Sneek: wereldprimeur gescheiden afvalwatersysteem woonwijk
|
 |
Op vrijdag 18 november heeft kroonprins Willem-Alexander officieel het startsein gegeven aan het project Waterschoon in een nieuwbouwwijk in Sneek met een volledig gescheiden afvalwatersysteem. De schaal waarop dit concept wordt toegepast is wereldwijd uniek. Het toiletwater en huishoudelijk organisch afval (zwartwater) en overig water (grijswater) worden apart ingezameld en behandeld, waarna grondstoffen worden teruggewonnen.
In de nieuwbouwwijk Noorderhoek zijn nu al 62 van 232 geplande woningen opgeleverd en aangesloten op een volledig gescheiden afvalwatersysteem van DeSaH b.v. Het grijswater wordt via een zogenaamd actief slibsysteem behandeld. Het gevormde zuiveringsslib wordt samen met het zwartwater naar een lokale vergister afgevoerd, waarbij het organische materiaal wordt omgezet in biogas.
Terugwinnen van warmte
Het biogas en de warmte van het grijswater wordt in combinatie met een WKO-installatie (Warmte- en Koudeopslag) en een warmtepomp gebruikt voor ruimteverwarming en deels voor warm tapwater voor de woningen. In de installatie worden ook fosfaten teruggewonnen. Na verwijdering van medicijnresten en hormoonverstorende stoffen wordt het restwater op het oppervlaktewater geloosd.
Artist impression van de afvalstromen
De kroonprins bracht een bezoek aan de wijk en de centrale en verrichtte daarna de officiële opening van het project aan het begin van een symposium met ruim 350 belangstellenden. Prins Willem-Alexander was enthousiast over het project en gaf aan het project onder de aandacht te brengen van de Adviesraad water en sanitatie van de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, waarvan hij voorzitter is.
Grondstoffen
Waterschoon is als naam voor het project niet helemaal op zijn plaats. Voor de inleiders van het project kwam niet het water, maar de terugwinning van grondstoffen uit de afvalwaterstroom op de eerste plaats. Zowel Michael Braungart, Cradle-to-Cradlegoeroe en professor aan de University Rotterdam en Universiteit Twente, als emeritus professor Lucas Reijnders wezen op de eindigheid van de fosfaatvoorraden in de wereld en het grote belang om fosfaat terug te winnen uit afvalwater. Reijnders had nog een andere boodschap. Hij betoogde dat eind 19e eeuw de vele epidemieën als gevolg van besmettingen van het drinkwater geleid hebben tot het 'linealiseren' van de waterketen. De cyclus waarbij gebruikt water en menselijke uitwerpselen opnieuw in de landbouw werd gebruikt, werd doorbroken. Met de bekende positieve gevolgen voor de volksgezondheid. Reijders waarschuwde dat het in een project als Waterschoon, waarbij in zekere zin weer sprake is van herstel van de cyclus, erg belangrijk is om de hygiëne te monitoren en veel aandacht te schenken aan de kinderziekten van het systeem.
Omslag in het denken
Dijkgraaf van Wetterskip Fryslân Paul van Erkelens, tevens dagvoorzitter, wees op een verandering van denken in zijn sector: "We raken de laatste jaren langzaam af van het begrip afvalstoffen. Dat is een belangrijke draai geweest in ons denken." Reijders voegde daaraan toe dat ook het bedrijfsleven in de laatste twintig jaar een belangrijke draai heeft gemaakt in het denken over energie en grondstoffen. De toenemende schaarste en prijsverhogingen stimuleren die positieve ontwikkeling.
Potentieel voor nieuwe sanitatieconcepten
Projectpartners in Waterschoon zijn: DeSaH b.v., gemeente Sneek, provincie Friesland, Stowa, Wetterskip Fryslan en Woningstichting De Wieren. DeSaH realiseert ook op enkele andere plekken in Nederland nieuwe sanitatiesystemen, zoals in Venlo. De nutriënten in het zwarte water van een kantoorgebouw op het Floriade-terrein zullen daar samen met het organische materiaal van een aangrenzende tuinbouwkas worden vergist. In het nieuwe gebouw van het NIOO in Wageningen gaat DeSaH algen inzetten voor de verwerking van zwartwater.
Ook geschikt voor oudere wijken
Directeur Brendo Meulman bestrijdt dat de nieuwe concepten alleen geschikt zijn voor nieuwbouw. "Juist voor oudere wijken uit de 60-er en 70-er jaren kan het concept interessant zijn. In wijken met veel flatgebouwen die worden beheerd door woningcorporaties zijn goede mogelijkheden om sanitatieconcepten te integreren met energieconcepten, want deze wijken moeten vanwege hun inefficiënte energiehuishouding toch een keer worden aangepakt." Ook internationaal ziet Meulman veel potentieel: "Wij hebben al een systeem geïnstalleerd bij een internaat in de Oekraïne bij De Krim en we zijn in gesprek over een ski-locatie bij Sotsji in Rusland. Voor dat soort geïsoleerde plekken waar je bent aangewezen op zelfvoorzienende systemen, zijn onze concepten erg geschikt."
(WaterForum Online, 22 november 2011)
|
