Platform Zoetwater West Nederland wil bellenscherm Nieuwe Waterweg
|
 |
In West Nederland dreigt op termijn door verzilting een tekort aan zoetwater te ontstaan. Een scherm van luchtbelletjes in de Nieuwe Waterweg biedt mogelijk een oplossing. Voordat een besluit kan worden genomen over de aanleg van zo’n bellenscherm is echter aanvullend onderzoek nodig. Dat bleek vrijdag tijdens een conferentie van het Platform Zoetwater West Nederland in het Nederlands Architectuur Instituut in Rotterdam. “Zolang we echter nog miljoenen liters zoet water nodeloos in de Noordzee laten stromen, kunnen we beter eerst deze verspilling aanpakken”, aldus dijkgraaf Van Haersma Burma van het Hoogheemraadschap Delfland.
Tientallen bestuurders uit de waterwereld, wetenschappers en vertegenwoordigers van belangenbehartigingsorganisaties kwamen op uitnodiging van het Platform Zoetwater West Nederland in Rotterdam bij elkaar. Het platform vertegenwoordigt de waterschappen en provincies in de regio en behartigt het belang van de regio bij het deelprogramma Zoetwater van het Deltaprogramma. Met name door droogte en verzilting zou daar in de regio op termijn wel eens een probleem kunnen ontstaan, blijkt uit onderzoek van het Platform. Met nadelige gevolgen voor de land- en tuinbouw, de industrie, de drinkwatervoorziening en de recreatie. Toch weet niemand precies hoe groot het probleem is, stelde onderzoeker Lodewijk Stuyt van Alterra. Daarom start hij deze week met andere wetenschappers een aanvullend onderzoek. Bovendien hanteren de verschillende regio’s allemaal uiteenlopende waardes voor de maximale zoutconcentratie in water. Die zijn weer afhankelijk van de aanwezige hoeveelheid zoet water en de status van de ondergrond. Waterbeheerders zijn volgens hem wel steeds beter in staat om op toekomstige problemen te anticiperen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van adaptieve drainagesystemen. Daarbij neemt de waterbeheerder bij extreme weersomstandigheden tijdelijk de controle van de watervoorziening van agrariërs over, waardoor de hoge kosten voor het inrichten van bergingsgebieden en het aanleggen van gemalen, achterwege kunnen blijven.
(foto : Deltares)
Bellenscherm
Eén van de mogelijkheden om verzilting te bestrijden is de aanleg van een bellenscherm in de Nieuwe Waterweg, stelde adviseur Vincent Beijk van Rijkswaterstaat. Daarbij wordt lucht in het water geïnjecteerd waardoor het zwaardere zoute water in luchtbelletjes naar boven gaat en zich met het zoete water vermengt. Deltares heeft het principe op labschaal getest en het blijkt goed te werken. De aanleg kost tussen de tien en vijftien miljoen euro en dat is tientallen miljoenen goedkoper dan het verhogen van de bodem van de Nieuwe Waterweg. Beijk benadrukte dat het om een tijdelijke oplossing gaat, waarvan bovendien nog niet duidelijk is hoeveel energie het gaat kosten. TNO rekent dit momenteel uit. “Bovendien zit er een maximum aan. Als de rivierafvoer verder gaat dalen, heeft een bellenscherm geen nut meer. We kunnen geen jacuzzi maken van de Nieuwe Waterweg”, aldus Beijk. De scheepvaart zit in ieder geval niet op een belemmering in de vaarweg te wachten, stelde een vertegenwoordiger van deze sector.
Aanvullend onderzoek
In hoeverre een bellenscherm toekomstige schade aan bijvoorbeeld de landbouw en industrie zou kunnen beperken, bleef onduidelijk tijdens de conferentie. Daar is aanvullend onderzoek voor nodig, bleek uit de reacties uit de zaal. Dijkgraaf Van Haersma Burma van het Hoogheemraadschap Delfland wees verder op de ‘miljoenen liters zoet water die we zo in de Noordzee laten lopen. Laten we eerst deze verspilling eens aanpakken.’ Ook is niet helemaal duidelijk hoeveel tijd de verschillende partijen nodig hebben om zich aan de verzilting aan te passen. “Ik ben bang dat de snoek zich niet kan aanpassen, want die kan nu eenmaal niet tegen zout water”, stelde Nico de Rooij van de Natuur-en Milieufederatie Zuid-Holland. Een vertegenwoordigster van Staatsbosbeheer pleitte voor geleidelijke veranderingen en wees erop dat natuurgebieden een grote rol kunnen spelen bij het vasthouden van zoet water. Voor de industrie die veel gebruik maakt van demiwater is iedere gram zout er een te veel, benadrukte een representant. “Dat moet je eruithalen en kost extra geld. Voor minder hoogwaardige toepassingen, zoals het nathouden van kolen, is een toename minder problematisch. Tegelijkertijd neemt de kans op roestvorming van installaties toe waardoor er meer geld voor onderhoud nodig is.” Salixkweker Peter Bontekoe sprak zijn zorgen uit over de effecten van verzilting op de lange termijn: “Daardoor gaan ook grote bomen langzaam dood. Reden waarom kwekers in de regio steeds vaker hun vleugels uitslaan naar het buitenland en de teelt van zoutresistente bomen en planten onderzoeken.” Het aanleggen van grotere zoetwateropslagbekkens in de regio zou mogelijk kunnen bijdragen aan de oplossing van het probleem, stelde één van de deelnemers aan de discussie.
Start aanleg
Voorzitter Patrick Poelmann van het Platform wil graag nader onderzoeken waar de verantwoordelijkheid van de publieke sector om voldoende zoet water te leveren ophoudt en de eigen verantwoordelijkheid van de verschillende afnemers begint om in hun behoefte te kunnen voorzien. “Dat is nu nog een grijs gebied. Uit het verhaal van boomkweker Bontekoe blijkt in ieder geval dat ondernemers hun bedrijfsvoering kunnen aanpassen. Tegelijkertijd ben ik een voorstander van een maatregel als het bellenscherm in de Nieuwe Waterweg omdat we daar op korte termijn en tegen een relatief lage investering veel winst mee kunnen boeken. Ik hoop dan ook dat we hier op korte termijn een beslissing over nemen, zodat in het voorjaar de aanleg kan starten. Die kans neemt toe, want het lijkt er op dat er in de Tweede Kamer inmiddels meer aandacht is voor de gevolgen van droogte en verzilting”, aldus Poelmann.
(WaterForum Online, 13 februari 2012) |
