"Haal financieel toezicht waterschappen weg bij provincie"
|
 |
Waterschappen krijgen meer taken en verantwoordelijkheden. Tel daarbij op dat door fusies in de voorbije jaren de organisaties groter zijn geworden, plus het feit dat het financieel toezicht door de provincies te wensen overlaat, en de vraag rijst of dat laatste niet anders moet. Econoom Teun Morselt van Blueconomy pleit ervoor deze taak onder te brengen bij het Rijk.
"Grotere organisaties, hogere tarieven, meer projecten die bovendien groter zijn; er gaat tegenwoordig veel geld om in de waterschappen", somt Morselt op. "Door die grotere budgetten zijn de financiële risico's toegenomen. In het laatste Bestuursakkoord Water hebben waterschappen er belangrijke nieuwe taken bijgekregen, maar er zijn geen nieuwe afspraken gemaakt over het financieel toezicht. Het is de vraag of dat in de huidige vorm nog volstaat om alle risico's af te dekken. Ik vrees van niet."
Onvoldoende toezicht
Morselt, verbonden aan adviesbureau Blueconomy, betwijfelt of provincies voldoende toekomen aan het uitoefenen van hun toezichtstaak. "Daar ben ik niet uniek in, de provincies zelf zeggen het ook. Uit een benchmark van het IPO blijkt dat het toezicht in sommige gevallen onvoldoende plaatsvindt en voor verbetering vatbaar is. Dat komt onder meer doordat er weinig mankracht en geld beschikbaar is. Toezicht op de waterschappen is voor provinciebesturen niet echt een prioriteit, want ze kunnen er politiek niet mee 'scoren'."
Ook de onafhankelijke positie die een toezichthouder moet hebben kan bij provincies een probleem zijn, aldus Morselt. "Provincies en waterschappen werken inhoudelijk samen in gebieden. Kan een gedeputeerde werkelijk helemaal onafhankelijk zijn als hij 's ochtends bij het waterschap aan tafel zit om mee te denken en 's middags om financieel toezicht uit te oefenen?"
Risicomanagement
Er is nu geen reden om financiële misstanden bij waterschappen te vermoeden, stelt Morselt. "Maar risicomanagement gaat over nieuwe ontwikkelingen, en waterschappen lopen achter met risicomanagement. Als je bij grote projecten de kosten niet goed weet te beheersen, bestaat het gevaar dat de ene overschrijding zich op de andere stapelt. Tot op het moment dat het project zo vergevorderd is dat het niet meer te stoppen is. Denk bijvoorbeeld aan de Noord-Zuidlijn."
Morselt pleit ervoor het toezicht op de waterschappen over te hevelen naar het Rijk. "De rijksoverheid kan de onafhankelijke rol wel waarmaken, want die is niet zelf bij de gebieden betrokken. Een ander voordeel zou zijn dat er bij rijkstoezicht kennis gebundeld kan worden. Nu wordt er op dat vlak niets opgebouwd, want elke provincie heeft hooguit een paar waterschappen."
Bezorgdheid
De potentiële nadelen ziet Morselt ook. "Een toezichthouder op afstand kan ook juist dingen niet zien en weerstand oproepen. Ik beweer daarom niet dat het zaligmakend is om die taak bij het Rijk neer te leggen, maar we moeten wel nadenken over een andere vorm van toezicht dan nu. Het gevoel van urgentie op dat gebied is er niet, dat heeft men bij het Bestuursakkoord laten liggen. Ik zeg dit uit bezorgdheid en vrees dat over een jaar of tien blijkt dat we hebben zitten te slapen."
(WaterForum Online, 21 september 2011)
|
