve druk voor bedrijven inderdaad af neemt. De gemeenten krijgen te maken met intensief maatwerkoverleg in het kader van de rioleringsplannen. Voor de waterschappen betekent het voorlopig veel werk om de nieuwe regelgeving te implementeren. Ook de handhaving vraagt een geheel nieuwe aanpak.
(WaterForum, 15 september 2010) |
