Opfrissen van kennis tijdens Vakantiecursus TU Delft
|
 |
Allerminst een bedompte crisisstemming, maar optimisme en zelfs idealisme beheerste de Vakantiecursus van de TU Delft, die afgelopen vrijdag plaatsvond in de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen. Een keur aan wetenschappers brachten ruim 450 vakgenoten op de hoogte van hun visies rond het thema 'Water NL naar de top: excelleren in tijden van bezuiniging'. In collegezalen A en B stonden respectievelijk drinkwater en afvalwater centraal.
Professor Mark van Loosdrecht gaf in de 'vuil water' zaal de aftrap met een opsomming van de mijlpalen in de sanitaire engineering van afgelopen periode. Bekende voorbeelden, maar de kracht van de opsomming bracht lucht en licht onder de honderden aanwezigen: eindelijk aan de slag met de anammox-techniek, cross-over innovatie rond de ontzwaveling van biogas, nieuwe technieken die zuiveringsinstallatie (beter) integreren in processen en voortschrijding van de minimalisering van energieverbruik door het slim zuiveren van reststromen.
Entrepeneurschap
Een juist begrip van de werking van innovatie is wel van belang om succesvol te kunnen ontwikkelen, waarschuwde Van Loosdrecht. Vergeet daarom het lineaire innovatiemodel. "Innovatie is een cyclisch proces, waarbij voordurend interactie is tussen de onderzoeksbehoefte van wetenschappers en de behoeften van de markt." Entrepeneurschap is nodig, niet het 'volsubsidiëren' van nieuwe technologie. Als voorbeeld haalt hij de dit jaar in gebruik genomen Nereda-zuivering in Epe aan: "Die moet zichzelf gaan bewijzen." Zijn aanbeveling voor het Topteam Water: "Innovatie kun je niet afdwingen, moet je niet willen sturen. Coachen is beter."
Daarmee zijn, volgens Van Loosdrecht, discussies over de voorkeur voor decentrale dan wel centrale zuivering niet waar het werkelijk om draait. Membraan bioreactoren zijn fantastisch, maar ook kleinere innovaties kunnen veel betekenen. "Ik zou mijn geld inzetten op zandfiltratie."
Restwarmte
Jos Boere van KWR Watercycle research Institute richtte de schijnwerpers op het project Calorics en daarmee op restwarmte. De technische mogelijkheden zijn talrijk , maar leidend is de vraag: "Heb ik een bestemming voor mijn restwarmte?" Een goede afnemer vond de energiecentrale in Diemen, die via een leiding restwarmte naar Almere brengt. Nederland kan in het benutten van restwarmte nog een flinke slag maken in vergelijking met Scandinavië, betoogde Boere. "Wat doe je met je restwarmte, zou in Nederland een verplichte paragraaf moeten worden in de vergunningaanvraag voor een energiecentrale."
Energie opwekken met warmte
Er zijn nog veel mogelijkheden voor het inzetten van restwarmte (minimaal 60 graden Celsius) voor absorptiekoeling. Maar er is nog veel meer mogelijk. "Restwarmte gebruik je bij voorkeur voor verwarming, maar het een interessante optie is om met dit warme water ook weer stroom op te wekken."
Paul Roeleveld, werkzaam bij Royal Haskoning, richtte zijn bestuurlijke blik op het versnipperde veld van de waterzuivering. Een versnipperde overheid leidt tot een versnipperde markt, luidde zijn redenering. Hij voorspelde dat de waterschappen elk half jaar opnieuw onder vuur komen te liggen, om de eenvoudige reden dat de huidige organisatievorm niet effectief is. "Daardoor kunnen we geen vuist maken naar het buitenland en verdienen we minder." Roeleveld pleit voor een opschaling van het zuiveringsbeheer, vergelijkbaar met die in de zuivelindustrie. Schaalvergroting kan, zijns inziens, vleugels geven aan de huidige ontwikkelingen gericht op energie- en grondstoffenwinning uit afvalstromen. Roeleveld schetst een ontwikkeling van 'zuiveringschap naar productschap'. De overheid zou samen met de markt moeten bepalen hoe het RWZI-park van de toekomst er uit ziet.
Stelseldiscussies
Sybe Schaap (NWP en TU Delft) verzuchtte aan het begin van zijn presentatie dat hij een 'bloedhekel' heeft aan stelseldiscussies. "De afvalwaterketen is geweldig ingewikkeld. Een waterketenbedrijf als 'de oplossing' is veel te simpel. Een ketenbedrijf - zoals dat in Amsterdam functioneert - extrapoleer je niet zo maar naar de rest van Nederland." De plaatselijke situatie is overal anders. Hij verwees daarbij naar de situatie in Zwolle, waarbij het instellen van een tweede zuivering goedkoper bleek dan één afvalleveringspunt - althans zo werd op bestuurlijk niveau geconcludeerd. Wel propageerde Schaap intensievere samenwerking op het niveau van het beheer en een open houding naar samenwerking. Ook het toewerken naar één zuiveringsheffing heeft perspectief.
Excellentie
Ruim baan kregen tijdens de goed bezochte Vakantiecursus ook de jonge, internationale wetenschappers. Zij wisten de veelzijdigheid van hun vak treffend te illustreren tijdens flash-presentaties. Bijvoorbeeld over schade als gevolg van regenwateroverlast, de energie efficiency van MBR's, filterende filterkoeken. Uit hun presentaties bleek bovenal dat enthousiasme en nieuwsgierigheid dé werkelijke motor voor excellentie lijken te zijn.
(WaterForum Online, 17 januari 2012)
|
