Waterretentiegebieden beperken wateroverlast
|
 |
Door verschillende noodoverlooppolders in te zetten om de waterdruk op de overvolle boezems te doen afnemen, hebben de waterschappen in Noord-Holland, Friesland en Groningen de wateroverlast beperkt. Dat blijkt uit een rondgang langs de betreffende waterschappen. Vooral bij waterschap Hunze en Aa's zijn de hydrologen ervan overtuigd dat deze retentiepolders daadwerkelijk hebben geholpen. "Door het water tijdelijk te bufferen, is bij ons een daling van het waterpeil van 20 tot 30 cm in de boezem opgetreden. Daarmee is voorkomen dat we in fase 4 terecht zijn gekomen, ofwel crisis", zegt woordvoerster Cora Kuiper van Hunze en Aa's.
Het is de allereerste keer dat waterschap Hunze en Aa's gebruik heeft gemaakt van de in de afgelopen jaren aangewezen noodoverloopgebieden. Volgens Kuiper is de werking van deze retentiegebieden nu vrij duidelijk aangetoond omdat de huidige situatie grotendeels overeenkomt met de ernstige wateroverlast van veertien jaar geleden, toen deze buffers nog niet bestonden. Eenzelfde geluid klinkt uit Friesland waar de afgelopen week eveneens voor de eerste keer noodoverloopgebieden zijn ingezet. Maar ook in Noord-Holland, waar de situatie minder nijpend was, hebben de retentiepolders hun nut bewezen. De medewerkers van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier herinnerden zich de afgelopen dagen de enorme wateroverlast van begin jaren '90, toen de dijken van de boezem het op een haar na begaven. "Maar deze keer hebben we de situatie goed beheersbaar gehouden", zegt woordvoerder Hans van de Berg.
Nuttige investeringen
In Noord-Holland bleef het boezemwater ongeveer twee centimeter onder het peil waarop de grote retentiepolders, zoals de Kolk van Dussen bij Twisk, zouden zijn ingezet. Van de Berg: "We hebben ons nu kunnen beperken tot de inzet van twee kleinere polders bij Aartswoud en Schagen. Daarin hebben wij een betrekkelijk geringe hoeveelheid water kunnen bufferen; zo'n 50.000 m3. Dat bleek voldoende en na vrij korte tijd konden deze tijdelijke buffers hun water al weer afstaan aan de boezem." Volgens de woordvoerder van HHNK is gebleken dat de grote investeringen die het hoogheemraadschap de laatste jaren heeft gedaan in het creëren van extra waterberging, verbetering van stuwen en sluizen en de aanleg van grotere gemalen hun nut duidelijk hebben bewezen. We hebben de processen goed kunnen reguleren, dankzij al deze instrumenten. Daardoor is de situatie in vrijwel alle polders acceptabel gebleven."
Hollands Noorderkwartier is volop bezig met een meerjarenproject waarmee 69 van de ruim 220 polders in de provincie waterhuishoudkundig op orde worden gebracht. Zo worden per polder kleinere waterbuffers aangelegd en wordt de bergingscapaciteit vergroot door bijvoorbeeld sloten en vaarten te verbreden. Vijf polders in Noord-Holland zijn op die manier al met succes op orde gebracht en dit jaar worden nog eens drie tot vijf polders op dezelfde wijze aangepakt. Uiteindelijk moet het fijnmazig systeem over een aantal jaren eventuele wateroverlast nog verder terugdringen.
Friesland en Groningen konden, in tegenstelling tot Noord-Holland, hun overtollige water nauwelijks kwijt vanwege de hoge waterstanden in de Waddenzee als gevolg van de Noordwester storm. HHNK had het grote voordeel dat zij aan de zuidkant van het beheersgebied veel water kwijt kon via het Zaangemaal op het Noordzeekanaal. "Wij hebben echter ook een relatief plat gebied waarbinnen beter te sturen is. Dit in tegenstelling tot Groningen waar het waterschap te maken kreeg met het binnenstromen van grote hoeveelheden water vanaf het Drents plateau, terwijl spuien op de Waddenzee lange tijd onmogelijk was", aldus Van de Berg.
Drie retentiepolders ingezet in Friesland
Wetterskip Fryslân heeft donderdagochtend vier van de zes binnen het waterschap gelegen retentiegebieden aangewezen die mogelijk zouden kunnen worden ingezet. Twee daarvan, de Soestpolder bij Burgum en It Eilân-Oost bij Grou, zijn in de middag in gebruik genomen. De derde, de polder Mildam bij Heerenveen, is daar in de avond aan toegevoegd. Gezamenlijk kunnen de zes retentiepolders een waterhoeveelheid van 2,3 miljoen kubieke meter opvangen. De twee niet gebruikte polders zijn polder Jokse, gelegen tussen Leeuwarden en Grou en polder 'De Kop van de Blokstoot', ten oosten van Sneek.
Bestuderen van effect
Vrijdagochtend waren de drie ingezette polders nagenoeg vol. Volgens woordvoerster Susan Idema van het Wetterskip is het op dit moment nog lastig aan te geven in welke mate de overlooppolders daadwerkelijk hebben bijgedragen aan het ontlasten van de boezem, maar bij Grou bijvoorbeeld kon worden waargenomen dat het waterpeil sinds de inzet van de retentiegebieden met enkele centimeters naar beneden ging. "Wij zijn op dit ogenblik aan het bestuderen wat en hoe het effect is geweest van de inzet van de polders op het waterpeil in de boezem en hoe dat ook in de breedte precies in zijn werk gaat. Daarbij spelen natuurlijk verschillende factoren een rol en is het effect op elke locatie weer anders. Hadden wij de grootste problemen aanvankelijk in het Noordoosten van de provincie, bij het draaien van de wind, donderdag, bleek het water terug te lopen naar het midden van de provincie. Vandaar dat 's avonds ook polder Mildam moest worden ingezet." Het is volgens Idema nog niet precies vast te stellen wat de gevolgen zouden zijn geweest als de waterbergingpolders niet voorhanden zouden zijn geweest.
Buffercapaciteit
De retentiepolders die waterschap Hunze en Aa's afgelopen week heeft ingezet als extra maatregel, hebben de druk op de boezem zichtbaar doen afnemen. Donderdagmiddag werd besloten de Kropswolderbuitenpolder en de Westerbroekstermadepolder in gebruik te nemen, 's avonds gevolgd door de bergingspolder Hamdijk. Bij elkaar goed voor zo'n 5 miljoen kubieke meter water. Door deze drie buffers te gebruiken kon het water gecontroleerd worden afgevoerd. Hunze en Aa's beschikt over nog veel meer buffercapaciteit in een aantal andere polders, maar deze hoefden niet te worden ingezet. Daarnaast kan het waterschap ook nog de waterstand in het Oldambtmeer verhogen waarmee nog eens 4 miljoen kubieke meter water extra geborgen kan worden en worden voorbereidingen getroffen om nog meer buffercapaciteit te creëren.
(WaterForum Online, 8 januari 2012)
|
