Topteam Water vraagt om sociale vernieuwing
|
 |
Sociale vernieuwing is minstens even belangrijk als technische innovatie. Dat was in een notendop de boodschap van Jan Bout, kwartiermaker van het topteam Water, op een minisymposium over samenwerken en innovatie aan de TU Delft op donderdag 1 december 2011. Bout legde de nadruk op de noodzaak van innovatieve vormen van samenwerken en investeren in vertrouwen. Ook een innovatieve thuismarkt noemde hij cruciaal omdat daar de basis kan worden gelegd voor internationale successen. Bout: "Verder zijn goede afspraken over intellectueel eigendom essentieel en ook moeten er nieuwe verdienmodellen worden ontwikkeld."
Creatieve samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen is de belangrijkste voorwaarde voor het slagen van de Topteams. Dat was de eindconclusie van het minisymposium dat werd gehouden ter gelegenheid van het afscheid van Louis de Quelerij als decaan Civiele Techniek aan de TU Delft. Samenwerking vraagt een open houding van alle partijen om zo te komen tot nieuwe, structurele, vormen van publiek-private samenwerking. Binnen de watersector is er bijvoorbeeld behoefte aan andere vormen van contractonderzoek en aanbesteden. Ook het arbeidsmarktbeleid moet worden aangepast om studenten optimale kansen te geven hun talenten te ontplooien. Bijvoorbeeld door een combinatie van parttime-werk en promotieonderzoek.
TU-symposium Gouden Driehoek of Bermuda Triangle (Foto: Michel Lammerse)
Samenwerken: Kans of bedreiging
De titel van het minisymposium luidde: 'Gouden driehoek of Bermuda Triangle' met als ondertitel de vraag of de gedwongen samenwerking tussen de drie partners een kans of bedreiging is. Uit de diverse inleidingen en de daarop volgende discussies bleek dat er toch verschillende bedreigingen zijn. Eén van de problemen is dat de verschillende partijen verschillende rollen vervullen met verschillende belangen. Het vraagt een grote mate van transparantie om het onderlinge vertrouwen te behouden en waar nodig te versterken.
Bedrijfsleven
Essentieel kenmerk van het nieuwe kabinetsbeleid is dat het bedrijfsleven meer investeert in onderzoek en innovatie (minstens 40% van het totale R&D budget). Dit is alleen mogelijk als er een goede kans is om dit op redelijke termijn (enkele jaren) terug te verdienen. Dit vraagt bijvoorbeeld nieuwe, creatieve vormen van aanbesteden door de overheid. Uit de zaal kwamen reacties dat de Topteams te veel gedomineerd worden door grote bedrijven en dat er te weinig ruimte is voor het MKB. Het ministerie van Economie, Landbouw en Innovatie( ELI) verzekerde dat hier al veel aandacht aan wordt besteed.
Overheid
Verder hebben de verschillende ministeries elk een eigen insteek. 'Onderwijs' zorgt voor de primaire geldstroom gericht op de studenten. 'ELI' stimuleert onderzoek en innovatie en Infrastructuur en Milieu integreert, als het goed is, innovatieve oplossingen in haar projecten. Het is essentieel dat deze partijen elkaar niet tegenwerken en het bedrijfsleven niet frustreren in haar streven de onderzoeksgelden terug te verdienen. Directeur-generaal van Rijkswaterstaat Jan Hendrik Dronkers: "Nieuwe aanbestedingsvormen zijn nodig, maar de schimmen van de bouwfraude spelen ons parten."
Kennisinstellingen
Bij de kennisinstellingen speelt het onderscheid tussen universiteiten die bezig zijn met gericht fundamenteel onderzoek en de praktijkgerichte kennisinstituten als Deltares en Wetsus een belangrijke rol. Het risico bestaat dat er onder druk van het bedrijfsleven op de TU meer aandacht wordt besteed aan praktijkgericht onderzoek. Dat zou ten koste kunnen gaan van het fundamenteel onderzoek en dat zou dan weer een negatief effect kunnen hebben op de hoeveelheid hoogwaardige publicaties en daarmee op de ranking op de internationale ranglijsten. Dit levert dan weer minder (buitenlandse) studenten op. Douwe Breimer, vicevoorzitter van de Raad van Toezicht van de TU Delft, benadrukte dat de sector zelf de regie moet voeren over het cyclische proces van innovatie. Daar ligt dus een belangrijke rol voor het Topteam Water.
(WaterForum Online, 6 december 2011)
|
